AI Policy

นโยบายการใช้ปัญญาประดิษฐ์เชิงสร้างสรรค์ในการส่งบทความเพื่อตีพิมพ์ในวารสารพยาบาลสภากาชาดไทย

เนื่องจากปัจจุบันปัญญาประดิษฐ์เชิงสร้างสรรค์ (Generative artificial intelligence: Generative AI) ซึ่งพัฒนามาจากการใช้แบบจำลองภาษาขนาดใหญ่ (Large Language Models: LLM) มีการเติบโตอย่างรวดเร็วและเป็นพลังขับเคลื่อนการเปลี่ยนแปลงในงานหลากหลายสาขา และถูกนำมาใช้วิเคราะห์ข้อมูลและข้อความจำนวนมากมายและถ่ายทอดออกมาเป็นการถามและตอบของผู้ใช้งาน สำหรับสื่อสิ่งพิมพ์ในกรณีที่ต้องการเผยแพร่ผลงานทางวิชาการ ปัญญาประดิษฐ์เชิงสร้างสรรค์สามารถนำมาประยุกต์ได้ทั้งการเขียนและการเผยแพร่ผลงานวิชาการ อย่างไรก็ตามด้วยข้อมูลที่ได้จากปัญญาประดิษฐ์เชิงสร้างสรรค์ ยังคงต้องการการตรวจสอบความถูกต้องของสำนวนการใช้ภาษา หากละเลยจะทำให้เกิดความเสี่ยงต่อการละเมิดมาตรฐานความซื่อสัตย์ทางวิชาการ ดังนั้นเพื่อเตรียมพร้อมและป้องกันกับผลกระทบดังกล่าวนี้ วารสารพยาบาลสภากาชาดไทย จึงมีนโยบายในการใช้ปัญญาประดิษฐ์เชิงสร้างสรรค์ ในการตีพิมพ์และเผยแพร่ผลงานวิชาการในวารสารพยาบาลสภากาชาดไทยดังนี้

1. ผู้เขียน (Authors)

1.1. บรรณาธิการ วารสารพยาบาลสภากาชาดไทย ขอสงวนสิทธิ์ไม่รับบทความต้นฉบับ ซึ่งผู้เขียนใช้ Artificial Intelligence หรือ AI ในการสร้างหรือแต่งเนื้อหา (Artificial Intelligence Generated Content) ในทุกกรณี รวมทั้งการระบุหรืออ้างอิงหรือให้ความน่าเชื่อถือ (give credit) กับ AI ในฐานะผู้เขียนหรือผู้เขียนร่วม เนื่องจากบรรณาธิการให้ความสำคัญกับการศึกษาอย่างเป็นระบบและการถ่ายทอดองค์ความรู้อย่างสร้างสรรค์จากปัญญาของมนุษย์และเพื่อเป็นไปตามมาตรฐาน จริยธรรม และจรรยาบรรณทางวิชาการ

1.2 ผู้เขียนต้องรับผิดชอบต่อความถูกต้องของข้อมูลต่าง ๆ เนื้อหาและการอ้างอิงในบทความวิชาการหรือบทความวิจัย ซึ่งเสนอต่อวารสารพยาบาลสภากาชาดไทย หากมีการใช้ AI ในกระบวนการจัดทำบทความต้องระบุข้อมูลของเครื่องมือ AI นั้น ให้ชัดเจนและตรวจสอบได้ ทั้งนี้กำหนดให้ผู้เขียนระบุเครื่องมือ AI นั้นไว้ในเชิงอรรถ (footnote) ของบทความต้นฉบับ ประกอบด้วยชื่อรุ่นหรือเครื่องมือที่ใช้ (The name of model or tool) หมายเลขรุ่น (Version number) และผู้ผลิต (Manufacturer) รวมทั้งผู้เขียนต้องส่งคำสั่ง ข้อความ หรือคำถาม(prompt) ซึ่งผู้เขียนป้อนให้กับระบบปัญญาประดิษฐ์ (AI) และ ผลลัพธ์ (output) ทั้งหมด มายังวารสารด้วย และต้องใช้หลักเกณฑ์การอ้างอิง ตามรูปแบบแวนคูเวอร์ (Vancouver style) (Software Citation) ในกรณีที่มีความจำเป็นต้องอ้างอิง AI

