ความรู้และสมรรถนะการใช้ยาอย่างสมเหตุสมผลของนักศึกษาพยาบาล มหาวิทยาลัยเอกชนแห่งหนึ่ง จังหวัดบุรีรัมย์
คำสำคัญ:
ความรู้, สมรรถนะ, การใช้ยาอย่างสมเหตุสมผลบทคัดย่อ
การวิจัยเชิงสำรวจครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความรู้และสมรรถนะการใช้ยาอย่างสมเหตุผลของนักศึกษาพยาบาล มหาวิทยาลัยเอกชนแห่งหนึ่ง จังหวัดบุรีรัมย์ กลุ่มตัวอย่างคำนวณโดยใช้โปรแกรม G*Power กำหนดระดับนัยสำคัญทางสถิติที่ 0.05 ค่าอำนาจการทดสอบเท่ากับ 0.80 และค่าขนาดอิทธิพล 0.30 ได้กลุ่มตัวอย่างนักศึกษาพยาบาลชั้นปีที่ 1-4 จำนวน 111 คน เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บข้อมูล ได้แก่ แบบสอบถามความรู้และแบบสอบถามสมรรถนะการใช้ยาอย่างสมเหตุผล วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน การวิเคราะห์ความแปรปรวนทางเดียว (One-way ANOVA) และค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์เพียร์สัน
ผลการศึกษาพบว่า นักศึกษาพยาบาลชั้นปีที่ 1-4 มีระดับความรู้มีคะแนนเฉลี่ย อยู่ในระดับปานกลาง (=3.43, SD=0.53) และสมรรถนะการใช้ยาอย่างสมเหตุผลอยู่ในระดับสูง (
=4.29, SD=0.81) และเมื่อเปรียบเทียบระหว่างชั้นปี พบว่า ระดับความรู้และสมรรถนะไม่แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ นอกจากนี้ ความรู้และสมรรถนะการใช้ยาอย่างสมเหตุผลมีความสัมพันธ์ทางบวกในทุกชั้นปีอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (r=0.865, p<0.01) โดยเฉพาะนักศึกษาชั้นปีที่ 1 ปีที่ 3 และปีที่ 4 ซึ่งมีความสัมพันธ์ในระดับสูง สะท้อนให้เห็นว่าหลักสูตรสามารถพัฒนาสมรรถนะด้านการใช้ยาอย่างสมเหตุผลของนักศึกษาได้ในระดับสูงและมีความสม่ำเสมอทุกชั้นปี แต่ยังควรเสริมสร้างความรู้เชิงลึก ควบคู่กับการฝึกคิดวิเคราะห์และการตัดสินใจทางคลินิก เนื่องจากความรู้มีความสัมพันธ์เชิงบวกในระดับสูงกับสมรรถนะ การพัฒนาความรู้จึงมีแนวโน้มที่จะส่งผลโดยตรงต่อการยกระดับสมรรถนะในการใช้ยาอย่างสมเหตุผลของนักศึกษาพยาบาล ซึ่งจะนำไปสู่การดูแลผู้ป่วยที่ปลอดภัยและมีคุณภาพมากยิ่งขึ้น
เอกสารอ้างอิง
คณะอนุกรรมการพัฒนาบัญชียาหลักแห่งชาติ. บัญชียาหลักแห่งชาติ พ.ศ. 2566. กรุงเทพฯ: สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา กระทรวงสาธารณสุข; 2566
สภาการพยาบาล. บทสรุปรูปแบบการบรรจุหลักสูตรการใช้ยาอย่างสมเหตุผลในหลักสูตรพยาบาลศาสตรบัณฑิต. นนทบุรี: สภาการพยาบาล; 2562.
บุญใจ ศรีสถิตนรากูร. การพัฒนาและตรวจสอบคุณภาพเครื่องมือวิจัย: คุณสมบัติการวัดเชิงจิตวิทยา. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย; 2555.
เกศราภรณ์ ชูพันธ์, พนิดา พาลี, กานต์รวี คำชั่ง, ทวี เรืองโฉม. ความรอบรู้ด้านการใช้ยาอย่างสมเหตุผลนักศึกษาพยาบาลวิทยาลัยพยาบาลของรัฐในจังหวัดเชียงใหม่. วารสารวิชาการสุขภาพภาคเหนือ. 2565;9(1):144-60.
อติญาณ์ ศรเกษตริน. การพัฒนาหลักสูตรเสริมเพื่อเสริมสร้างสมรรถนะการใช้ยาปฏิชีวนะอย่างสมเหตุผลสำหรับนักศึกษาพยาบาล. วารสารการพยาบาลและการวิจัยสุขภาพ. 2562;20(3):187-99
รวีวรรณ เผ่ากัณหา, ธัญญาสิริ ธันยสวัสดิ์, กาญจนา อยู่เจริญสุข. ความรู้ ทัศนคติ และพฤติกรรมการใช้ยาปฏิชีวนะอย่างสมเหตุผลของนักศึกษาพยาบาล. วารสารพยาบาลทหารบก. 2564;22(3):143-50
ศิราณี ยงประเดิม, ธนวัฒน์ คงยศ, สุริยน อุ่ยตระกูล. ความรู้และความเข้าใจเกี่ยวกับการใช้ยาปฏิชีวนะอย่างสมเหตุผลของนักศึกษาสายวิทยาศาสตร์สุขภาพชั้นปีสุดท้าย ณ มหาวิทยาลัยแห่งหนึ่ง.วารสารเภสัชกรรมไทย. 2565;14(1):86-94.
อติพร สำราญบัว, เบญจมาศ ทำเจริญตระกูล. ปัจจัยทำนายสมรรถนะการใช้ยาอย่างสมเหตุผลของนักศึกษาพยาบาลศาสตร์ วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี นครราชสีมา. วารสารสุขภาพและการศึกษาพยาบาล. 2563;26(2):37-52.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารศูนย์อนามัยที่ 9 : วารสารส่งเสริมสุขภาพและอนามัยสิ่งแวดล้อม

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความหรือข้อคิดเห็นใด ๆ ที่ประกฎในวารสารศูนย์อนามัยที่ 9 เป็นความคิดเห็นของผู้เขียน บรรณาธิการ คณะผู้จัดทำ และศูนย์อนามัยที่ 9 นครราชสีมา (เจ้าของ) ไม่จำเป็นต้องเห็นด้วย ผู้เขียนต้องรับผิดชอบต่อบทความของตนเอง
ผลการพิจารณาของกองบรรณาธิการและผู้ทรงคุณวุฒิถือเป็นที่สิ้นสุด คณะบรรณาธิการวารสารฯ ขอสงวนสิทธิ์ในการตรวจแก้ไขข้อความให้ถูกต้องตามหลักภาษาและมีความเหมาะสม
กองบรรณาธิการวารสารฯ ขอสงวนสิทธิ์มิให้นำเนื้อหาใด ๆ ของบทความ หรือข้อคิดเห็นใด ๆ ของผลการประเมินบทความในวารสารฯ ไปเผยแพร่ก่อนได้รับอนุญาตจากกองบรรณาธิการ อย่างเป็นลายลักษณ์อักษร และผลงานที่ได้รับการตีพิมพ์ถือเป็นลิขสิทธิ์ของวารสารศูนย์อนามัยที่ 9