ทัศนะของผู้ใช้บัณฑิตเกี่ยวกับคุณลักษณะที่พึงประสงค์ของบัณฑิตพยาบาล: การวิจัยเชิงคุณภาพ

ศิลปชัย  ฝั้นพะยอม; ฐิติพร  แสงพลอย; นิศาชล คำนุช

ผู้แต่ง

ศิลปชัย ฝั้นพะยอม คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏพิบูลสงคราม
ฐิติพร แสงพลอย คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏพิบูลสงคราม
นิศาชล คำนุช คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏพิบูลสงคราม

คำสำคัญ:

คุณลักษณะที่พึงประสงค์, บัณฑิตพยาบาล, ผู้ใช้บัณฑิต, สมรรถนะพยาบาลวิชาชีพ, การวิจัยเชิงคุณภาพ

บทคัดย่อ

การวิจัยเชิงคุณภาพครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาคุณลักษณะที่พึงประสงค์ของบัณฑิตพยาบาลตามทัศนะของผู้ใช้บัณฑิต ผู้ให้ข้อมูลสำคัญ คือ พยาบาลวิชาชีพระดับหัวหน้าหอผู้ป่วย รองหัวหน้าหอผู้ป่วย หรือพยาบาลวิชาชีพที่มีประสบการณ์ดูแลบัณฑิตจบใหม่มากกว่า 5 ปี จำนวน 10 ราย คัดเลือกแบบเฉพาะเจาะจง เก็บรวบรวมข้อมูลด้วยการสัมภาษณ์เชิงลึกแบบกึ่งโครงสร้างที่พัฒนาจากกรอบสมรรถนะ 8 ด้านของสภาการพยาบาล (2561) และผ่านการตรวจสอบความตรงเชิงเนื้อหาโดยผู้ทรงคุณวุฒิ 3 ท่าน วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์แก่นสาระ และตรวจสอบความน่าเชื่อถือด้วยการตรวจสอบสามเส้า การตรวจสอบโดยผู้ให้ข้อมูล และการอภิปรายร่วมกับผู้เชี่ยวชาญ

ผลการวิจัยพบคุณลักษณะที่พึงประสงค์ 10 ประเด็นหลัก โดย 8 ประเด็นสอดคล้องกับกรอบสมรรถนะพยาบาลวิชาชีพ ได้แก่ ด้านจริยธรรม จรรยาบรรณ และกฎหมาย ด้านทักษะการปฏิบัติการพยาบาล ด้านคุณลักษณะเชิงวิชาชีพ ด้านภาวะผู้นำ การจัดการ และการพัฒนาคุณภาพ ด้านวิชาการและการวิจัย ด้านการสื่อสารและสัมพันธภาพ ด้านเทคโนโลยีและสารสนเทศ และด้านความตระหนักทางสังคมและวัฒนธรรม และพบ 2 ประเด็นใหม่นอกกรอบ ได้แก่ ความยืดหยุ่นทางอารมณ์ซึ่งสะท้อนความกังวลว่าบัณฑิตรุ่นใหม่ทนต่อความเครียดได้น้อยลง และความมุ่งมั่นในวิชาชีพซึ่งสะท้อนวิกฤตการคงอยู่ของพยาบาล ข้อค้นพบทั้ง 10 ประเด็นเชื่อมโยงกันเป็นระบบ โดยจริยธรรมเป็นรากฐาน ทักษะการปฏิบัติเป็นแกนหลัก คุณลักษณะเชิงวิชาชีพเป็นตัวเชื่อมประสาน และความยืดหยุ่นทางอารมณ์กับความมุ่งมั่นในวิชาชีพเป็นเงื่อนไขของความยั่งยืน

ผลการวิจัยสามารถใช้เป็นฐานข้อมูลในการกำหนดผลลัพธ์การเรียนรู้ที่คาดหวัง สำหรับหลักสูตรพยาบาลศาสตรบัณฑิต และเป็นข้อมูลพื้นฐานในการพัฒนาเครื่องมือวิจัยเชิงปริมาณในระยะถัดไป

เอกสารอ้างอิง

พระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562. (2562, 27 พฤษภาคม). ราชกิจจานุเบกษา, 136(69 ก), 52–95. https://ratchakitcha.soc.go.th/documents/17082307.pdf

สภาการพยาบาล. (2561). ประกาศสภาการพยาบาล เรื่อง สมรรถนะหลักของผู้สำเร็จการศึกษาหลักสูตรพยาบาลศาสตรบัณฑิต. https://www.tnmc.or.th/images/userfiles/files/004.pdf

American Association of Colleges of Nursing. (2021). The Essentials: Core competencies for professional nursing education. AACN.

ASEAN University Network. (2020). The guide to AUN-QA assessment at programme level version 4.0. ASEAN University Network.

Benner, P. (1984). From novice to expert: Excellence and power in clinical nursing practice. Addison-Wesley.

Booth, R. G., Strudwick, G., McBride, S., O’Connor, S., & Solano López, A. L. (2021). How the nursing profession should adapt for a digital future. The BMJ, 373, n1190. https://doi.org/10.1136/bmj.n1190

Červený, M., Kratochvílová, I., Hellerová, V., & Tóthová, V. (2022). Methods of increasing cultural competence in nurses working in clinical practice: A scoping review of literature 2011–2021. Frontiers in Psychology, 13, Article 936181.

Dwyer, P. A., Hunter Revell, S. M., Sethares, K. A., & Ayotte, B. J. (2019). The influence of psychological capital, authentic leadership in preceptors, and structural empowerment on new graduate nurse burnout and turnover intent. Applied Nursing Research, 48, 37–44. https://doi.org/10.1016/j.apnr.2019.04.005

International Council of Nurses. (2022). The global nursing shortage and nurse retention (ICN Policy Brief). https://www.icn.ch/

Kavanagh, J. M., & Sharpnack, P. A. (2021). Crisis in competency: A defining moment in nursing education. Online Journal of Issues in Nursing, 26(1), Manuscript 2.

Lee, W., & Jang, I. (2023). Effect of nurses' professionalism, work environment, and communication with health professionals on patient safety culture. Journal of Nursing Management, 2023, Article 1591128.

Li, H., Guo, J., Ren, Z., Bai, D., Yang, J., Wang, W., Fu, H., Yang, Q., Hou, C., & Gao, J. (2024). Moral courage level of nurses: A systematic review and meta-analysis. BMC Nursing, 23, Article 549.

Melnyk, B. M., & Fineout-Overholt, E. (2019). Evidence-based practice in nursing & healthcare: A guide to best practice (4th ed.). Wolters Kluwer.

Pajakoski, E., Rannikko, S., Leino-Kilpi, H., & Numminen, O. (2021). Moral courage in nursing – An integrative literature review. Nursing & Health Sciences, 23(3), 570–585.

Prinsloo, C. (2024). Nurses' self-leadership in the face of challenging situations, such as patient deterioration. SAGE Open Nursing, 10, 1–11.

Randall, D. C., De Gagne, J. C., Lee, E., Slack, J., Lee, Y., & Ledbetter, L. (2023). The experience of resilience in newly graduated nurses: A qualitative metasynthesis. Nurse Education in Practice, 71, 103713. https://doi.org/10.1016/j.nepr.2023.103681

Singh, B. A., et al. (2024). Barriers and solutions to the gap between theory and practice in nursing services: A systematic review of qualitative evidence. Nursing Forum, 2024, Article 7522900

Stevanin, S., Palese, A., Bressan, V., Vehviläinen-Julkunen, K., & Kvist, T. (2018). Workplace-related generational characteristics of nurses: A mixed-method systematic review. Journal of Advanced Nursing, 74(6), 1245–1263. https://doi.org/10.1111/jan.13538

Watson, J. (2008). Nursing: The philosophy and science of caring (Rev. ed.). University Press of Colorado.

World Health Organization. (2020). State of the world's nursing 2020: Investing in education, jobs and leadership. https://www.who.int/publications/i/item/9789240003279

World Health Organization. (2021). Global patient safety action plan 2021–2030: Towards eliminating avoidable harm in health care. https://www.who.int/teams/integrated-health-services/patient-safety/policy/global-patient-safety-action-plan

World Health Organization. (2024). Operational framework for monitoring social determinants of health equity. WHO.

Yu, M., & Lee, H. (2018). Impact of resilience and job involvement on turnover intention of new graduate nurses using structural equation modeling. Japan Journal of Nursing Science, 15(4), 351–362. https://doi.org/10.1111/jjns.12210