1.3 บรรณาธิการไม่อนุญาตให้ผู้เขียนสร้างหรือแก้ไขภาพประกอบในต้นฉบับบทความด้วย AI (AI- Generated Content) ซึ่งรวมทั้งการเพิ่ม การปกปิด การย้าย การลบ หรือการแทรกข้อความด้วยลักษณะเฉพาะใด ๆ ของภาพประกอบ เนื่องจากประเด็นด้านลิขสิทธิ์ทางกฎหมายและความสมบูรณ์ของต้นฉบับบทความ

1.4 ผู้เขียนสามารถใช้ AI สำหรับการพิสูจน์อักษรหรือตรวจแก้ภาษาในบทคัดย่อหรือเนื้อหา เพื่อปรับปรุงภาษา (readability) หรือปรับปรุงไวยากรณ์ (grammar) ของต้นฉบับบทความได้ แต่ต้องตรวจสอบไวยากรณ์ให้ถูกต้องก่อนนำส่งวารสาร

1.5 ผู้เขียนสามารถใช้ AI สำหรับการตรวจจับความซ้ำซ้อนและการคัดลอกผลงานทางวิชาการ (plagiarism) และการจัดการรายการอ้างอิง (reference management) ซึ่งท่านใช้อ้างอิงได้

1.6 ผู้เขียนต้องรับผิดชอบต่อความลับของข้อมูลและเนื้อหาซึ่งใช้ศึกษาหรือวิจัยเมื่อผู้เขียนนำเข้าสู่ระบบ AI เนื่องจากองค์กรหรือหน่วยงานซึ่งเป็นผู้ผลิต AI สามารถเข้าถึงข้อมูลและเนื้อหาซึ่งเป็นความลับเหล่านั้นของผู้เขียนได้ โดยเฉพาะข้อมูลซึ่งเกี่ยวข้องกับการระบุตัวตน ข้อมูลการติดต่อของผู้วิจัยหรือผู้ร่วมวิจัยและผลกระทบต่อลิขสิทธิ์ของผลงานที่ได้รับการคุ้มครองตามกฎหมายว่าด้วยทรัพย์สินทางปัญญาของผู้อื่น ที่ผู้เขียนนำมาไว้เป็นส่วนหนึ่งของเนื้อหา

1.7 หากบรรณาธิการพบว่า ต้นฉบับบทความวิชาการหรือบทความวิจัยซึ่งผู้เขียนนำส่ง มีการใช้ปัญญาประดิษฐ์ หรือ AI (AI-Generated Content)  อย่างไม่เหมาะสมและไม่เปิดเผยแหล่งที่มา รวมถึงมีการสร้างข้อความ เนื้อหา หรืออ้างอิงจาก AI ที่ไม่ถูกต้อง  ถ้าพบการคัดลอกผลงานหรือการอ้างอิงแหล่งที่มาของข้อมูลไม่เหมาะสมดังกล่าว บรรณาธิการขอสงวนสิทธิ์ในการตอบรับการพิจารณา และขอปฏิเสธต้นฉบับบทความได้ตลอดเวลาในระหว่างกระบวนการพิจารณาตีพิมพ์ และการตัดสินใจเกี่ยวกับการปฏิเสธของบรรณาธิการถือเป็นอันที่สิ้นสุด

 

ข้อควรคำนึงและตระหนักเชิงจริยธรรม

ทั้งนี้วารสารพยาบาลสภากาชาดไทย ขอให้ผู้เขียนคำนึงและตระหนักเชิงจริยธรรมถึงความเสี่ยงของการใช้ AI ในการสร้างสรรค์ผลงาน ดังนี้

 1) ความไม่ถูกต้องและความลำเอียง (Inaccuracy and bias)

