ประสิทธิผลของการใช้ยาพอกสมุนไพรเพื่อบรรเทาอาการปวดเข่าในผู้สูงอายุ ที่เป็นโรคข้อเข่าเสื่อม ณ โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านจำปาดง

Guntima Phueakchroey; Wanruedi Phatpichai; Panicha Pongnaratorn; Juthathip Sirisin; Rakwarinn Wannasin; Arrisa Srirat; Supakorn Heebthong; Wilaiwan Khaikawing; Pensiri Chan-ae

Authors

Guntima Phueakchroey Thai Traditional Medicine, Faculty of Rajamangala university of Technology Isan, Sakon Nakhon Campus
Wanruedi Phatpichai Thai Traditional Medicine, Faculty of Rajamangala university of Technology Isan, Sakon Nakhon Campus
Panicha Pongnaratorn Thai Traditional Medicine, Faculty of Rajamangala university of Technology Isan, Sakon Nakhon Campus
Juthathip Sirisin Thai Traditional Medicine, Faculty of Rajamangala university of Technology Isan, Sakon Nakhon Campus
Rakwarinn Wannasin Thai Traditional Medicine, Faculty of Rajamangala university of Technology Isan, Sakon Nakhon Campus
Arrisa Srirat Ban Champa Dong Subdistrict Health Promoting Hospital, Sakon Nakhon Province
Supakorn Heebthong Thai Traditional and Alternative Medicine Group, Pakchom Hospital, Loei Province
Wilaiwan Khaikawing Thai Traditional and Alternative Medicine Group, Pakchom Hospital, Loei Province
Pensiri Chan-ae Thai Traditional Medicine, Faculty of Rajamangala university of Technology Isan, Sakon Nakhon Campus

Keywords:

Herbal poultice, Knee osteoarthritis, Pain, Elderly

Abstract

This quasi-experimental research aimed to study effectiveness of herbal poultice for knee pain relief in elderly knee osteoarthritis at Champa Dong sub-district health promoting hospital, which was. Subjects consisted of 32 elderly people. Data collection instruments included herbal poultice, pain score questionnaires and Oxford Knee Score. The subjects who met the inclusion criteria received the application of herbal poultice at knees. Data were analyzed using percentages, averages, standard deviations, and Paired Sample t-test, comparing pain scores and Oxford knee scores between before and after the treatments.

Results showed that most samples were females (75%) with most age group of 65-69 years (46.8%). The experiment group was mostly agriculturist (81.25%). Most of behaviors that caused pain was from working postures (62.50%). Before the first treatment, the average score of knee osteoarthritis pain was 6.72 while after the third treatment, the average score of knee osteoarthritis pain was 0.91. The comparison of the Oxford Knee Score was 12.03 score. This research shows the knee pain relief in elderly with knee osteoarthritis and suggests that this is one option to treat pain from osteoarthritis of the knee.

References

อณิษฐา หาญภักดีนิยม. นโยบายเกี่ยวกับผู้สูงอายุต่อการพัฒนาประเทศในอาเซียน. วารสารพุทธอาเซียนศึกษา. 2563;5(1):55-70.

ชวิศ เมธาบุตร. การพัฒนารูปแบบการจัดการโรคข้อเข่าเสื่อมในผู้สูงอายุ อำเภอชุมพวง จังหวัดนครราชสีมา. วารสารศูนย์อนามัยที่ 9. 2565;16(3):969-85.

ราชวิทยาลัยแพทย์ออร์โธปิดิกส์แห่งประเทศไทย. แนวปฏิบัติบริการสาธารณสุขโรคข้อเข่าเสื่อม พ.ศ.2554. [อินเทอร์เน็ต]. 2554 [เข้าถึงเมื่อ 2568 สิงหาคม 3]. เข้าถึงได้จาก: https://www.slideshare.net/slideshow/cpg-osteoarthritis-or-osteoarthrosis-2554/33893854

วิโรจน์ กวินวงศ์โกวิท ภาควิชาออร์โธปิดิกส์ คณะแพทยศาสตร์ โรงพยาบาลรามาธิบดีมหาวิทยาลัยมหิดล. โรคข้อเข่าเสื่อม [อินเทอร์เน็ต]. 2563 [เข้าถึงเมื่อ 2568 สิงหาคม 3]. เข้าถึงได้จาก: https://www.rama.mahidol.ac.th/rama_hospital/th/services/knowledge/05272020-1112

ศูนย์การแพทย์กาญจนาภิเษก คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล มหาวิทยาลัยมหิดล. บรรเทาอาการเข่าเสื่อมด้วยการพอกยาสมุนไพร. [อินเทอร์เน็ต]. 2563 [เข้าถึงเมื่อ 3 สิงหาคม 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://www.gj.mahidol.ac.th/main/ttm/oa/

ปิยะพล พูลสุข, สุชาดา ทรงผาสุข, เมริษา จันทา, เนตรยา นิ่มพิทักษ์พงศ์, กิตรวี จิรรัตน์สถิต. ประสิทธิผลของยาพอกสมุนไพรเพื่อบรรเทาอาการปวดเข่าในผู้ป่วยโรคข้อเข่าเสื่อม. ธรรมศาสตร์เวชสาร. 2560;18(1):104-11.

ศิริพร แย้มมูล, เจษฎา อุดมพิทยาสรรพ์, อิศรา ศิรมณีรัตน์. ประสิทธิผลของการพอกเข่าด้วยตำรับสมุนไพรต่ออาการปวดเข่าในผู้ป่วยโรคจับโปงแห้งเข่า โรงพยาบาลบ้านโคก อำเภอบ้านโคก จังหวัดอุตรดิตถ์. วารสารวิทยาลัยบรมราชชนนี สุพรรณบุรี. 2561;1(1):16-27.

คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี. ดองดึง. [อินเทอร์เน็ต]. 2567 [เข้าถึงเมื่อ 3 สิงหาคม 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://phar.ubu.ac.th/herb-DetailPhargarden/43

ชลิต พงศ์ศุภสมิทธิ์, เบญจวรรณ สมบูรณ์, สุภักตร์ ปัญญา และนงลักษ์ ชูพันธ์. ผลผลิตระหว่างหัวพันธุ์ที่แตกต่างกันของไพล (รายงานผลการวิจัย, มหาวิทยาลัยแม่โจ้). [อินเทอร์เน็ต]. 2554 [เข้าถึงเมื่อ 3 สิงหาคม 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://librae.mju.ac.th/goverment/20111119104834_librae/File20130417121416_22776.pdf

คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี. บอระเพ็ด. [อินเทอร์เน็ต]. 2567 [เข้าถึงเมื่อ 3 สิงหาคม 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://phar.ubu.ac.th/herb-DetailThaicrudedrug/76

Cohen, J. Statistical power analysis for the behavioral sciences. 2nd ed. Hillsdale, NJ: Lawrence Erlbaum Associates; 1988.

กรมการแพทย์, กระทรวงสาธารณสุข คู่มือการคัดกรองและประเมินสุขภาพผู้สูงอายุ. กรุงเทพฯ: บริษัท ณจันตา ครีเอชั่น จำกัด; 2564

ศุภกร หีบทอง, ปาณฐภรณ์ บุญขวาง, ภานิชา พงศ์นราทร, จุฑาทิพย์ ศิริศิลป์, เพ็ญศิริ จันทร์แอ. ประสิทธิผลของการใช้ยาพอกสมุนไพรร่วมกับการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมด้วยศาสตร์การแพทย์แผนไทยตามคัมภีร์เวชศึกษาเพื่อลดอาการปวดของโรคลมจับโปงแห้งเข่า โรงพยาบาลปากชม จังหวัดเลย. วารสารวิจัยสาธารณสุขและวิทยาศาสตร์สุขภาพ. 2567;6(3):140-51.

Pereiralow L, Rwkabayiza S, Lécureux E, Jolles B.M. The knee smartphone-application goniometer is a more reliable tool than the standard goniometer in acute orthopaedic settings. Physiotherapy Journal. 2015;101(1):401-03.

Thomas L, David A, Victoria F, William S. Foye’s Principles of Medicinal Chemistry. [Internet]. 2020 [cited 2025 Aug 3]. Available from: https://uogqueensmcf.com/wpcontent/uploads/2020/BA%20Modules//Pharmacy/Year%20II%20(semester%202)/Medicinal%20Chemistry%20I/Reference%20books/Thomas%20Lemke_%20David%20A.%20Williams%20-%20Foye's%20Principles%20of%20Medicinal%20Chemistry-Lippincott%20Williams%20&%20Wilkins%20(2012).pdf

ปิยาภรณ์ พงษ์เกิดลาภ. ประสิทธิผลการรักษาอาการปวดข้อเข่าโดยใช้การนวดรักษาแบบราชสำนักร่วมกับการประคบและพอกเข่าด้วยสมุนไพร ในผู้ป่วยที่มีอาการปวดเข่าหรือข้อเข่าเสื่อม อำเภอศรีประจันต์ จังหวัดสุพรรณบุรี. วารสารวิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี สุพรรณบุรี. 2565;5(2):32-46.

อุมาพร เคนศิลา, อนันต์ศักดิ์ จันทรศรี. ผลของยาพอกสมุนไพรลดอาการปวดเข่าในผู้สูงอายุโรคข้อเข่าเสื่อม. วารสารคณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา. 2564;29(4):13-21.

วีรวัฒน์ ตันติบริรักษ์, ธัญญาวดี มูลรัตน์, ษิรวิภัคจ์ ธัญกัญจณธรณ์. ประสิทธิผลการบรรเทาอาการปวดของยาพอกสมุนไพรร่วมกับกายบริหารด้วยท่าฤาษีดัดตน 4 ท่า สำหรับผู้ป่วยปวดข้อเข่าหรือข้อเข่าเสื่อมในโรงพยาบาลสบปราบ จังหวัดลำปาง. วารสารวิชาการสาธารณสุข. 2566;32(4):636-644.

สุธินันท์ วิจิตร, ซากีมะห์ สะมาแล, ชวนชม ขุนเอียด, วิชชาดา สิมลา, ตั้ม บุญรอด, ศิริรัตน์ ศรีรักษา. ประสิทธิผลของยาพอกเข่าตำรับหลวงปู่ศุขวัดปากคลองมะขามเฒ่าต่อการบรรเทาอาการปวดและองศาการเคลื่อนไหวในผู้ป่วยโรคลมจับโปงแห้งเข่า. วารสารหมอยาไทยวิจัย. 2565;8(1):47-62.

สุนิสา อินทะเสย์, ภานิชา พงศ์นราทร, จุฑาทิพย์ ศิริศิลป์, อนรรฆอร จิตต์เจริญธรรม, เพ็ญศิริ จันทร์แอ. ประสิทธิผลการใช้สไลม์พอกเข่าเพื่อบรรเทาอาการปวดเข่าในผู้ป่วยโรคเข่าเสื่อมที่คลินิกแพทย์แผนไทย โรงพยาบาลพระอาจารย์มั่น ภูริทัตโต จังหวัดสกลนคร. วารสารวิทยาศาสตร์สุขภาพ, วิทยาศาสตร์ และเทคโนโลยี. 2568;18(2):62-72