ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับคุณภาพชีวิตในมิติสุขภาพช่องปากในผู้สูงอายุ อำเภอนามน จังหวัดกาฬสินธุ์

บทคัดย่อ

คุณภาพชีวิตในมิติสุขภาพช่องปาก (Oral health-related quality of life: OHRQoL) เป็นการมองสุขภาพช่องปากเชื่อมโยงกับสุขภาพและคุณภาพการใช้ชีวิต ไม่ใช่แค่การไม่มีโรคทางช่องปาก การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาระดับคุณภาพชีวิตในมิติสุขภาพช่องปาก และความสัมพันธ์ระหว่างการเข้าถึงบริการทันตกรรมกับคุณภาพชีวิตในมิติสุขภาพช่องปากในผู้สูงอายุ จำนวน 178 คน ระหว่างวันที่ 15 มีนาคม ถึง 5 เมษายน พ.ศ. 2568 โดยใช้แบบสอบถามข้อมูลส่วนบุคคล สภาวะช่องปาก การเข้าถึงบริการทันตกรรม และคุณภาพชีวิตในมิติสุขภาพช่องปาก (OHIP-14) ค่าสัมประสิทธิ์แอลฟาของครอนบาคของการเข้าถึงบริการทันตกรรม เท่ากับ 0.96 คุณภาพชีวิตในมิติสุขภาพช่องปาก เท่ากับ 0.91 และค่า Kappa การตรวจสภาวะช่องปาก เท่ากับ 0.88 วิเคราะห์ด้วยสถิติพรรณนาและสถิติอนุมานด้วยวิธีถดถอยเชิงเส้นแบบพหุคูณ (Multiple linear regression) นำเสนอค่า Adjusted mean difference พร้อมช่วงเชื่อมั่น 95% และค่า p-value

ผลการศึกษาพบว่า เป็นเพศหญิง ร้อยละ 64.04 อายุเฉลี่ย 68.85 ปี (SD = 6.02) ไม่สูบบุหรี่ ระดับของคุณภาพชีวิตในมิติสุขภาพช่องปากอยู่ในระดับสูง ร้อยละ 81.46 (95% CI: 74.96 ถึง 86.88) ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับคุณภาพชีวิตในมิติสุขภาพช่องปาก ได้แก่ ความสะดวกและสิ่งอำนวยความสะดวกของแหล่งบริการ มีความแตกต่างเฉลี่ย-3.19 คะแนน (95% CI: -5.49 ถึง -0.88, p-value = 0.007), การยอมรับคุณภาพบริการ มีความแตกต่างเฉลี่ย-3.98 คะแนน (95% CI: -7.61 ถึง -0.35, p-value = 0.032) ดังนั้น สถานบริการควรให้ความสำคัญกับสิ่งอำนวยความสะดวก เช่น ทางลาดสำหรับรถเข็น หรือจัดบริเวณนั่งรอสำหรับผู้สูงอายุ อันจะส่งผลต่อคุณภาพชีวิตในมิติสุขภาพช่องปากต่อไป