ปัญญาประดิษฐ์เชิงสร้างสรรค์ (AI Generative content) มีการเก็บรวบรวมข้อมูลและประมวลผลโดยใช้ข้อมูลทางสถิติซึ่งอาจจะพบว่า ข้อมูลบางส่วนที่ AI สร้างขึ้นไม่ถูกต้องและลำเอียงไปฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งซึ่งไม่เหมาะสมกับการนำไปใช้เพื่อนำเสนอผลงานทางวิชาการ โดยเฉพาะข้อมูลที่มีความอ่อนไหวและส่งผลกระทบต่อผู้อื่น

2) การขาดการระบุแหล่งที่มา (Lack of attribution)

ปัญญาประดิษฐ์เชิงสร้างสรรค์ (AI Generative content) มีลักษณะและแนวโน้มที่จะพยายามนำเสนอข้อมูลที่ใกล้เคียงสมจริงหรือทำให้มีความน่าเชื่อถือโดยอาจจะเป็นการจำลองขึ้นจากการประมวลแหล่งข้อมูลที่ AI เรียนรู้อย่างไม่เป็นระบบ บางครั้ง AI สามารถนำเสนอแนวคิด ทฤษฎี หรือแนวปฏิบัติที่คลาดเคลื่อนเหล่านั้นได้อย่างสมจริง โดยไม่สามารถระบุแหล่งที่มาของข้อมูลได้ หากผู้เขียนไม่สามารถสังเคราะห์และประเมินความถูกต้องของข้อมูลเหล่านั้นอย่างรัดกุม ก็จะมีโอกาสที่จะใช้ข้อมูลนั้นและนำเสนอต่อวงวิชาการ จนเกิดการส่งต่อข้อมูลที่คลาดเคลื่อนเหล่านั้นในวงกว้าง

3) การรักษาความลับและความเสี่ยงในทรัพย์สินทางปัญญา (Confidentiality and Intellectual Property Risks)

ปัญญาประดิษฐ์เชิงสร้างสรรค์ (AI Generative content) ในปัจจุบัน สร้างขึ้นด้วยระบบที่เป็นตัวกลาง (platform) หรือระบบทางเทคโนโลยีที่ได้รับการสร้างขึ้นโดยองค์กรหรือบริษัทที่ไม่ใช่ผู้ผลิตอุปกรณ์หรือผู้ให้บริการหลัก แต่เป็นรูปแบบระบบเครือข่ายผู้ให้บริการบุคคลที่สาม (third-party platform) คือ เป็นรูปแบบที่บุคคลซึ่งไม่เกี่ยวข้องกับเนื้อหาในบทความของผู้เขียน แต่สามารถเข้าถึงข้อมูลหรือเนื้อหาได้ ซึ่งก่อให้เกิดความเสี่ยงต่อการรักษาความลับของข้อมูลในบทความ ส่งผลให้มีความเสี่ยงต่อการละเมิดลิขสิทธิ์และทรัพย์สินทางปัญญา

4) ผลจากการใช้งานที่คาดไม่ถึงหรือไม่ได้ตั้งใจ (Unintended uses)

ผู้เขียนบางท่านมีการนำข้อคิดเห็นหรือข้อเสนอแนะของบรรณาธิการวารสารและ/หรือผู้ประเมินบทความ เข้าสู่ระบบ AI เพื่อประมวลผลและวางแผนการแก้ไขต้นฉบับ ซึ่งการดำเนินการในลักษณะดังกล่าวนี้ไม่สามารถปฏิบัติได้ เนื่องจากวารสารถือว่าการกระทำดังกล่าวเป็นการนำเข้าข้อมูลที่มีความเสี่ยงต่อการละเมิดสิทธิส่วนบุคคล และการรักษาความลับของวารสาร

*หมายเหตุ : การสร้างหรือแต่งเนื้อหาในต้นฉบับของบทความวิชาการหรือบทความวิจัย โดยใช้ AI (AI-Generated Content) หมายถึง การสร้าง แต่งหรือเรียบเรียงเนื้อหาในต้นฉบับบทความดังกล่าว ด้วยการใช้ปัญญาประดิษฐ์เชิงสร้างสรรค์ซึ่งผู้เขียนไม่ได้คิด วิเคราะห์ หรือสร้างสรรค์ผลงานด้วยตนเอง เช่น การสร้างข้อความ (text generation) การสังเคราะห์และสร้างภาพ (synthesis and create image) การสังเคราะห์และสร้างเสียง (synthesis and create audio) การสังเคราะห์ข้อมูล (synthetic data) การสร้างตารางและแผนภูมิ (create table and graph or chart) การสร้างแผนการสอน (lesson plan) และการสร้างคำถามหรือคำตอบเพื่อการทดสอบ (create questions and answers for tests and quizzes) เป็นต้น

