การพัฒนาเอไอแชทบอทเพื่อตอบคำถามเรื่องกัญชาทางการแพทย์
คำสำคัญ:
เอไอแชทบอท, การตอบคำถาม, กัญชาทางการแพทย์บทคัดย่อ
ความเป็นมา: ฐานข้อมูลเกี่ยวกับการใช้กัญชาทางการแพทย์ในไทยยังมีอยู่จำกัด และไม่สะดวกต่อบุคลากรทางการแพทย์ที่จะนำข้อมูลไปใช้เพื่อบริการประชาชนได้อย่างทันเวลา
วัตถุประสงค์: เพื่อพัฒนาและประเมินประสิทธิผลของเอไอแชทบอทสำหรับการใช้งานในการตอบคำถาม ด้านกัญชาทางการแพทย์แก่บุคลากรทางการแพทย์
วิธีวิจัย: เป็นการวิจัยเชิงพัฒนาและประเมินผล โดยแบ่งเป็น 2 ระยะ ได้แก่ ระยะที่หนึ่งเป็นการพัฒนาแชทบอทโดยใช้หลักการ adapted waterfall ซึ่งรวบรวมคำถามและคำตอบจากฐานข้อมูลกัญชาทางการแพทย์และ การสัมภาษณ์บุคลากรทางการแพทย์ ระยะที่สองเป็นการประเมินประสิทธิภาพของแชทบอทใน 2 ด้าน ได้แก่ ด้านความถูกต้องในการตอบคำถามโดยใช้แชทบอทที่พัฒนาขึ้นในการตอบคำถามเกี่ยวกับกัญชาทางการแพทย์ที่สร้างไว้แล้ว จำนวน 12 ข้อ และด้านความเหมาะสมในการใช้งานจริงโดยใช้แบบประเมินความสามารถและความเหมาะสมต่อการใช้งานเอไอแชทบอทใน 6 ด้านที่พัฒนาขึ้น และให้กลุ่มตัวอย่างประกอบด้วยบุคลากรทางการแพทย์ผู้เชี่ยวชาญที่เกี่ยวข้องกับกัญชาทางการแพทย์และสารสนเทศศาสตร์สุขภาพจำนวน 7 คนเป็นผู้ประเมิน
ผลการวิจัย: ผู้เชี่ยวชาญมีความเห็นตรงกันว่าแชทบอทสามารถตอบคำถามได้ถูกต้องทั้งหมด (ร้อยละ 100) และเห็นด้วยอย่างยิ่งในด้านประสิทธิภาพการใช้งาน (ค่าเฉลี่ย 4.45 ± 0.66 จากคะแนนเต็ม 5) โดยเฉพาะประเด็นการตอบสนองที่รวดเร็วของแชทบอทให้ค่าคะแนนสูงสุด (ค่าเฉลี่ย 4.86 ± 0.36 จากคะแนนเต็ม 5) รวมถึงมีความพึงพอใจในการใช้งานและความเต็มใจที่จะแนะนำให้ผู้อื่นใช้ด้วยค่าคะแนนเฉลี่ยที่สูง 4.76 ± 0.44 (จากคะแนนเต็ม 5)
สรุปผล: เอไอแชทบอทที่พัฒนาขึ้นสามารถนำมาใช้ตอบคำถามด้านกัญชาทางการแพทย์แก่บุคลากร ทางการแพทย์ได้อย่างมีประสิทธิผล ทั้งในด้านความถูกต้องและความเหมาะสมในการใช้งาน
เอกสารอ้างอิง
มูลนิธิโรงพยาบาลเจ้าพระยาอภัยภูเบศร. Chatbot ถาม-ตอบ เรื่อง กัญชา กัญชง เพื่อสุขภาพการแพทย์ และการใช้ประโยชน์ [อินเทอร์เน็ต]. ปราจีนบุรี: มูลนิธิโรงพยาบาลเจ้าพระยาอภัยภูเบศร; 2564 [สืบค้นเมื่อ 14 ธ.ค. 2566]. สืบค้นจาก: https://www.facebook.com/abhaiherb/posts/4113998458665196
ดุษฎี เทิดบารมี. แชทบอทรอบรู้เรื่องกัญชา [อินเทอร์เน็ต]. กรุุงเทพมหานคร: มหาวิทยาลัยราชภัฏบ้านสมเด็จเจ้าพระยา; 2564 [สืบค้นเมื่อ 14 ธ.ค. 2566]. สืบค้นจาก: https://prinfo.bsru.ac.th/ศุกร์สมุนไพร-ep-012/
Natetida Bunnag. www.medcannabis.go.th เว็บไซต์ ‘กัญชาทางการแพทย์’ โดยกระทรวงสาธารณสุข [อินเทอร์เน็ต]. กรุุงเทพมหานคร: ศูนย์วิจัยและสนับสนุนเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน; 2564 [สืบค้นเมื่อ 15 ธ.ค. 2566]. สืบค้นจาก: https://www.sdgmove.com/2021/02/03/medcannabis/
ธนายุทธ แสงน้อย, ธันย์ชนก ป้อมประเสริฐ, ปิยะธร สิริสัณฐิติกุล, สาโรจน์ ธรรมจง. สารสนเทศกัญชาทางการแพทย์เพื่อการตอบคำถาม “Medical cannabis information for answering the question” [จุลนิพนธ์ปริญญาเภสัชศาสตรบัณฑิต]. นครปฐม: มหาวิทยาลัยศิลปากร; 2565.
