การพัฒนาและประเมินความสามารถในการใช้งานของ MedMixBot : ระบบแชตบอตเพื่อสนับสนุนการเตรียมยาเคมีบำบัดในงานเภสัชกรรมโรงพยาบาล

ชัยณรงค์ เบ้ารักษา

ผู้แต่ง

ชัยณรงค์ เบ้ารักษา กลุ่มงานเภสัชกรรม โรงพยาบาลอุดรธานี

คำสำคัญ:

chatbot, anticancer drug compounding, hospital pharmacy, usability

บทคัดย่อ

การเตรียมยาเคมีบำบัดเป็นกระบวนการที่มีความซับซ้อนและมีความเสี่ยงสูง ซึ่งต้องอาศัยข้อมูลที่ถูกต้องและเข้าถึงได้อย่างรวดเร็ว อย่างไรก็ตาม ข้อมูลที่เกี่ยวข้องมักกระจัดกระจายและเข้าถึงได้ยากในบริบทการปฏิบัติงานจริง การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาและประเมินความสามารถในการใช้งานเบื้องต้นของ MedMixBot ซึ่งเป็นระบบแชตบอตเพื่อสนับสนุนการเข้าถึงข้อมูลด้านการเตรียมยาเคมีบำบัดในงานเภสัชกรรมโรงพยาบาล

การศึกษานี้เป็นการวิจัยและพัฒนา โดยใช้รูปแบบการศึกษากลุ่มเดียววัดผลหลังการทดลอง (one-group posttest design) โดยมีเภสัชกรจำนวน 28 คน จากโรงพยาบาล 8 แห่งเข้าร่วมการศึกษา MedMixBot ประกอบด้วยฐานข้อมูลยาเคมีบำบัดจำนวน 10 ชนิด และผู้เข้าร่วมทุกคนทดลองใช้งานและประเมินข้อมูลของยาทั้ง 10 ชนิด ผู้เข้าร่วมประเมิน usability ของระบบด้วยแบบสอบถามมาตราส่วนลิเคิร์ต 5 ระดับ ครอบคลุม 4 ด้าน ได้แก่ ความชัดเจน ความถูกต้องตามการรับรู้ของผู้ใช้งาน ความเข้าใจง่าย และความน่าสนใจ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา

ผลการศึกษาพบว่า จากข้อมูลการประเมินจำนวน 280 รายการ (28 คน x 10 ชนิดยา) คะแนนเฉลี่ย ความสามารถในการใช้งานอยู่ในระดับสูงทุกด้าน (4.70–4.78 จาก 5 คะแนน) โดยด้าน Perceived Accuracy ได้คะแนนสูงที่สุด (4.78 ± 0.47) มากกว่าร้อยละ 95 ของคะแนนอยู่ในระดับสูง (4–5)

สรุป: MedMixBot มี usability อยู่ในระดับสูง และอาจช่วยสนับสนุนการเข้าถึงข้อมูลด้านการเตรียมยาเคมีบำบัดในบริบทการปฏิบัติงานจริง

เอกสารอ้างอิง

Institute for Safe Medication Practices. ISMP guidelines for safe medication use in perioperative and procedural settings. Horsham (PA): Institute for Safe Medication Practices; 2022.

United States Pharmacopeia. General chapter <797>: pharmaceutical compounding—sterile preparations. Rockville (MD): United States Pharmacopeia; 2020.

National Institute for Occupational Safety and Health. NIOSH list of hazardous drugs in healthcare settings, 2020. Cincinnati (OH): NIOSH; 2023.

Vigneron J, D’Huart E, Demoré B. Stability studies in oncology: a marketing tool for pharmaceutical companies, a scientific mission for hospital pharmacists. Eur J Oncol Pharm 2019;2(2):e12.

Mathaiyan J, Jain T, Dubashi B, Reddy KS, Batmanabane G. Prescription errors in cancer chemotherapy: omissions supersede potentially harmful errors. J Pharmacol Pharmacother 2015;6(2):83–7.

Laranjo L, Dunn AG, Tong HL, Kocaballi AB, Chen J, Bashir R, et al. Conversational agents in healthcare: a systematic review. J Am Med Inform Assoc 2018;25(9):1248–58.

Tudor Car L, Dhinagaran DA, Kyaw BM, Kowatsch T, Joty S, Theng YL, et al. Conversational agents in health care: scoping review and conceptual analysis. J Med Internet Res 2020;22(8):e17158.

Lecoutre C, Vasseur M, Courtin J, Hammadi S, Decaudin B, Odou P. A prospective single-centre study of augmented reality for improving safety in cancer drug compounding. Heliyon 2024;10(13):e32683.

Pupong K, Hunsrisakhun J, Pithpornchaiyakul S, Naorungroj S. Development of chatbot-based oral health care and evaluation: a mixed methods study. JMIR Pediatr Parent 2025;8:e62738.