ประสิทธิผลของกระบวนการทบทวนคำสั่งใช้ยาต่อการค้นหาความคลาดเคลื่อนในการสั่งใช้ยาในหอผู้ป่วยศัลยกรรม ณ โรงพยาบาลมหาวิทยาลัยแห่งหนึ่ง

ผู้แต่ง

  • นภาพร ปิ่นมณี ฝ่ายเภสัชกรรม โรงพยาบาลมหาราชนครเชียงใหม่
  • พวิศว์ ลาภใหญ่ ฝ่ายเภสัชกรรม โรงพยาบาลมหาราชนครเชียงใหม่
  • จีรติการณ์ พิทาคำ ฝ่ายเภสัชกรรม โรงพยาบาลมหาราชนครเชียงใหม่

คำสำคัญ:

การทบทวนคำสั่งใช้ยา, ความคลาดเคลื่อนในการสั่งใช้ยา, ผลกระทบที่สำคัญต่อการดูแลผู้ป่วย

บทคัดย่อ

ความเป็นมา: การทบทวนคำสั่งใช้ยาเป็นขั้นตอนตามมาตรฐานวิชาชีพเภสัชกรรมและมาตรฐานโรงพยาบาลและบริการสุขภาพ สามารถช่วยป้องกันหรือลดโอกาสการเกิดความคลาดเคลื่อนในการสั่งใช้ยา

วัตถุประสงค์: เพื่อประเมินประสิทธิผลของกระบวนการทบทวนคำสั่งใช้ยาต่อความคลาดเคลื่อนในการสั่งใช้ยาและผลกระทบที่สำคัญต่อการดูแลผู้ป่วยก่อนและหลังการใช้กระบวนการทบทวนคำสั่งใช้ยา

วิธีวิจัย: งานวิจัยเชิงเปรียบเทียบ โดยทบทวนอุบัติการณ์ความคลาดเคลื่อนย้อนหลังจากฐานข้อมูลความคลาดเคลื่อนทางยาของหอผู้ป่วยแผนกศัลยกรรม ในช่วงเดือน พฤศจิกายน 2563 - ตุลาคม 2565 โดยเปรียบเทียบข้อมูลก่อนและหลังการใช้กระบวนการทบทวนคำสั่งใช้ยา

ผลการวิจัย: พบอัตราความคลาดเคลื่อนในการสั่งใช้ยา ก่อนและหลังเป็น 0.48 และ 4.47 ครั้งต่อ 1000 วันนอน ตามลำดับ (p-value<0.001) อัตราความรุนแรงระดับ B เป็น 0.048 ครั้ง และ 0.441 ครั้ง 1000 วันนอนตามลำดับ (p-value<0.001) และอัตราระดับผลกระทบที่สำคัญต่อการดูแลผู้ป่วยระดับมีนัยสำคัญ เป็น 0.31 และ 2.93 ครั้งต่อ 1000 วันนอน ตามลำดับ (p-value<0.001)

สรุปผล: กระบวนการทบทวนคำสั่งใช้ยาที่ใช้ในหอผู้ป่วยศัลยกรรม สามารถตรวจพบอัตราความคลาดเคลื่อนในการสั่งใช้ยาเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ระดับความรุนแรงที่พบส่วนใหญ่เป็นระดับ B และสามารถดักจับปัญหาที่ส่งผลกระทบต่อการดูแลผู้ป่วยระดับ มีนัยสำคัญ มีนัยสำคัญมาก และ ค่อนข้างมีนัยสำคัญ

ประวัติผู้แต่ง

นภาพร ปิ่นมณี, ฝ่ายเภสัชกรรม โรงพยาบาลมหาราชนครเชียงใหม่

ภ.บ.

พวิศว์ ลาภใหญ่, ฝ่ายเภสัชกรรม โรงพยาบาลมหาราชนครเชียงใหม่

ภ.บ.

จีรติการณ์ พิทาคำ, ฝ่ายเภสัชกรรม โรงพยาบาลมหาราชนครเชียงใหม่

ภ.บ., ภ.ม. (การจัดการเภสัชกรรม)

เอกสารอ้างอิง

Griffin FA, Resar RK. IHI global trigger tool for measuring adverse events. 2nd ed. [Internet]. Cambridge, MA: Institute for Healthcare Improvement; 2009 [cited 2023 Jul 10]. Available from: http://www.ihi.org/library/white-papers/ihi-global-trigger-tool-measuring-adverse-events

Elliott RA, Camacho E, Jankovic D, Davies J, Campbell P, Avery AJ. Economic analysis of the prevalence and clinical and economic burden of medication error in England. BMJ Qual Saf. 2021;30(2):96–105. doi: 10.1136/bmjqs-2019-010206.

