ผลของโปรแกรมการเสริมสร้างการเรียนรู้ด้านอารมณ์และสังคมต่อ ทักษะการเผชิญความเครียดของนักเรียนมัธยมศึกษาตอนต้นที่ถูกกลั่นแกล้งรังแก

นฤมล  ตันไพศาล; อังคณา  จิรโรจน์; ปริยศ  กิตติธีระศักดิ์

ผู้แต่ง

นฤมล ตันไพศาล นักศึกษาหลักสูตรพยาบาลศาสตรมหาบัณฑิต คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์
อังคณา จิรโรจน์ คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์
ปริยศ กิตติธีระศักดิ์ คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์

คำสำคัญ:

การเรียนรู้ด้านอารมณ์และสังคม, ทักษะการเผชิญความเครียด, นักเรียนมัธยมศึกษาตอนต้นที่ถูกกลั่นแกล้งรังแก

บทคัดย่อ

การส่งเสริมการเรียนรู้ด้านอารมณ์และสังคมมีความสำคัญอย่างยิ่งที่จะช่วยให้นักเรียนมัธยมศึกษาตอนต้นที่ถูกกลั่นแกล้งรังแกมีทักษะการเผชิญความเครียดที่เหมาะสมมากขึ้น การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของโปรแกรมการเสริมสร้างการเรียนรู้ด้านอารมณ์และสังคมต่อทักษะการเผชิญความเครียดของนักเรียนมัธยมศึกษาตอนต้นที่ถูกกลั่นแกล้งรังแก กลุ่มตัวอย่างเป็นนักเรียนมัธยมศึกษาตอนต้นที่ถูกกลั่นแกล้งรังแกอายุระหว่าง 13-15 ปี จำนวน 60 คน แบ่งเป็นกลุ่มทดลอง 30 คน และกลุ่มควบคุม 30 คน โดยกลุ่มทดลองได้รับโปรแกรมการเสริมสร้างการเรียนรู้ด้านอารมณ์และสังคม และกลุ่มควบคุมได้รับ
การดูแลตามปกติ เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย คือ โปรแกรมการเสริมสร้างการเรียนรู้ด้านอารมณ์และสังคม และแบบประเมินความสามารถในการจัดการความเครียด ซึ่งมีค่าสัมประสิทธิ์อัลฟ่าของครอนบาคเท่ากับ 0.75 วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา สถิติทดสอบชนิดทีที่ไม่เป็นอิสระต่อกัน (dependent t-test) และสถิติทดสอบชนิดทีที่เป็นอิสระต่อกัน (independent t-test) ผลการวิจัยพบว่า หลังได้รับโปรแกรม
การเสริมสร้างการเรียนรู้ด้านอารมณ์และสังคม กลุ่มทดลองมีค่าเฉลี่ยคะแนนทักษะการเผชิญความเครียดสูงกว่าก่อนได้รับโปรแกรมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ และสูงกว่ากลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ
สรุปได้ว่า โปรแกรมดังกล่าวสามารถส่งเสริมทักษะการเผชิญความเครียดของนักเรียนมัธยมศึกษาตอนต้นที่ถูกกลั่นแกล้งรังแกได้ ดังนั้น บุคลากรทางสุขภาพควรนำไปเป็นแนวทางในการช่วยเหลือ ส่งเสริมทักษะการเผชิญความเครียดให้กับนักเรียนมัธยมศึกษาตอนต้นที่ถูกกลั่นแกล้งรังแกต่อไป

เอกสารอ้างอิง

Traprasit Y, Panya S, Panurat S. Social bullying among adolescents in the society: nurse’s roles in resilience quotient. Journal of Research for Health Improvement and Quality of Life. 2023;3(2):72-82. (in Thai).

Markkanen I, Välimaa R, Kannas L. Forms of bullying and associations between school perceptions and being bullied among Finnish secondary school students aged 13 and 15. Int Journal of Bullying Prevention. 2021;3:24-33. doi: 10.1007/s42380-019-00058-y.

Laisuwannachart P, Suteeprasert T, Bunsiriluck S. Factors predicting cyberbullying perpetration and victimization among students in central Thailand. Journal of Mental Health of Thailand. 2022;30(2):100-113. (in Thai).

Department of Health Service Support. HSS reveals survey results on bullying behaviors, finding more than 1 in 4 Thai children at risk of self-harm [Internet]. 2025 [cited 2025 Sep 24]. Available from: https://prgroup.hss.moph.go.th/info/news/4488. (in Thai).

