ความสัมพันธ์ระหว่างคุณลักษณะทางประชากรกับความตั้งใจคงอยู่ในงาน ของผู้จัดการการดูแลผู้สูงอายุในระบบการดูแลระยะยาวระดับชุมชนของประเทศไทย
คำสำคัญ:
คุณลักษณะประชากร, ความตั้งใจคงอยู่ในงาน, ผู้จัดการการดูแลผู้สูงอายุ, ระบบการดูแลระยะยาวบทคัดย่อ
การวิจัยเชิงวิเคราะห์แบบภาคตัดขวาง มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างปัจจัยคุณลักษณะประชากรกับความตั้งใจคงอยู่ในงานของผู้จัดการการดูแลผู้สูงอายุ (Care manager: CM) กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ CM ที่ผ่านการอบรมตามหลักสูตรของกรมอนามัย และปฏิบัติงานในระบบ Long-term care อย่างน้อย 2 ปี จำนวน 277 คน จาก 12 เขตสุขภาพทั่วประเทศ โดยสุ่มตัวอย่างแบบหลายขั้นตอน เก็บข้อมูลในเดือนเมษายน 2568 ผ่านแบบสอบถามออนไลน์ ข้อคำถามมีค่าดัชนีความสอดคล้อง (IOC) 0.67-1.00 และค่าสัมประสิทธิ์แอลฟาของครอนบาค 0.96 วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา Independent t-test และ One-way ANOVA ที่ระดับนัยสำคัญ 0.05
ผลการศึกษาพบว่า เพศ ระดับการศึกษา และรายได้ต่อเดือนที่แตกต่างกันมีผลต่อความตั้งใจคงอยู่ในงานที่แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 โดยเพศชาย มีความตั้งใจคงอยู่ในงาน (=4.14, SD=0.67) สูงกว่าเพศหญิง (
=3.77, SD=0.68) (t=2.540, p=0.012) ผู้ที่มีระดับการศึกษาสูงกว่าปริญญาตรี มีความตั้งใจคงอยู่ในงาน (
=4.12, SD=0.62) สูงกว่าผู้ที่มีระดับปริญญาตรีหรือต่ำกว่า (
=3.74, SD=0.69) (t=-3.520, p<0.001) และผู้ที่มีรายได้ต่อเดือน 50,000 บาทขึ้นไป มีความตั้งใจคงอยู่ในงานสูงกว่ากลุ่มรายได้น้อยกว่า (F=3.154, p=0.025) ดังนั้น หน่วยงานที่เกี่ยวข้องควรพิจารณาปัจจัยเหล่านี้ในการวางแผนกลยุทธ์เพื่อธำรงรักษา CM โดยเฉพาะการสนับสนุนโอกาสทางการศึกษา ความก้าวหน้าในสายงาน ค่าตอบแทน และการจัดหาวัสดุอุปกรณ์สนับสนุนการปฏิบัติงาน เพื่อเสริมสร้างประสิทธิภาพและความตั้งใจคงอยู่ในงานอย่างยั่งยืน
เอกสารอ้างอิง
กรมกิจการผู้สูงอายุ. สถิติผู้สูงอายุ: สถิติผู้สูงอายุไทย ปี 2566 โดยกลุ่มนโยบายและยุทธศาสตร์
กรมกิจการผู้สูงอายุ [อินเทอร์เน็ต]. 2566 [เข้าถึงเมื่อ 2567 มีนาคม 23]. เข้าถึงได้จาก: http://www.dop.go.th/th/know/side/1/1/2449.
สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. การคาดประมาณประชากรของประเทศไทย พ.ศ. 2553-2583. กรุงเทพฯ: สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ; 2556.
สัมฤทธิ์ ศรีธำรงสวัสดิ์, ไพบูลย์ สุริยะวงศ์ไพศาล, วิชช์ เกษมทรัพย์, วิชัย เอกพลากร, บวรศม ลีระพันธ์. การวิจัยเพื่อพัฒนาระบบการดูแลระยะยาว (Long-term care) สำหรับผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิงภายใต้ระบบหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ. กรุงเทพฯ: บริษัท ดีเซมเบอรี่ จำกัด; 2561.