กองวิชาการแพทย์. หลักสูตรการใช้สารสกัดกัญชาทางการแพทย์ E-learning [อินเทอร์เน็ต]. นนทบุรี: กองวิชาการแพทย์ กรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข; 2563 [สืบค้นเมื่อ 17 ธ.ค. 2566]. สืบค้นจาก: http://e-learning-dmta.dms.go.th/
Bloom. Handbook on formative and summative evaluation of student learning. New York: McGraw–Hill; 1971.
Allen IE, Seaman CA. Likert scales and data analyses. Quality Progress [Internet]. 2007 [cited 2022 Dec 14];40(7):64-5. Available from: https://www.bayviewanalytics.com/reports/asq/likert-scales-and-data-analyses.pdf
Jhajharia S, Kannan V, Verma S. Agile vs waterfall: a comparative analysis. Int J Sci Eng Technol Res [Internet]. 2014 [cited 2022 Dec 14];3(10):2680-6. Available from: https://www.studocu.com/en-gb/document/university-of-exeter/could-you-be-an-entrepreneur/kannan-et-al-2014-ijsetr-agile-vs-waterfall-a-comparative-analysis/14139165
อวัศยา โตพัฒนกุล, นัทที พรประภา, ลาวัลย์ ศรัทธาพุทธ. การพัฒนาเอไอแชทบอทสำหรับตอบคำถามด้านความเข้ากันได้ของยาฉีดที่มีความเสี่ยงสูงในงานบริการเภสัชสนเทศ [อินเทอร์เน็ต]. การประชุมวิชาการระดับชาติ ครั้งที่ 15; 13-14 ก.ค. 2566; มหาวิทยาลัยราชภัฏนครปฐม. นครปฐม: มหาวิทยาลัยราชภัฏนครปฐม; 2566 [สืบค้นเมื่อ 5 ก.ย. 2567]. หน้า 1879-90. สืบค้นจาก: https://publication.npru.ac.th/jspui/bitstream/123456789/2053/1/179.pdf
คณัฐวุฒิ หลวงเทพ, รับขวัญ เชื้อลี, กิ่งแก้ว มาพงษ์, ภาณุ คำวงษ์, ชนม์ชนก ฉวีวงษ์. ประสิทธิภาพของบัญชีทางการของไลน์ในการตอบคำถามเกี่ยวกับ ผลิตภัณฑ์กัญชาในกลุ่มผู้ใช้กัญชาทางการแพทย์ในสังคมออนไลน์. วารสารเภสัชกรรมไทย [อินเทอร์เน็ต]. 2567 [สืบค้นเมื่อ 5 ต.ค. 2567];16(4):1032-42. สืบค้นจาก: https://he01.tci-thaijo.org/index.php/TJPP/article/view/264355
Koman J, Fauvelle K, Schuck S, Texier N, Mebarki A. Physicians' perceptions of the use of a chatbot for information seeking: qualitative study. J Med Internet Res. 2020;22(11):e15185. doi: 10.2196/15185.
ถิิรวุุฒิิ โมราสุุข, นันทวรรณ กิติิกรรณากรณ์. การพัฒนาบัญชีทางการของไลน์สำหรับติิดตามอาการไม่พึงประสงค์จากยาเคมีบำบัดหลังจำหน่ายออกจากโรงพยาบาล. วารสารเภสัชกรรมโรงพยาบาล [อินเทอร์เน็ต]. 2566 [สืบค้นเมื่อ 5 ต.ค. 2567];33(3):269-85. สืบค้นจาก: https://he02.tci-thaijo.org/index.php/TJHP/article/view/263194
สุธิพัตร์ อินทร์ประเสริฐ, มีนนภา รักษ์หิรัญ, มนัสนันทน์ บุญปาลวงศ์. แชทบอทตอบคำถามโรคประจำตัวของผู้สูงอายุอัตโนมัติ [อินเทอร์เน็ต]. การประชุมวิชาการ ครั้งที่ 4 มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ วิทยาเขตศรีราชา; 28 ส.ค. 2563; ชลบุรี. ชลบุรี: มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ วิทยาเขตศรีราชา; 2563 [สืบค้นเมื่อ 5 ต.ค. 2567]. หน้า 154-62. สืบค้นจาก: https://kukrdb.lib.ku.ac.th/proceedings/PSRC/search_detail/result/20011174
ธรางกูร สมทิพย์, นันทวรรณ กิติกรรณากรณ์. ประสิทธิภาพของไลน์แอดแอปพลิเคชันในการจัดระบบบริการตอบคำถามทางยาในโรงพยาบาลชัยนาทนเรนทร. ไทยไภษัชยนิพนธ์. 2564;6(1):45-60. doi: 10.69598/tbps.16.1.45-60.
Nielsen J. Why you only need to test with 5 users [Internet]. Dover (DE): Nielsen Norman Group; 2000 [cited 2022 Dec 14]. Available from: https://www.nngroup.com/articles/why-you-only-need-to-test-with-5-users
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2025 สมาคมเภสัชกรรมโรงพยาบาล(ประเทศไทย)
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ข้อความภายในบทความที่ตีพิมพ์ในวารสารเภสัชกรรมโรงพยาบาลทั้งหมด รวมถึงรูปภาพประกอบ ตาราง เป็นลิขสิทธิ์ของสมาคมเภสัชกรรมโรงพยาบาล (ประเทศไทย) การนำเนื้อหา ข้อความหรือข้อคิดเห็น รูปภาพ ตาราง ของบทความไปจัดพิมพ์เผยแพร่ในรูปแบบต่าง ๆ เพื่อใช้ประโยชน์ในเชิงพาณิชย์ ต้องได้รับอนุญาตจากกองบรรณาธิการวารสาร (สมาคมเภสัชกรรมโรงพยาบาล (ประเทศไทย)) อย่างเป็นลายลักษณ์อักษร
สมาคมเภสัชกรรมโรงพยาบาล (ประเทศไทย) อนุญาตให้สามารถนำไฟล์บทความไปใช้ประโยชน์และเผยแพร่ต่อได้ โดยอยู่ภายใต้เงื่อนไขสัญญาอนุญาตครีเอทีฟคอมมอน (Creative Commons License: CC) โดย ต้องแสดงที่มาจากวารสาร – ไม่ใช้เพื่อการค้า – ห้ามแก้ไขดัดแปลง, Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-NC-ND 4.0)
ข้อความที่ปรากฏในบทความในวารสารเป็นความคิดเห็นส่วนตัวของผู้เขียนแต่ละท่านไม่เกี่ยวข้องกับสมาคมเภสัชกรรมโรงพยาบาล (ประเทศไทย) และบุคลากรในสมาคมฯ แต่อย่างใด ความรับผิดชอบองค์ประกอบทั้งหมดของบทความแต่ละเรื่องเป็นของผู้เขียนแต่ละท่าน หากมีความผิดพลาดใด ๆ ผู้เขียนแต่ละท่านจะรับผิดชอบบทความของตนเอง ตลอดจนความรับผิดชอบด้านเนื้อหาและการตรวจร่างบทความเป็นของผู้เขียน ไม่เกี่ยวข้องกับกองบรรณาธิการ
.png){kind=spacer}