Kumar VL, Goldstein MA. Cyberbullying and adolescents. Curr Pediatr Rep. 2020;8(3):86-92. doi: 10.1007/s40124-020-00217-6.

Nuñez-Fadda SM, Castro-Castañeda R, Vargas-Jiménez E, Musitu-Ochoa G, Callejas-Jerónimo JE. Impact of bullying—victimization and gender on psychological distress, suicidal ideation, and family functioning of Mexican adolescents. Children(Basel). 2022;9(5):747. doi: 10.3390/children9050747.

Li T, Chen B, Li Q, Wu X, Li Y, Zhen R. Association between bullying victimization and post-traumatic stress disorders among Chinese adolescents: a multiple mediation model.BMC Psychiatry. 2023;23:758. doi: 10.1186/s12888-023-05212-x.

Soimah, Hamid AYS, Daulima NHC. Family’s support for adolescent victims of bullying. Enferm. Clin. 2019;29(Supplemrent 2) :747-51. doi: 10.1016/j.enfcli.2019.04.113.

Zochowski MC. Resilience and the mental health of bullying victims: the role of peer

relationships on the relation between bullying victimization and social anxiety [internet] [dissertation]. Las Vegas: University of Nevada, Las Vegas; 2020. [cited 2024 Sep 24]. Available from: http://dx.doi.org/10.34917/22110105.

Folkman S. Stress: appraisal and coping. In: Gellman MD, editor. Encyclopedia of behavioral medicine [internet]. 2nd ed. Cham: Springer; 2020 [cited 2024 Sep 24]. Available from: https://doi.org/10.1007/978-3-030-39903-0_215.

Weissberg RP, Durlak JA, Domitrovich CE, Gullotta TP. Social and emotional learning: past, present, and future. In: Durlak JA, Domitrovich CE, Weissberg RP, Gullotta TP, editors. Handbook of social and emotional learning: research and practice [Internet]. New York: Guilford Press; 2015 [cited 2026 Jun 24]. Available from:

https://books.google.co.th/books?id=WcSzCwAAQBAJ&printsec=copyright&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false.

Dowling K, Simpkin A, Barry MM. A cluster randomized-controlled trial of the Mind Out social and emotional learning program for disadvantaged post-primary school students. J Youth Adolesc. 2019;48(7):1245–1263. doi: 10.1007/s10964-019-00987-3.

Teerawattanaprasit N. Effects of physical activity program by applying social and emotional learning to promote mental health and social well-being of lower secondary school students [Master thesis]. Bangkok: Chulalongkorn University; 2020. doi:10.58837/CHULA.THE.2020. 1277. (in Thai).

Saykaew T. The development of coping stress management program by experimental learning and enhance life skill for public health students. [dissertation]. Bangkok: Srinakharinwirot University; 2018. (in Thai).

Chaksomsak N. Development of university students’ happiness enhancement program applying social and emotional learning thoery with roy’s adaptation theory [dissertation]. Bangkok: Chulalongkorn University; 2019. doi:10.58837/CHULA.THE.2019.1423. (in Thai).

Jin RJ, Songsiengchai S, Yang F. The impact of social-emotional learning (SEL) on the mental health land well-being of students at Henan University. Int. J. Educ. Lit. Stud. 2025;13(2): 666-74. doi:10.7575/aiac.ijels.v.13n2p.666.

Juliyanti J. Relationship between peer relationships and mental health among high school adolescents. Open Access Health Scientific Journal. 2025;6(1):48–53. doi: 10.55700/oahsj.v6i1.65.

Apichaiwissarutkul S, Skulphan S, Wannachaiyakul S. Effect of the problem-solving skill enhancement program on stress of nursing students. Journal of Nursing and Health Science Research. 2025;17(2):1-23. (in Thai).

Lee J, Yoo JW. The effectiveness of social-emotional learning (SEL) programs on adolescents’ mental well-being: A systematic review. Int. J. Res. Stud. Med. Health Sci. 2025;9(1):1-6. doi:10.62557/2456-6373.090101.

Cipriano C, Ha C, Wood M, Sehgal K, Ahmad E, McCarthy MF. A systematic review and meta-analysis of the effects of universal school-based social and emotional learning (SEL) programs in the United States: Considerations for marginalized students. Soc. Emot. Learn. Res. Pract Policy. 2024;3:100029. doi: 10.1016/j.sel.2024.100029.