ผลของโปรแกรมการจัดการขยะมูลฝอยในครัวเรือน ของประชาชนในพื้นที่ตำบลหว้านใหญ่ จังหวัดมุกดาหาร

บทคัดย่อ

การวิจัยกึ่งทดลองครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของโปรแกรมการจัดการขยะมูลฝอยในครัวเรือนของประชาชนในพื้นที่ตำบลหว้านใหญ่ จังหวัดมุกดาหาร กลุ่มตัวอย่างจำนวน 56 คน แบ่งเป็นกลุ่มทดลอง 28 คน และกลุ่มเปรียบเทียบ 28 คน คัดเลือกโดยการสุ่มตัวอย่างแบบ 2 ขั้นตอน กลุ่มทดลองได้รับโปรแกรมการจัดการขยะมูลฝอยในครัวเรือนเป็นระยะเวลา 4 สัปดาห์ เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ โปรแกรมการจัดการขยะมูลฝอยในครัวเรือน และแบบสอบถามความรู้ ความตระหนักรู้ การได้รับแรงสนับสนุนทางสังคม และพฤติกรรมการจัดการขยะมูลฝอยในครัวเรือน วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา และสถิติเชิงอนุมาน ได้แก่ Wilcoxon Signed Rank Test และ Mann-Whitney U Test โดยกำหนดระดับนัยสำคัญทางสถิติที่ 0.05

ผลการวิจัยพบว่า ภายหลังการทดลอง กลุ่มทดลองมีคะแนนความรู้ ความตระหนักรู้ การได้รับแรงสนับสนุนทางสังคม และพฤติกรรมการจัดการขยะมูลฝอยในครัวเรือนสูงกว่ากลุ่มเปรียบเทียบ อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p-value<0.001) ซึ่งถือได้ว่าโปรแกรมการจัดการขยะมูลฝอยในครัวเรือนสามารถส่งเสริมพฤติกรรมการจัดการขยะได้อย่างมีประสิทธิภาพ โดยการบูรณาการความรู้ ความตระหนักรู้ และแรงสนับสนุนทางสังคม ร่วมกับกิจกรรมการเรียนรู้แบบมีส่วนร่วมและการฝึกปฏิบัติจริง ช่วยให้ประชาชนเกิดการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมด้านการคัดแยกขยะ และการนำวัสดุกลับมาใช้ประโยชน์ใหม่ อีกทั้งยังช่วยส่งเสริมจิตสำนึกด้านสิ่งแวดล้อมและความรับผิดชอบต่อชุมชน ซึ่งจะนำไปสู่การจัดการขยะมูลฝอยอย่างยั่งยืนในระดับครัวเรือนและชุมชน