ผลของโปรแกรมการเสริมสร้างพลังอำนาจของผู้ดูแล ต่อความรู้ ทัศนคติ และทักษะในการดูแลผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิงในจังหวัดชัยภูมิ

ผู้แต่ง

  • ไพฑูรย์ วุฒิโส กลุ่มวิชาการพยาบาลผู้ใหญ่และผู้สูงอายุ คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏชัยภูมิ
  • อมรรัตน์ ผาละศรี กลุ่มวิชาการพยาบาลมารดาทารกและผดุงครรภ์ คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏชัยภูมิ
  • สุณี เชยชัยภูมิ โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลโนนสะอาด อำเภอคอนสวรรค์ จังหวัดชัยภูมิ
  • อิสระพงศ์ ถนัดค้า คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏชัยภูมิ
  • ขวัญหทัย ยิ้มละมัย คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏพิบูลสงคราม

คำสำคัญ:

โปรแกรมการเสริมสร้างพลังอำนาจ, การดูแลผู้สูงอายุ, ภาวะพึ่งพิง, ผู้ดูแล, ทักษะการดูแลผู้สูงอายุ

บทคัดย่อ

การศึกษาครั้งนี้เป็นการวิจัยกึ่งทดลอง มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาความรู้ ทัศนคติ และทักษะการดูแลผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิง ในกลุ่มทดลอง ก่อนและหลังเข้ารับโปรแกรมการเสริมสร้างพลังอำนาจของผู้ดูแลผู้สูงอายุ 2) ศึกษาความรู้ ทัศนคติ และทักษะในการดูแลผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิง ในกลุ่มควบคุมก่อนและหลังเข้ารับโปรแกรม และ 3) เปรียบเทียบความรู้ ทัศนคติ และทักษะในการดูแลผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิง ภายในกลุ่มและระหว่างกลุ่มของกลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุมก่อนและหลังเข้ารับโปรแกรม กลุ่มตัวอย่าง คือ ผู้ดูแลผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิงในทุกอำเภอในพื้นที่จังหวัดชัยภูมิ จำนวน 60 คน แบ่งเป็นกลุ่มทดลอง 30 คน กลุ่มควบคุม 30 คน สุ่มตัวอย่างโดยการเลือกแบบเฉพาะเจาะจงและสุ่มอย่างง่าย เครื่องมือวิจัยมี 2 ชุด คือ 1) เครื่องมือที่ใช้ในการทดลอง และ 2) แบบสอบถามสำหรับเก็บรวบรวมข้อมูล วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติพรรณนา สถิติทดสอบที สถิติ Fisher’s exact test และสถิติ Shapiro-Wilk test

ผลการวิจัยพบว่า 1) หลังการเข้าร่วมโปรแกรม กลุ่มทดลองมีความรู้ ทัศนคติ และทักษะ ดีกว่าก่อนเข้าร่วมโปรแกรม อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ p<0.001, 2) หลังการเข้าร่วมโปรแกรม กลุ่มควบคุมมีความรู้ ทัศนคติ และทักษะไม่แตกต่างจากก่อนการเข้าร่วมโปรแกรม และ 3) หลังการเข้าร่วมโปรแกรม กลุ่มทดลองมีความรู้ ทัศนคติ และทักษะในการดูแลผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิงในจังหวัดชัยภูมิ ดีกว่ากลุ่มควบคุม อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ p<0.001

ประวัติผู้แต่ง

ไพฑูรย์ วุฒิโส, กลุ่มวิชาการพยาบาลผู้ใหญ่และผู้สูงอายุ คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏชัยภูมิ

ผู้ช่วยศาสตราจารย์

อมรรัตน์ ผาละศรี, กลุ่มวิชาการพยาบาลมารดาทารกและผดุงครรภ์ คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏชัยภูมิ

ผู้ช่วยศาสตราจารย์

สุณี เชยชัยภูมิ, โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลโนนสะอาด อำเภอคอนสวรรค์ จังหวัดชัยภูมิ

เจ้าพนักงานสาธารณสุขระดับอาวุโส

อิสระพงศ์ ถนัดค้า, คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏชัยภูมิ

นักวิชาการศึกษาปฏิบัติการ

ขวัญหทัย ยิ้มละมัย, คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏพิบูลสงคราม

อาจารย์

เอกสารอ้างอิง

มูลนิธิสถาบันวิจัยและพัฒนาผู้สูงอายุไทย. การเปลี่ยนผ่านสู่สังคมสูงวัยของไทยกับความจำเป็นของการขยายอายุการทำงาน: วิเคราะห์เชิงโครงสร้างประชากรและตลาดแรงงาน [อินเทอร์เน็ต]. 2566 [เข้าถึงเมื่อ 2568 ตุลาคม 15]. เข้าถึงได้จาก : https://thaitgri.org/?p=40595

สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ. สูงวัยโดยสมบูรณ์ : สรุปสถานการณ์ผู้สูงวัยในปี 2567 และจะไปต่อกันอย่างไร เมื่อ ‘ลูก’ คือรายได้หลักของพ่อแม่วัยเกษียณ [อินเทอร์เน็ต]. 2568 [เข้าถึงเมื่อ 2568 กันยายน 10]. เข้าถึงได้จาก : https://section09.thaihealth.or.th/2025/01/09/complete-aged-society

จารุวรรณ โคตรเงิน. การดูแลผู้สูงอายุที่อยู่ในภาวะพึ่งพิงกรณีศึกษา : ในพื้นที่ตำบลโอโล อำเภอภูเขียว จังหวัดชัยภูมิ. [วิทยานิพนธ์รัฐศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชารัฐศาสตร์]. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยรามคำแหง; 2562.

Gibson CH. The process of empowerment in mothers of chronically ill children. J Adv Nurs. 1995 Jun;21(6):1201-10. doi: 10.1046/j.1365-2648.1995.21061201.x.

นิพิฐพนธ์ สนิทเหลือ, วัชรีพร สาตร์เพ็ชร์, ญาดา นภาอารักษ์. การคำนวณขนาดตัวอย่างด้วยโปรแกรมสำเร็จรูป G*POWER. วารสารวิชาการ สถาบันเทคโนโลยีแห่งสุวรรณภูมิ. 2562;5(1):496-507.

Bloom BS. Taxonomy of Educational Objectives: The classification of educational goals, Handbook II Affective Domain. London: Longman; 1964.

Gibson CH. A concept analysis of empowerment. J Adv Nurs. 1991 Mar;16(3):354-61. doi: 10.1111/j.1365-2648.1991.tb01660.x.

จรัญญา ดาก่ำ, นภาเพ็ญ จันทขัมมา, นงนุช วงศ์สว่าง. ผลของโปรแกรมการเสริมสร้างพลังอำนาจผู้ดูแลต่อความรอบรู้ด้านสุขภาพ และพฤติกรรมในการดูแลผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิงในชุมชน. วารสารพยาบาลทหารบก. 2568;26(2):310-9.

Herlina H, Susilana R. Online training: An alternative solution of the empowerment for parents of children with autism. Journal of Education Technology. 2021;5(2):175-82.

น้ำทิพย์ ยิ้มแย้ม, ยุวดี รอดจากภัย. ผลของโปรแกรมการเสริมสร้างพลังอำนาจผู้ดูแลในการดูแลผู้สูงอายุกลุ่มเสี่ยงโรคความดันโลหิตสูง ตำบลแก่งดินสอ อำเภอนาดี จังหวัดปราจีนบุรี. วารสารสำนักงานควบคุมป้องกันโรคที่ 7 ขอนแก่น. 2560;24(2):46-58.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

05-05-2026

รูปแบบการอ้างอิง

วุฒิโส ไ., ผาละศรี อ., เชยชัยภูมิ ส., ถนัดค้า อ., & ยิ้มละมัย ข. (2026). ผลของโปรแกรมการเสริมสร้างพลังอำนาจของผู้ดูแล ต่อความรู้ ทัศนคติ และทักษะในการดูแลผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิงในจังหวัดชัยภูมิ. วารสารศูนย์อนามัยที่ 9 : วารสารส่งเสริมสุขภาพและอนามัยสิ่งแวดล้อม, 20(3), e0280012 (1–13). สืบค้น จาก https://he02.tci-thaijo.org/index.php/RHPC9Journal/article/view/280012

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย