ผลของโปรแกรมสุขภาพจิตศึกษาผ่านช่องทางออนไลน์สำหรับผู้ดูแล ต่อความรอบรู้ทางสุขภาพและความรู้เกี่ยวกับการดูแลผู้ป่วยโรคจิตเภท

บทคัดย่อ

สุขภาพจิตศึกษามีความสำคัญสำหรับผู้ดูแลผู้ป่วยโรคจิตเภทเพราะส่งผลถึงความสามารถในการดูแลผู้ป่วยที่บ้าน การวิจัยนี้เป็นวิจัยกึ่งทดลอง มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของโปรแกรมสุขภาพจิตศึกษาผ่านช่องทางออนไลน์สำหรับผู้ดูแลต่อความรอบรู้ทางสุขภาพ และความรู้เกี่ยวกับการดูแลผู้ป่วยโรคจิตเภท กลุ่มตัวอย่าง คือ ผู้ดูแลผู้ป่วยจิตเภทที่มารับบริการ ณ แผนกผู้ป่วยนอกจิตเวช โรงพยาบาลแห่งหนึ่ง จำนวน 60 คน คัดเลือกแบบเจาะจง โดยแบ่งเป็นกลุ่มทดลอง 30 คน และกลุ่มควบคุม 30 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย พัฒนาขึ้นจากแนวคิดความรอบรู้ทางสุขภาพจิตตามแนวคิดของ Jorm ซึ่งประกอบด้วย เครื่องมือที่ใช้ในการทดลอง ได้แก่ โปรแกรมสุขภาพจิตศึกษา และเครื่องมือเก็บรวบรวมข้อมูล ได้แก่ แบบสอบถามข้อมูลทั่วไป แบบวัดความรอบรู้ด้านสุขภาพ และแบบวัดความรู้เกี่ยวกับการดูแลผู้ป่วยจิตเภท ผ่านการตรวจสอบความตรงตามเนื้อหาจากผู้ทรงคุณวุฒิ มีค่าดัชนีความสอดคล้องระหว่าง .80-1.00 และหาค่าความเชื่อมั่น โดยใช้ Cronbach’s alpha coefficient ซึ่งมีค่าเท่ากับ .96 และ Kuder-Richardson coefficient ได้เท่ากับ.81 ตามลำดับ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา paired t-test  และ independent sample t-test  ผลการวิจัยพบว่า กลุ่มทดลองมีค่าคะแนนเฉลี่ยของความรอบรู้ทางสุขภาพเกี่ยวกับการดูแลผู้ป่วยโรคจิตเภท ไม่แตกต่างอย่างมีนัยสำคัญ เมื่อเปรียบเทียบก่อนและหลังการทดลอง และเมื่อเปรียบเทียบกับกลุ่มควบคุมภายหลังการทดลอง สำหรับความรู้เกี่ยวกับการดูแลผู้ป่วยโรคจิตเภท พบว่า กลุ่มทดลองมีค่าคะแนนเฉลี่ยของความรู้เกี่ยวกับการดูแลผู้ป่วยโรคจิตเวช สูงขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ เมื่อเปรียบเทียบก่อนและหลังการทดลอง  และเมื่อเปรียบเทียบภายหลังการทดลองกับกลุ่มควบคุม  สรุปว่า โปรแกรมนี้มีผลต่อการเพิ่มความรู้เกี่ยวกับการดูแลผู้ป่วยโรคจิตเภทของผู้ดูแลผู้ป่วยโรคจิตเวช ในบริบทที่มีข้อจำกัดของเวลาและระยะห่างทางสังคม แต่ยังต้องศึกษาและพัฒนาโปรแกรมดังกล่าวให้สามารถสร้างเสริมความรอบรู้ทางสุขภาพจิตด้วย