ความไม่แน่นอนของการประเมินความเสี่ยงจากเชื้อลีจิโอเนลลา

ผู้แต่ง

  • ศุภิกา วงศ์อุทัย สาขาวิชาสาธารณสุขศาสตร์ คณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยราชภัฏภูเก็ต
  • โสมศิริ เดชารัตน์ สาขาอาชีวอนามัยและความปลอดภัย คณะวิทยาการสุขภาพและการกีฬา มหาวิทยาลัยทักษิณ วิทยาเขตพัทลุง

คำสำคัญ:

การประเมินความเสี่ยง, เชื้อลีจิโอเนลลา, ความไม่แน่นอน

บทคัดย่อ

ลีจิโอเนลลาเป็นแบคทีเรียแกรมลบ ลักษณะชีววิทยาของเชื้อลิจิโอเนลลาจะสร้างไบโอฟิล์ม หรือแผ่นคราบจุลินทรีย์มาเกาะกับแบคทีเรียอื่น ๆ เพื่อช่วยป้องกันเซลล์ในสภาวะแวดล้อมที่ไม่เหมาะสม เชื้อจะก่อโรคแบบฉกฉวยไปกับฝอยละอองน้ำในระบบน้ำใช้ที่มีความสัมพันธ์ต่อการก่อโรคลีเจียนเนลโลซีสและหากไม่ได้รับการรักษาที่เหมาะสมอาจเกิดระบบทางเดินหายใจล้มเหลวได้

ผลจากการทบทวนวรรณกรรมพบว่า การประเมินความเสี่ยงจากเชื้อก่อโรคลีเจียนเนลโลซีส ยังมีความไม่แน่นอนที่เกี่ยวกับระบาดวิทยาของลีจิโอเนลลา อุบัติการณ์ของโรคและวิธีการตรวจหาเชื้อ บทความนี้จึงมีวัตถุประสงค์เพื่อทบทวนข้อมูลที่มีอยู่เกี่ยวกับความเสี่ยงของลีจิโอเนลลาและความไม่แน่นอนของการประเมินความเสี่ยง โดยอาศัยกรอบแนวคิดการประเมินความเสี่ยงของ enHealth คือ 1) การระบุความเสี่ยง 2) การประเมินความเป็นอันตราย 3) การประเมินการรับสัมผัส 4) ลักษณะความเสี่ยง และ 5) การสื่อสารและการจัดการความเสี่ยง เพื่อเป็นเครื่องมือในการทำความเข้าใจความไม่แน่นอนที่เกี่ยวข้องกับการประเมินความเสี่ยงจากเชื้อลีจิโอเนลลา ผลที่ได้จากการศึกษานี้จะเป็นแนวทางในการปรับปรุงความไม่แน่นอนที่เกิดขึ้นจากการบริหารจัดการความเสี่ยงสุขภาพและสิ่งแวดล้อมให้มีประสิทธิภาพมากขึ้น

ประวัติผู้แต่ง

ศุภิกา วงศ์อุทัย, สาขาวิชาสาธารณสุขศาสตร์ คณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยราชภัฏภูเก็ต

ผู้ช่วยศาสตราจารย์

โสมศิริ เดชารัตน์, สาขาอาชีวอนามัยและความปลอดภัย คณะวิทยาการสุขภาพและการกีฬา มหาวิทยาลัยทักษิณ วิทยาเขตพัทลุง

รองศาสตราจารย์

เอกสารอ้างอิง

Toplitsch D, Platzer S, Zehner R, Maitz S, Mascher F, Kittinger C. Comparison of Updated Methods for Legionella Detection in Environmental Water Samples. Int J Environ Res Public Health. 2021 May 19;18(10):5436. doi: 10.3390/ijerph18105436.

European Centre for Disease Prevention and Control. European Legionnaires’ Disease Surveillance Network (ELDSNet) [Internet]. 2025 [cited 2024 Nov 5]. Available from: https://www.ecdc.europa.eu/en/legionnaires-disease

Thai PBS. หมอโอภาสชี้ "โรคลีเจียนแนร์" ไม่ใช่โรคใหม่-ระบาดวงจำกัด [อินเตอร์เน็ต]. 2565 [เข้าถึงเมื่อ 2565 พฤศจิกายน 5]. เข้าถึงได้จาก: https://www.thaipbs.or.th/news/content/319190

Bentham R. Risk assessment for Legionella in building water systems: Managing the myths. In Cianciotto NP, Kwaik YA, Edelstein PH, Fields BS, Geary DF, Harrison TG, et al., editors. Legionella: State of the Art 30 Years after Its Recognition [Internet]. 2006 [cited 2024 Nov 5]. Available from: https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1128/9781555815660.ch111 p.465-8.

