การประเมินประสิทธิภาพการปฏิบัติงานของร้านยาในเครือข่ายโรงพยาบาลศูนย์แห่งหนึ่งในโครงการรับยาร้านยาใกล้บ้าน

ผู้แต่ง

  • สมัญญา สักกะวงศ์ ฝ่ายเภสัชกรรม โรงพยาบาลเชียงรายประชานุเคราะห์
  • สุภารัตน์ วัฒนสมบัติ ฝ่ายเภสัชกรรม โรงพยาบาลเชียงรายประชานุเคราะห์
  • ต่อพงษ์ วัฒนสมบัติ ฝ่ายเภสัชกรรม โรงพยาบาลเชียงรายประชานุเคราะห์
  • ปฐวี เดชชิต คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
  • นันทวรรณ กิติกรรณากรณ์ คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่

คำสำคัญ:

ประสิทธิภาพการปฏิบัติงาน, ร้านยา, เติมยา

บทคัดย่อ

ความเป็นมา: โรงพยาบาลเชียงรายประชานุเคราะห์ให้ผู้ป่วยรับยาใกล้บ้านที่ร้านยาเครือข่าย 18 แห่ง เดิมติดตามประสิทธิภาพการปฏิบัติงานของร้านยาจากความพึงพอใจของผู้ป่วย

วัตถุประสงค์: เพื่อเลือกตัวชี้วัดและประเมินประสิทธิภาพการปฏิบัติงานของร้านยาให้เป็นที่ยอมรับและใช้ได้จริง

วิธีวิจัย: การวิจัยผสมของการศึกษาเชิงคุณภาพจากผู้ปฏิบัติงาน 27 คน ประเมินการยอมรับและความเป็นไปได้ในการใช้จริงของ 5 ตัวชี้วัดซึ่งครอบคลุม 3 ด้าน ได้แก่ เวลา ความน่าเชื่อถือ และศักยภาพ วิเคราะห์ผลด้วยเทคนิคเดลฟาย 2 รอบ เพื่อคัดเลือกตัวชี้วัดที่มีค่ามัธยฐาน ≥ 4.00 และช่วงควอไทล์ ≤1.5 และการศึกษาเชิงปริมาณในการประเมินร้านยาตามตัวชี้วัดที่เลือกจากข้อมูลระบบสารสนเทศของโรงพยาบาลและร้านยาในปีงบประมาณ 2563-2566

ผลการวิจัย: ตัวชี้วัดทั้ง 5 ข้อได้รับการยอมรับและใช้ได้จริง ด้านประสิทธิภาพความน่าเชื่อถือของร้านยาไม่พบความคลาดเคลื่อนทางยาและการร้องเรียน อัตราการส่งยากลับที่เพิ่มขึ้นและการถือครองยานานขึ้นเป็นผลจากการที่ผู้ป่วยมียาเหลือจึงใช้ยาเดิมต่อเนื่อง และในด้านศักยภาพของร้านยาในการค้นพบผู้ป่วยอาการไม่คงที่หรือต้องการตรวจรักษาก่อนรับการเติมยาพบอัตราเพิ่มขึ้น

สรุปผล: ตัวชี้วัดทั้ง 5 ข้อสามารถนำไปประเมินประสิทธิภาพการปฏิบัติงานของร้านยาในเครือข่ายโรงพยาบาลในโครงการรับยาใกล้บ้านได้จริง ครอบคลุมด้านเวลา ความน่าเชื่อถือ และศักยภาพ โดยไม่เพิ่มภาระหรือขั้นตอนเก็บข้อมูลเพิ่มเติม นอกจากนี้ยังจะช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการดำเนินงานร้านยาเครือข่าย สะท้อนให้ทบทวนผังการทำงานเพื่อปรับปรุงประสิทธิภาพของโครงการได้

ประวัติผู้แต่ง

สมัญญา สักกะวงศ์, ฝ่ายเภสัชกรรม โรงพยาบาลเชียงรายประชานุเคราะห์

ภ.บ.(บริบาลเภสัชกรรม)

สุภารัตน์ วัฒนสมบัติ, ฝ่ายเภสัชกรรม โรงพยาบาลเชียงรายประชานุเคราะห์

ภ.บ., ภม. (เภสัชกรรมคลินิก)

ต่อพงษ์ วัฒนสมบัติ, ฝ่ายเภสัชกรรม โรงพยาบาลเชียงรายประชานุเคราะห์

ภ.บ., บธ.ม.

ปฐวี เดชชิต, คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่

ภ.บ.,วศ.ม. (วิศวกรรมโลจิสติกส์และการจัดการโซ่อุปทาน)

นันทวรรณ กิติกรรณากรณ์, คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่

ภ.บ., ภ.บ.(บริบาลเภสัชกรรม), วท.ด. (เภสัชศาสตร์)

เอกสารอ้างอิง

รุ่งนภา คำผาง, ศรีเพ็ญ ตันติเวส, พัทธรา ลีฬหวรงค์, อารยา ญาณพิบูลย์, กุนที พลรักดี, อรรถวิทย์ ยางธิสาร, และคณะ. การประเมินโครงการนำร่องให้ผู้ป่วยรับยาที่ร้านขายยาเพื่อลดความแออัดในโรงพยาบาล ระยะที่ 2 [อินเทอร์เน็ต]. นนทบุรี: คลังข้อมูลและความรู้สุขภาพ สถาบันวิจัยระบบสาธารณสุข (สวรส.); 2564 [สืบค้นเมื่อ 20 ก.พ. 2568]. สืบค้นจาก: https://kb.hsri.or.th/dspace/handle/11228/5445

สำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ. ประกาศสำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ เรื่อง การจ่ายค่าใช้จ่ายเพื่อบริการสาธารณสุขเพิ่มเติมสำหรับหน่วยบริการที่ได้รับการส่งต่อเฉพาะด้านเภสัชกรรม พ.ศ. 2567 [สืบค้นเมื่อ 23 ก.พ. 2568]. ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 141 ตอนพิเศษ 235 ง (ลงวันที่ 28 สิงหาคม พ.ศ.2567). สืบค้นจาก: https://ratchakitcha.soc.go.th/documents/39678.pdf

สมัญญา สักกะวงศ์, ชูศักดิ์ โอกาสเจริญ, นันทวรรณ กิติกรรณากรณ์, ปฐวี เดชชิต, ดวงพรรณ กริชชาญชัย, ธนัญญา วสุศรี, และคณะ. การประเมินประสิทธิภาพของโครงการรับยาที่ร้านยาใกล้บ้านในเครือข่ายโรงพยาบาลเชียงรายประชานุเคราะห์ [อินเทอร์เน็ต]. นนทบุรี: คลังข้อมูลและความรู้สุขภาพ สถาบันวิจัยระบบสาธารณสุข (สวรส.); 2567 [สืบค้นเมื่อ 5 มี.ค. 2568]. สืบค้นจาก: https://kb.hsri.or.th/dspace/handle/11228/6218

ปฐวี เดชชิต, นภัสสร หลำรอด, กฤษกร ธนไพโรจน์, สรัญญา สุนันต๊ะ, นันทวรรณ กิติกรรณากรณ์. ตัวชี้วัดผลการดำเนินงานเติมยาตามใบสั่งยาของเครือข่ายร้านยาจังหวัดลำพูน [อินเทอร์เน็ต]. นนทบุรี: คลังข้อมูลและความรู้สุขภาพ สถาบันวิจัยระบบสาธารณสุข (สวรส.); 2566 [สืบค้นเมื่อ 5 มี.ค. 2568]. สืบค้นจาก: https://kb.hsri.or.th/dspace/handle/11228/5990

นันทวรรณ กิติกรรณากรณ์, ปฐวี เดชชิต, สุภารัตน์ วัฒนสมบัติ, สรัญญา สุนันต๊ะ. การพัฒนาตัวชี้วัดประเมินประสิทธิภาพการปฏิบัติงานในโครงการรับยาที่ร้านยาบริบทเครือข่ายโรงพยาบาลศูนย์แห่งหนึ่ง. วารสารเภสัชกรรมโรงพยาบาล [อินเทอร์เน็ต]. 2566 [สืบค้นเมื่อ 23 ก.พ. 2568];33(2):154-70. สืบค้นจาก: https://he02.tci-thaijo.org/index.php/TJHP/article/view/260684