 

2. บรรณาธิการวารสาร

2.1. บรรณาธิการ“ปฏิเสธบทความวิชาการหรือบทความวิจัยต้นฉบับ”ทันที หากตรวจสอบพบว่า บทความต้นฉบับที่ส่งมาเสนอขอรับการพิจารณาและตีพิมพ์ในวารสาร มีการสร้างหรือแต่งเนื้อหาโดยใช้ AI (AI-Generated Content)

2.2. บรรณาธิการเก็บรวบรวมข้อมูลชุดคำสั่ง (prompt) และผลลัพธ์ (output) ทั้งหมดไว้เป็นความลับ

2.3. บรรณาธิการไม่ควรนำบทความต้นฉบับซึ่งมีเนื้อหาและข้อมูล รวมทั้งยังไม่ได้รับการเผยแพร่เข้าสู่ระบบ AI ทั้งนี้เพื่อป้องกันการละเมิดลิขสิทธิ์ผลงานของผู้เขียนซึ่งได้รับการคุ้มครองตามกฎหมาย และว่าด้วยลิขสิทธิ์และทรัพย์สินทางปัญญาของผู้อื่น เนื่องจาก AI บางรุ่น สามารถเรียนรู้และจดจำภาพหรือข้อมูลต่าง ๆ ที่มีลิขสิทธิ์เหล่านั้น และสามารถนำไปสร้างสรรค์ผลงานอื่น ๆ ได้ในเวลาต่อไป ซึ่งขัดต่อหลักการคุ้มครองผลงานตามกฎหมายอันเป็นลิขสิทธิ์ของผู้อื่น

 

3. ผู้ประเมินบทความ

3.1. ผู้ประเมินบทความต้องตระหนักว่า ต้นฉบับบทความวิชาการและบทความวิจัยที่วารสารส่งให้แก่ท่านเพื่อพิจารณานั้นเป็นความลับของผู้อื่น ห้ามมิให้ผู้ประเมินบทความนำเข้าข้อมูลต้นฉบับบทความที่ยังไม่ได้เผยแพร่เข้าสู่ระบบ AI เพื่อป้องกันการละเมิดลิขสิทธิ์ผลงานที่ได้รับการคุ้มครองตามกฎหมายว่าด้วยทรัพย์สินทางปัญญาของผู้อื่น

3.2. ผู้ประเมินบทความต้นฉบับต้องไม่นำบทความซึ่งได้รับมอบหมายจากบรรณาธิการ รวมถึงข้อคิดเห็นต่าง ๆ เข้าสู่ระบบ AI เพื่อใช้สร้างบทวิเคราะห์ สรุปเนื้อหา หรือบทวิจารณ์ผลงานในทุก ๆ กรณี เพื่อเป็นการป้องกันการสร้างบทสรุปของเนื้อหาที่ไม่ถูกต้อง มีความเอนเอียง หรือใช้การอ้างอิงแหล่งข้อมูลที่ AI จำลองขึ้น และเพื่อเป็นการป้องกันผลกระทบต่อแวดวงวิชาการและมาตรฐานของวารสาร

 

Reference

1. American Psychological Association. (2023). APA Journals policy on generative AI: Additional guidance. https://www.apa.org/pubs/journals/resources/publishing-tips/policy-generative-ai

2. Taylor & Francis. (2025). AI Policy. https://taylorandfrancis.com/our-policies/ai-policy/

3. Elsevier. (2025). The use of generative AI and AI-assisted technologies in writing for Elsevier. https://www.elsevier.com/about/policies-and-standards/the-use-of-generative-ai-and-ai-assisted-technologies-in-writing-for-elsevier