สำนักงานสถิติแห่งชาติ กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม. การสำรวจประชากรสูงอายุในประเทศไทย พ.ศ. 2564 [อินเทอร์เน็ต]. สำนักงานสถิติแห่งชาติ; 2565 [เข้าถึงเมื่อ 2567 กรกฎาคม 10]. เข้าถึงได้จาก: https://www.dop.go.th/download/knowledge/th1687612748-2406_0.pdf.
สำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ. คู่มือระบบการดูแลระยะยาวด้านสาธารณสุขสำหรับผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิงในพื้นที่ (Long Term Care) ในระบบหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ ปีงบประมาณ 2559 [อินเทอร์เน็ต]. 2559 [เข้าถึงเมื่อ 2567 มีนาคม 25]. เข้าถึงได้จาก: https://www.nhso.go.th/storage/files/shares/PDF/fund_ltc13.pdf
อนันต์ คำอ่อน. การพัฒนาระบบการดูแลระยะยาวสำหรับผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิงภายใต้หลักประกันสุขภาพแห่งชาติ พื้นที่นำร่องอำเภอชุมแพ จังหวัดขอนแก่น [อินเทอร์เน็ต]. โรงพยาบาลชุมแพ; 2565 [เข้าถึงเมื่อ 2567 กันยายน 14]. เข้าถึงได้จาก: https://cphos.go.th/new-cphos/announce_details.php?anncode=VkZaU1JtVlJQVDA9&status=active
นงลักษณ์ พะไกยะ, ศิริพันธุ์ สาสัตย์, วาสินี วิเศษฤทธิ์. ความต้องการกำลังคนด้านสุขภาพเพื่อรองรับผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิงในอนาคต. วารสารวิจัยระบบสาธารณสุข. 2564;15(2):200-17.
ยุทธพล เดชารัตนชาติ, ยิ่งศักดิ์ คชโคตร. รูปแบบการดูแลระยะยาวสำหรับผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิง. วารสารวิชาการธรรมทรรศน์. 2565;22(3):63-80.
ภัทรจาริน หงษา, ยุวนุช สัตยสมบูรณ์, จารุวรรณ ธาดาเดช, จุฑาธิป ศีลบุตร. ความสัมพันธ์ระหว่างคุณลักษณะส่วนบุคคลกับความตั้งใจคงอยู่ในงานของพยาบาลวิชาชีพในหน่วยไตเทียมภาคเอกชน กรุงเทพมหานคร. วารสารกฎหมายและนโยบายสาธารณสุข 2564;7(3):475-89.
นฤมล นุ้ยรัตน์. ความสัมพันธ์ระหว่างปัจจัยส่วนบุคคล สมดุลชีวิตกับการทำงาน การสนับสนุนจากองค์การ กับความตั้งใจคงอยู่ในงานของพยาบาลผู้มีประสบการณ์ โรงพยาบาลเอกชนที่ผ่านการรับรองโรงพยาบาลมาตรฐานระดับสากล กรุงเทพมหานคร [วิทยานิพนธ์พยาบาลศาสตรมหาบัณฑิต, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย]. กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย; 2560.
กรรัช กุณรินทร์, จิราพร ระโหฐาน. ปัจจัยที่มีผลต่อความตั้งใจคงอยู่ในงานของข้าราชการตำแหน่งเสมียนตราอำเภอ สังกัดกรมการปกครอง กระทรวงมหาดไทย. วารสารวิจัยวิทยาการจัดการ มหาวิทยาลัยราชภัฏสุรินทร์ 2565;6(1):104-15.
วุฒิคุณ อินทะจักร์, ฐิติณัฏฐ์ อัคคะเดชอนันต์, สมใจ ศิระกมล. ปัจจัยทำนายความตั้งใจคงอยู่ในงานของพยาบาลในโรงพยาบาลมหาวิทยาลัย. วารสารสภาการพยาบาล. 2566;38:341-57.
กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข. ระบบข้อมูลบุคลากรการดูแลระยะยาวและแผนการดูแลรายบุคคล (Long Term Care: 3C) [อินเทอร์เน็ต]. 2567 [เข้าถึงเมื่อ 4 ม.ค. 2567]. เข้าถึงได้จาก: https://ltc.anamai.moph.go.th/
Kim HY. Statistical notes for clinical researchers: assessing normal distribution (2) using skewness and kurtosis. Restor Dent Endod. 2013 Feb;38(1):52-4. doi: 10.5395/rde.2013.38.1.52
พงศ์ประพันธ์ บุญไชยวงค์. อิทธิพลการจัดการทรัพยากรมนุษย์และวัฒนธรรมองค์กร ส่งผลต่อความตั้งใจคงอยู่ในงานของข้าราชการและลูกจ้างกรมสรรพากร [บทความวิชาการ, คณะบริหารธุรกิจ, มหาวิทยาลัยรามคำแหง] [อินเทอร์เน็ต]. มหาวิทยาลัยรามคำแหง; 2564 [เข้าถึงเมื่อ 2567 พฤศจิกายน 7]. เข้าถึงได้จาก: https://mmm.ru.ac.th/mmm/is/sat18/6314060001.pdf.
Chairassamee N, Chancharoenchai K. How gender affects the mental health of healthcare workers across regions in Thailand. BMC Health Serv Res. 2025 Mar 17;25(1):387. doi: 10.1186/s12913-025-12518-x.
Barigozzi F, Biroli P, Monfardini C, Montinari N, Pisanelli E, Vitellozzi S. Beyond time: unveiling the invisible burden of mental load [Internet]. 2025 [cited 2024 Sep 14]. Available from: https://arxiv.org/abs/2505.11426v1
จุฬาพร กระเทศ, ณัฏฐญา พัฒนะวาณิชนันท์, วรารัตน์ ประทานวรปัญญา, วินัย ไตรนาทถวัลย์, ปราโมทย์ ถ่างกระโทก, วีรยุทธ ศรีทุมสุข. ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อการคงอยู่ในงานของพยาบาลวิชาชีพสังกัดกระทรวงสาธารณสุข. วารสารวิชาการสาธารณสุข. 2563;30(3):561-73.
Zhang ZJ, Zhang CL, Zhang XG, Liu XM, Zhang H, Wang J, et al. Relationship between self-efficacy beliefs and achievement motivation in student nurses. Chin Nurs Res. 2015;2(2–3):67–70. doi: 10.1016/j.cnre.2015.06.001
Ali Taha V, Harničárová M, Korba P, Škerháková V. Talent retention: analysis of the antecedents of talented employees’ intention to stay in the organizations. Eur J Interdiscip Stud. 2022;14(1):56-67. doi: 10.24818/ejis.2022.04
Peramatzis G, Galanakis M. Herzberg’s motivation theory in workplace. J Psychol Res. 2022;12:971-8. doi: 10.17265/2159-5542/2022.12.009
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารศูนย์อนามัยที่ 9 : วารสารส่งเสริมสุขภาพและอนามัยสิ่งแวดล้อม
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความหรือข้อคิดเห็นใด ๆ ที่ประกฎในวารสารศูนย์อนามัยที่ 9 เป็นความคิดเห็นของผู้เขียน บรรณาธิการ คณะผู้จัดทำ และศูนย์อนามัยที่ 9 นครราชสีมา (เจ้าของ) ไม่จำเป็นต้องเห็นด้วย ผู้เขียนต้องรับผิดชอบต่อบทความของตนเอง
ผลการพิจารณาของกองบรรณาธิการและผู้ทรงคุณวุฒิถือเป็นที่สิ้นสุด คณะบรรณาธิการวารสารฯ ขอสงวนสิทธิ์ในการตรวจแก้ไขข้อความให้ถูกต้องตามหลักภาษาและมีความเหมาะสม
กองบรรณาธิการวารสารฯ ขอสงวนสิทธิ์มิให้นำเนื้อหาใด ๆ ของบทความ หรือข้อคิดเห็นใด ๆ ของผลการประเมินบทความในวารสารฯ ไปเผยแพร่ก่อนได้รับอนุญาตจากกองบรรณาธิการ อย่างเป็นลายลักษณ์อักษร และผลงานที่ได้รับการตีพิมพ์ถือเป็นลิขสิทธิ์ของวารสารศูนย์อนามัยที่ 9