ตวงรัตน์ โพธะ, นภชา สิงห์วีรธรรม, วิน เตชะเคหะกิจ, ธนะวัฒน์ วงศ์ผัน. การประเมินต้นทุนของโครงการนำร่องให้ผู้ป่วยรับยาที่ร้านขายยาเพื่อลดความแออัดในโรงพยาบาล [อินเทอร์เน็ต]. นนทบุรี: คลังข้อมูลและความรู้สุขภาพ สถาบันวิจัยระบบสาธารณสุข (สวรส.); 2563 [สืบค้นเมื่อ 2 ก.พ. 2568]. สืบค้นจาก: https://kb.hsri.or.th/dspace/handle/11228/5467

กรแก้ว จันทภาษา, กฤช โชติการณ์, อรนิฎา ธารเจริญ, รัตติยา แดนดงยิ่ง, ชนานันทน์ ไชยคำนวน, มันตา มองเพชร. การประเมินผลเชิงพัฒนา (developmental evaluation) โครงการนำร่องผู้ป่วยรับยาที่ร้านยา เพื่อลดความแออัดในโรงพยาบาลกาฬสินธุ์ [อินเทอร์เน็ต]. นนทบุรี: คลังข้อมูลและความรู้สุขภาพ สถาบันวิจัยระบบสาธารณสุข (สวรส.); 2564 [สืบค้นเมื่อ 5 มี.ค. 2568]. สืบค้นจาก: https://kb.hsri.or.th/dspace/handle/11228/5464

สุรศักดิ์ ไชยสงค์, จุฬารัตน์ ฮาดวิเศษ, กาญจนาภรณ์ ตาราไต, เพียงขวัญ ศรีมงคล, ร่มตะวัน กาลพัฒน์. การประเมินผลเชิงพัฒนาของโรงพยาบาลมหาสารคาม ภายใต้การประเมินผลโครงการนำร่องให้ผู้ป่วยรับยาที่ร้านขายยาเพื่อลดความแออัดในโรงพยาบาล ระยะที่ 2 [อินเทอร์เน็ต]. นนทบุรี: คลังข้อมูลและความรู้สุขภาพ สถาบันวิจัยระบบสาธารณสุข (สวรส.); 2564 [สืบค้นเมื่อ 5 มี.ค. 2568]. สืบค้นจาก: https://kb.hsri.or.th/dspace/handle/11228/5462

ลักษิกา ชินพงสานนท์. ปัจจัยที่ส่งผลต่อความรู้และเจตคติในการจัดการยาเหลือใช้ของผู้ป่วยโรคไม่ติดต่อเรื้อรังในกรุงเทพมหานคร [วิทยานิพนธ์ปริญญาเภสัชศาสตรมหาบัณฑิต]. นครปฐม: มหาวิทยาลัยศิลปากร; 2567.

พักตร์วิภา สุวรรณพรหม, นราวดี เนียมหุ่น, ปรารถนา ชามภูนุช, ชบาไพร โพธิ์สุยะ, หทัยกาญจน์ เชาวนพูนผล, สกนธ์ สุภากุล, และคณะ. ปริมาณและมูลค่ายาเหลือใช้โรคเรื้อรังในครัวเรือน ตำบลสันทรายหลวง อำเภอสันทราย จังหวัดเชียงใหม่. ไทยเภสัชศาสตร์และวิทยาการสุขภาพ [อินเทอร์เน็ต]. 2555 [สืบค้นเมื่อ 5 มี.ค. 2568];7(1):22-8. สืบค้นจาก: https://ejournals.swu.ac.th/index.php/pharm/article/view/2896

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

01-01-2026

รูปแบบการอ้างอิง

1.
สักกะวงศ์ ส, วัฒนสมบัติ ส, วัฒนสมบัติ ต, เดชชิต ป, กิติกรรณากรณ์ น. การประเมินประสิทธิภาพการปฏิบัติงานของร้านยาในเครือข่ายโรงพยาบาลศูนย์แห่งหนึ่งในโครงการรับยาร้านยาใกล้บ้าน. Thai J Hosp Pharm [อินเทอร์เน็ต]. 1 มกราคม 2026 [อ้างถึง 12 มกราคม 2026];35(3):287-99. available at: https://he02.tci-thaijo.org/index.php/TJHP/article/view/273804

ฉบับ

ประเภทบทความ

นิพนธ์ต้นฉบับ