Effects of a Protection Motivation Theory-Based Health Education Program on Health Behaviors among Older Adults with Chronic Non-Communicable Diseases
Keywords:
Older adults, Non-communicable diseases, Health behaviors, Protection Motivation Theory, Self-careAbstract
This Pre-experimental research One-Group Pretest–Posttest Design study aimed to compare the mean scores of knowledge, attitudes, perceived severity, perceived susceptibility, response efficacy, self-efficacy, and health behaviors among older adults before and after participation in the health education program. The participants consisted of 50 older adults aged 60–69 years, selected using purposive sampling. The research instruments included a health education program and a structured questionnaire comprising eight sections. Data were analyzed using descriptive statistics (frequency, percentage, mean, and standard deviation) and inferential statistics using paired samples t-test, with a significance level set at 0.05.
The results showed that most participants were female (64.0%), with a mean age of 65.16 ± 2.46 years. After the intervention, the mean scores of variables based on Protection Motivation Theory and health behaviors significantly increased compared to the pre-intervention period (p < 0.001), including knowledge, attitudes, perceived severity, perceived vulnerability, response efficacy, self-efficacy, and self-care behaviors. In conclusion, the health education program based on Protection Motivation Theory was effective in improving health behaviors among older adults with chronic non-communicable diseases. Therefore, health service providers can apply this program to promote health behaviors among older adults in community settings.
References
กรมกิจการผู้สูงอายุ. (2566). สถานการณ์ผู้สูงอายุไทย พ.ศ. 2565. บริษัท อมรินทร์ คอร์เปอเรชั่นส์ จำกัด (มหาชน). https://www.dop.go.th/download/knowledge/th1696238995-2521_0.pdf
กรมควบคุมโรค. (2566). รายงานประจำปี 2566 กองโรคไม่ติดต่อ. กองโรคไม่ติดต่อ กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข. https://online.fliphtml5.com/bcbgj/yatm/#p=1
กลุ่มพัฒนาระบบส่งเสริมสุขภาวะผู้สูงอายุและเครือข่าย สำนักอนามัยผู้สูงอายุ กรมอนามัย. (2564). คู่มือการดำเนินงานตัวชี้วัด ร้อยละของประชากรสูงอายุที่มีพฤติกรรมสุขภาพที่พึงประสงค์ ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2565. กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข. https://anyflip.com/itgte/rnvl
กัลยา วานิชย์บัญชา. (2561). สถิติสำหรับงานวิจัย (พิมพ์ครั้งที่ 12). หจก.สามลดา.
คณะผู้วิจัยในโครงการการสร้างสรรค์งานวิจัยจากงานประจำ เพื่อพัฒนาระบบบริการสุขภาพของศูนย์บริการสาธารณสุข กลุ่มที่ 2. (2566). ผลของโปรแกรมส่งเสริมความรอบรู้สุขภาพต่อพฤติกรรมสุขภาพของผู้สูงอายุที่เป็นโรคความดันโลหิตสูงในชมรมผู้สูงอายุ. สำนักอนามัย กรุงเทพมหานคร. https://webportal.bangkok.go.th/public/user_files_editor/422/R2R/กลุ่มที่%202%20ผลของโปรแกรมส่งเสริมความรอบรู้.pdf
ชื่นชม สมพล, ทัศนีย์ รวิวรกุล และพัชราพร เกิดมงคล. (2560). ผลของโปรแกรมการป้องกันโรคหลอดเลือดสมองสำหรับผู้สูงอายุโรคความดันโลหิตสูง. วารสารพยาบาลสาธารณสุข, 31, 57–74. https://he01.tci-thaijo.org/index.php/phn/article/view/100847
ธัญญรัตน์ ศุภการนรเศรษฐ์, กรรณิกา บุญบวร, ภาภัทร์ศิริ อินทรปฐม และโชติกา เพชรเลิศ. (2567). ผลของโปรแกรมส่งเสริมพฤติกรรมการจัดการตนเองที่มีผลต่อระดับน้ำตาลในเลือดของผู้สูงอายุที่เป็นโรคเบาหวาน ตำบลท่างิ้ว อำเภอเมือง จังหวัดนครศรีธรรมราช. วารสารสิ่งแวดล้อมศึกษาการแพทย์และสุขภาพ, 9(4), 485–492. https://so06.tci-thaijo.org/index.php/hej/article/view/279772
นิพา ศรีช้าง และลวิตรา ก๋าวี. (2564). รายงานการพยากรณ์การพลัดตกหกล้มของผู้สูงอายุในประเทศไทย ปี พ.ศ. 2560–2564. สำนักโรคไม่ติดต่อ กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข. https://ddc.moph.go.th/uploads/files/5576120250924101343.pdf
นูรีมาน มะสาและ, อรณิชา สอนรัตน์, ถนอมขวัญ เบื้องบน, ธัชกร สุทธิดาจันทร์ และวิชชาดา สิมลา. (2567). ประสิทธิผลของโปรแกรมการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมในผู้สูงอายุที่เป็นโรคเบาหวานที่ควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดไม่ได้ อำเภอบางแก้ว จังหวัดพัทลุง. วารสารวิจัยและนวัตกรรมทางสาธารณสุข, 2(1), 14–25. https://doi.org/10.55164/jphri.v2i1.270616
รัตนาภรณ์ เอี่ยมพรม. (2565). ประสิทธิผลของโปรแกรมเสริมสร้างแรงจูงใจในการป้องกันโรคในผู้สูงอายุกลุ่มเสี่ยงโรคหลอดเลือดสมองในจังหวัดสุโขทัย [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยนเรศวร]. NU Intellectual Repository. https://nuir.lib.nu.ac.th/dspace/handle/123456789/5560
วิเชียร เกตุสิงห์. (2540). สถิติวิเคราะห์สำหรับการวิจัย (พิมพ์ครั้งที่ 3). จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
วีรวัฒน์ ทางธรรม, คุณัสปกรณ์ มัคคัปผลานนท์, ผ่องพรรณ ภะโว และวาสนา พูลผล. (2566). ผลของโปรแกรมเสริมสร้างการป้องกันโรคที่ประยุกต์ใช้ทฤษฎีแรงจูงใจการป้องกันโรคต่อพฤติกรรมการป้องกันโรคในประชาชนกลุ่มเสี่ยงโรคเบาหวาน: กรณีศึกษา. Journal of Roi Kaensarn Academi, 8(7), 211–225. https://so02.tci-thaijo.org/index.php/JRKSA/article/view/264094
สำนักโรคไม่ติดต่อ, กรมควบคุมโรค. (2565). รายงานประจำปี 2565: แนวโน้มพฤติกรรมเสี่ยงต่อโรคไม่ติดต่อเรื้อรังในประเทศไทย. กระทรวงสาธารณสุข. https://online.fliphtml5.com/hvpvl/evzj/
อำนาจ เมืองแก้ว, อิสระพงศ์ เพลิดเพลิน, จิตรรัตน์ ปองทอง และเกษศิรินทร์ พุทธวงศ์. (2563). การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมเสี่ยงโรคไม่ติดต่อเรื้อรังด้านการบริโภคอาหารรสเค็ม โดยใช้ชุมชนเป็นฐานในพื้นที่ภาคเหนือตอนบน ปี พ.ศ. 2563. กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข. https://he01.tci-thaijo.org/index.php/crmjournal/article/view/257767/177147
อนันต์ อิฟติคาร. (2561). ผลของโปรแกรมสุขศึกษาโดยการประยุกต์ทฤษฎีแรงจูงใจเพื่อป้องกันโรคในการส่งเสริมพฤติกรรมสุขภาพการดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ในนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนปลาย จังหวัดสกลนคร. วารสารโรงพยาบาลสกลนคร, 21(1), 20–34.
American Diabetes Association. (2023). Standards of care in diabetes—2023. Diabetes Care, 46(Suppl. 1), S1–S291.
Bloom, B. S., Engelhart, M. D., Furst, E. J., Hill, W. H., & Krathwohl, D. R. (1956). Taxonomy of educational objectives: The classification of educational goals. Handbook I: Cognitive domain. David McKay.
Ellmers, T. J., Wilson, M. R., Norris, M., & Young, W. R. (2022). Protective or harmful: A qualitative exploration of older people’s perceptions of worries about falling. Age and Ageing, 51(4), 1-10. https://doi.org/10.1093/ageing/afac067
Milne, S., Sheeran, P., & Orbell, S. (2000). Prediction and intervention in health-related behavior: A meta-analytic review of protection motivation theory. Journal of Applied Social Psychology, 30(1), 106–143. https://doi.org/10.1111/j.1559-1816.2000.tb02308.x
Rogers, R. W. (1975). A protection motivation theory of fear appeals and attitude change. The Journal of Psychology, 91(1), 93–114. https://doi.org/10.1080/00223980.1975.9915803
Rogers, R. W. (1983). Cognitive and physiological processes in fear appeals and attitude change: A revised theory of protection motivation. In J. T. Cacioppo & R. E. Petty (Eds.), Social psychophysiology: A sourcebook (pp. 153–176). Guilford Press.
Wang, Z., Wen, Y. F., Sun, Y. F., & Chen, Q. (2021). Empirical Studies of Classified Performance Evaluation System for Universities' Scientific Research Projects Using DEA-Malmquist. Jinan Journal (Philosophy and Social Sciences), 43(6), 121-132. https://jnxb.jnu.edu.cn/skb/CN/Y2021/V43/I6/121
Wu, J., Chen, D., Li, C., & Wang, Y. (2024). Effect of community-based public health service on health-related quality of life among middle-aged and older adults with chronic diseases in China. BMC Public Health, 24(1), Article 2039. https://doi.org/10.1186/s12889-024-19556-w
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 Journal of Multidisciplinary Academic Research and Development (JMARD)
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
