ผลของโปรแกรมสุขศึกษาตามทฤษฎีแรงจูงใจเพื่อป้องกันตนเองต่อพฤติกรรมสุขภาพของผู้สูงอายุที่เป็นโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง

บทคัดย่อ

การศึกษาครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงทดลองเบื้องต้น (Pre-experimental research) โดยใช้รูปแบบกลุ่มเดียววัดผลก่อนและหลังการทดลอง (One-Group Pretest–Posttest Design) มีวัตถุประสงค์เพื่อเปรียบเทียบคะแนนเฉลี่ยของความรู้ ทัศนคติ การรับรู้ความรุนแรงของโรค การรับรู้โอกาสเสี่ยง ความคาดหวังในประสิทธิผลของการตอบสนอง ความคาดหวังในความสามารถของตนเอง และพฤติกรรมสุขภาพของผู้สูงอายุ ก่อนและหลังการเข้าร่วมโปรแกรม กลุ่มตัวอย่างเป็นผู้สูงอายุอายุ 60–69 ปี จำนวน 50 คน คัดเลือกแบบเฉพาะเจาะจงจากผู้รับบริการโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลกุตาไก้ อำเภอปลาปาก จังหวัดนครพนม เครื่องมือที่ใช้ประกอบด้วยโปรแกรมสุขศึกษา และแบบสอบถามจำนวน 8 ตอน วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ ความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และสถิติเชิงอนุมานโดยใช้ Paired Samples t-test กำหนดระดับนัยสำคัญทางสถิติที่ 0.05

ผลการศึกษา พบว่า กลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่เป็นเพศหญิง (ร้อยละ 64.0) มีอายุเฉลี่ย 65.16 ± 2.46 ปี ภายหลังการดำเนินโปรแกรม กลุ่มตัวอย่างมีคะแนนเฉลี่ยตัวแปรตามทฤษฎีแรงจูงใจเพื่อป้องกันตนเองและพฤติกรรมสุขภาพเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < 0.001) ได้แก่ ด้านความรู้ ทัศนคติ การรับรู้ความรุนแรง การรับรู้โอกาสเสี่ยง ความคาดหวังในประสิทธิผลของการตอบสนอง ความคาดหวังในความสามารถตนเอง และพฤติกรรมการดูแลตนเอง สรุปได้ว่า โปรแกรมสุขศึกษาที่ประยุกต์ใช้ทฤษฎีแรงจูงใจเพื่อป้องกันตนเองสามารถส่งเสริมพฤติกรรมสุขภาพในผู้สูงอายุที่เป็นโรคไม่ติดต่อเรื้อรังได้อย่างมีประสิทธิผล ดังนั้น หน่วยบริการสาธารณสุขสามารถนำโปรแกรมดังกล่าวไปประยุกต์ใช้ในการส่งเสริมสุขภาพผู้สูงอายุในชุมชนได้อย่างเหมาะสม