EnHEALTH. Environmental Health Risk Assessment: Guidelines for assessing human health risks from environmental hazards [online]. 2012 [cited 2024 Nov 5]. Available from: https://www.health.gov.au/sites/default/files/documents/2022/07/enhealth-guidance-guidelines-for-assessing-human-health-risks-from-environmental-hazards.pdf

Whiley H, Keegan A, Fallowfield H, Ross K. Uncertainties associated with assessing the public health risk from Legionella. Front Microbiol. 2014 Sep 24;5:501. doi: 10.3389/fmicb.2014.00501.

Damon-Soubeyrand C, Bongiovanni A, Chorfa A, Goubely C, Pirot N, Pardanaud L, et al. Three-dimensional imaging of vascular development in the mouse epididymis. Elife. 2023 Jun 13;12:e82748. doi: 10.7554/eLife.82748.

ฆาลิต อานนท์, โรม บัวทอง, นราศักดิ์ บ่อหนา, ปวีณฉัตร ลุสดา, นัจพร พรหมชัยศรี, นงนุช จาตุราบัณฑิต, และคณะ. การสอบสวนสิ่งแวดล้อมของการระบาดของโรคลีเจียนแนร์ในนักท่องเที่ยวชาวยุโรป หมู่ 5 ตำบลคึกคัก อำเภอตะกั่วป่า จังหวัดพังงา ระหว่างวันที่ 25 มิถุนายน 2558. รายงานการเฝ้าระวังทางระบาดวิทยาประจำสัปดาห์. 2558; 46(46):771-27.

Chaudhry R, Sreenath K, Agrawal SK, Valavane A. Legionella and Legionnaires' disease: Time to explore in India. Indian J Med Microbiol. 2018 Jul-Sep;36(3):324-33. doi: 10.4103/ijmm.IJMM_18_298.

สถานีสุขภาพ. ปอดอักเสบในอาร์เจนตินาไม่ใช่ไวรัสสายพันธุ์ใหม่ หลังคร่าชีวิตแล้ว 4 คน [อินเตอร์เน็ต]. 2565. [เข้าถึงเมื่อ 2567 พฤศจิกายน 22]. เข้าถึงได้จาก: https://www.pptvhd36.com/health/news/1748

Hamilton KA, Kuppravalli A, Heida A, Joshi S, Haas CN, Verhougstraete M, Gerrity D. Legionnaires' disease in dental offices: Quantifying aerosol risks to dental workers and patients. J Occup Environ Hyg. 2021 ;18(8):378-93. doi: 10.1080/15459624.2021.1939878

ทัศนีย์ เสาวนะ. การตรวจวิเคราะห์เชื้อ Legionella และจุลินทรีย์อื่น ๆ ในระบบน้ำของเครื่องมือทันตกรรม. รายงานการวิจัย [อินเตอร์เน็ต]. 2555 [เข้าถึงเมื่อ 2567 พฤศจิกายน 2]. เข้าถึงได้จาก: http://sutir.sut.ac.th:8080/jspui/bitstream/123456789/3964/1/Fulltext%20SUT1-104-51-24-28.pdf

สำนักอนามัยสิ่งแวดล้อม กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข. การควบคุม เฝ้าระวังปัญหาการระบาดโรคลีเจียนแนร์ [อินเตอร์เน็ต] มปป. [เข้าถึงเมื่อ 2567 พฤศจิกายน 2]. เข้าถึงได้จาก: https://env.anamai.moph.go.th/web-upload/migrated/files/env/n511_c199bc80525b0c079631a534767603ba_a018.pdf

สมาคมโรคติดเชื้อในเด็กแห่งประเทศไทย. โรคลีเจียนแนร์ (LEGIONELLOSIS) [อินเตอร์เน็ต]. มปป. [เข้าถึงเมื่อ 2567 พฤศจิกายน 2]. เข้าถึงได้จาก: https://www.pidst.or.th/A225.html

Spagnolo AM, Sartini M, Cave DD, Casini B, Tuvo B, Cristina ML. Evaluation of Microbiological and Free-Living Protozoa Contamination in Dental Unit Waterlines. Int J Environ Res Public Health. 2019 Jul 24;16(15):2648. doi: 10.3390/ijerph16152648.

Boss R, Baumgartner A, Kroos S, Blattner M, Fretz R, Moor D. Rapid detection of viable Legionella pneumophila in tap water by a qPCR and RT-PCR-based method. J Appl Microbiol. 2018 Oct;125(4):1216-1225. doi: 10.1111/jam.13932.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

15-08-2025

รูปแบบการอ้างอิง

วงศ์อุทัย ศ., & เดชารัตน์ โ. (2025). ความไม่แน่นอนของการประเมินความเสี่ยงจากเชื้อลีจิโอเนลลา. วารสารศูนย์อนามัยที่ 9 : วารสารส่งเสริมสุขภาพและอนามัยสิ่งแวดล้อม, 20(1), 87–99. สืบค้น จาก https://he02.tci-thaijo.org/index.php/RHPC9Journal/article/view/276329

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิชาการ