การพัฒนารูปแบบการบริหารความเสี่ยงเพื่อป้องกันความผิดพลาดในการผ่าตัดจักษุ โรงพยาบาลพระอาจารย์ฝั้น อาจาโร

บทคัดย่อ

การวิจัยและพัฒนานี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสถานการณ์และปัจจัยเสี่ยงของความผิดพลาดในการผ่าตัดจักษุ 2) พัฒนารูปแบบการบริหารความเสี่ยงเพื่อป้องกันความผิดพลาดในการผ่าตัดจักษุ 3) เปรียบเทียบความรู้ ทัศนคติ และการปฏิบัติของบุคลากรทีมผ่าตัดก่อนและหลังการใช้รูปแบบ และ 4) ประเมินผลลัพธ์ด้านความปลอดภัยของผู้ป่วย ดำเนินการวิจัยในแผนกจักษุ โรงพยาบาลพระอาจารย์ฝั้น อาจาโร ระหว่างเดือนมกราคม-กันยายน พ.ศ. 2568 กลุ่มตัวอย่างเป็นจักษุแพทย์ วิสัญญีพยาบาล และพยาบาลวิชาชีพ จำนวน 11 คน คัดเลือกแบบเจาะจง เครื่องมือวิจัยประกอบด้วยแบบประเมินความรู้ ทัศนคติ การปฏิบัติ แบบสังเกตพฤติกรรม แบบประเมินความพึงพอใจ การสัมภาษณ์เชิงลึก และการสนทนากลุ่ม วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ ความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และสถิติ Paired t-test ส่วนข้อมูลเชิงคุณภาพวิเคราะห์เชิงเนื้อหา กำหนดระดับนัยสำคัญทางสถิติที่ 0.05

ผลการวิจัยพบว่า ภายหลังการใช้รูปแบบ บุคลากรทีมผ่าตัดมีคะแนนความรู้ ทัศนคติ และการปฏิบัติสูงกว่าก่อนการใช้รูปแบบอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.001) โดยคะแนนความรู้เพิ่มจาก 71.52±5.65 เป็น 93.33±3.65 คะแนน ทัศนคติเพิ่มจาก 3.90±0.42 เป็น 4.42±0.17 คะแนน และการปฏิบัติเพิ่มจาก 73.98±4.10 เป็น 92.34±6.00 คะแนน ไม่พบอุบัติการณ์การผ่าตัดผิดพลาด ตลอดช่วงทดลองใช้รูปแบบ และบุคลากรมีความพึงพอใจต่อรูปแบบในระดับมากที่สุด

สรุปได้ว่า รูปแบบการบริหารความเสี่ยงที่พัฒนาขึ้นโดยประยุกต์ใช้แนวคิด PDCA ร่วมกับมาตรการด้านความปลอดภัยในการผ่าตัด ช่วยเพิ่มความรู้ ทัศนคติ และการปฏิบัติของบุคลากรทีมผ่าตัด ลดความเสี่ยงต่อความผิดพลาดในการผ่าตัด และส่งเสริมความปลอดภัยของผู้ป่วย จึงสามารถนำไปประยุกต์ใช้เพื่อพัฒนาคุณภาพบริการผ่าตัดและการพยาบาลในบริบทโรงพยาบาลชุมชนได้อย่างมีประสิทธิภาพ