Cousins DH, Gerrett D, Warner B. A review of medication incidents reported to the National Reporting and Learning System in England and Wales over 6 years (2005-2010). Br J Clin Pharmacol. 2012;74(4):597-604. doi: 10.1111/j.1365-2125.2011.04166.x.

World Health Organization. Global patient safety challenge: medication without harm [Internet]. Geneva: World Health Organization; 2017 [cited 2023 Jul 10]. Available from: https://www.who.int/publications/i/item/WHO-HIS-SDS-2017.6

World Health Organization. Reporting and learning systems for medication errors: the role of pharmacovigilance centres [Internet]. Geneva: World Health Organization; 2014 [cited 2023 Jul 10]. Available from: https://www.who.int/publications/i/item/9789241507943

ณฐมน สุคนนท์, วรางคณา สีมาพล, มนันนันท์ วงษ์ครุธ, น้ำทิพย์ คงนิล, นิชาภา ทองศรี, ธีราพร สุภาพันธุ์. การพัฒนาระบบคัดกรองใบสั่งยาผู้ป่วยใน เพื่อลดความคลาดเคลื่อนทางยา โรงพยาบาลสรรพสิทธิประสงค์ จ.อุบลราชธานี. วารสารเภสัชศาสตร์อีสาน [อินเทอร์เน็ต]. 2564 [สืบค้นเมื่อ 15 ม.ค. 2567];17(3):25–38. สืบค้นจาก: https://he01.tci-thaijo.org/index.php/IJPS/article/view/248525

กนกวรรณ พรหมพันใจ, รังสิกานต์ นาคบุรินทร์, ชานนท์ งานอิ่น. การพัฒนาระบบการคัดกรองวิเคราะห์ใบสั่งยาผู้ป่วยในโรงพยาบาลมหาราชนครราชสีมา. วารสารวิชาการสาธารณสุข [อินเทอร์เน็ต]. 2559 [สืบค้นเมื่อ 15 ม.ค. 2567];25(3):446–55. สืบค้นจาก: https://thaidj.org/index.php/JHS/article/view/274

เพียงเพ็ญ ชนาเทพาพร. การพัฒนาโปรแกรมเพื่อรายงานผลความคลาดเคลื่อนการสั่งใช้ยาของโรงพยาบาลศรีนครินทร์. ศรีนครินทร์เวชสาร [อินเทอร์เน็ต]. 2562 [สืบค้นเมื่อ 15 ม.ค. 2567];34(3):261–70. สืบค้นจาก: https://thaidj.org/index.php/SMNJ/article/view/6494

เพียงใจ เกียรติธนวัฒนา. การเปรียบเทียบผลลัพธ์การจัดการกระบวนการของการคัดกรองคำสั่งใช้ยาโดยเภสัชกรระหว่างก่อนและหลังกระบวนการจัดยา. วารสารเภสัชกรรมโรงพยาบาล [อินเทอร์เน็ต]. 2567 [สืบค้นเมื่อ 15 ก.พ. 2568];34(3):314–24. สืบค้นจาก: https://he02.tci-thaijo.org/index.php/TJHP/article/view/269193

สถาบันรับรองคุณภาพสถานพยาบาล (องค์กรมหาชน). มาตรฐานโรงพยาบาลและบริการสุขภาพ ฉบับที่ 5. พิมพ์ครั้งที่ 2. นนทบุรี: สถาบันรับรองคุณภาพสถานพยาบาล (องค์กรมหาชน); 2565.

จันทร์จารึก รัตนเดชสกุล, ภาสกร รัตนเดชสกุล. เภสัชกรกับกระบวนการทบทวนคำสั่งใช้ยา [อินเทอร์เน็ต]. นนทบุรี: ศูนย์การศึกษาต่อเนื่องทางเภสัชศาสตร์ สภาเภสัชกรรม; 2563 [สืบค้นเมื่อ 31 ส.ค. 2566]. สืบค้นจาก: https://ccpe.pharmacycouncil.org/index.php?option=article_detail&subpage=article_detail&id=779

Hatoum HT, Hutchinson RA, Wittle KW, Newby GP. Evaluation of the contribution of clinical pharmacists: inpatient care and cost reduction. Drug Intell Clin Pharm. 1988;22(3):252-9. doi: 10.1177/106002808802200318.

สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา. กองนโยบายแห่งชาติด้านยา. ประกาศเรื่องบัญชียาหลักแห่งชาติ พ.ศ. 2565 [สืบค้นเมื่อ 10 ก.ค. 2566]. ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 139 ตอนพิเศษ 182 ง (ลงวันที่ 5 สิงหาคม พ.ศ.2565). สืบค้นจาก: https://ndi.fda.moph.go.th/uploads/file_news/20220808893215585.PDF

สมปรารถนา ภักติยานุวรรตน์. การเปรียบเทียบการเกิดความคลาดเคลื่อนทางยาระหว่างระบบสั่งจ่ายยาแบบใหม่กับระบบสั่งจ่ายยาแบบเดิมในผู้ป่วยนอก โรงพยาบาลชัยภูมิ. เชียงรายเวชสาร [อินเทอร์เน็ต]. 2563 [สืบค้นเมื่อ 15 ม.ค. 2567];12(3):99–113. สืบค้นจาก: https://he01.tci-thaijo.org/index.php/crmjournal/article/view/245123

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

01-01-2026

รูปแบบการอ้างอิง

1.
ปิ่นมณี น, ลาภใหญ่ พ, พิทาคำ จ. ประสิทธิผลของกระบวนการทบทวนคำสั่งใช้ยาต่อการค้นหาความคลาดเคลื่อนในการสั่งใช้ยาในหอผู้ป่วยศัลยกรรม ณ โรงพยาบาลมหาวิทยาลัยแห่งหนึ่ง. Thai J Hosp Pharm [อินเทอร์เน็ต]. 1 มกราคม 2026 [อ้างถึง 12 มกราคม 2026];35(3):300-11. available at: https://he02.tci-thaijo.org/index.php/TJHP/article/view/275417

ฉบับ

ปีที่ 35 ฉบับที่ 3 (2025): กันยายน - ธันวาคม 2568

ประเภทบทความ

นิพนธ์ต้นฉบับ

สัญญาอนุญาต

ลิขสิทธิ์ (c) 2026 สมาคมเภสัชกรรมโรงพยาบาล(ประเทศไทย)

Creative Commons License

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.

ข้อความภายในบทความที่ตีพิมพ์ในวารสารเภสัชกรรมโรงพยาบาลทั้งหมด รวมถึงรูปภาพประกอบ ตาราง เป็นลิขสิทธิ์ของสมาคมเภสัชกรรมโรงพยาบาล (ประเทศไทย) การนำเนื้อหา ข้อความหรือข้อคิดเห็น รูปภาพ ตาราง ของบทความไปจัดพิมพ์เผยแพร่ในรูปแบบต่าง ๆ เพื่อใช้ประโยชน์ในเชิงพาณิชย์ ต้องได้รับอนุญาตจากกองบรรณาธิการวารสาร (สมาคมเภสัชกรรมโรงพยาบาล (ประเทศไทย)) อย่างเป็นลายลักษณ์อักษร

สมาคมเภสัชกรรมโรงพยาบาล (ประเทศไทย) อนุญาตให้สามารถนำไฟล์บทความไปใช้ประโยชน์และเผยแพร่ต่อได้ โดยอยู่ภายใต้เงื่อนไขสัญญาอนุญาตครีเอทีฟคอมมอน (Creative Commons License: CC) โดย ต้องแสดงที่มาจากวารสาร – ไม่ใช้เพื่อการค้า – ห้ามแก้ไขดัดแปลง, Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-NC-ND 4.0)

ข้อความที่ปรากฏในบทความในวารสารเป็นความคิดเห็นส่วนตัวของผู้เขียนแต่ละท่านไม่เกี่ยวข้องกับสมาคมเภสัชกรรมโรงพยาบาล (ประเทศไทย) และบุคลากรในสมาคมฯ แต่อย่างใด ความรับผิดชอบองค์ประกอบทั้งหมดของบทความแต่ละเรื่องเป็นของผู้เขียนแต่ละท่าน หากมีความผิดพลาดใด ๆ ผู้เขียนแต่ละท่านจะรับผิดชอบบทความของตนเอง ตลอดจนความรับผิดชอบด้านเนื้อหาและการตรวจร่างบทความเป็นของผู้เขียน ไม่เกี่ยวข้องกับกองบรรณาธิการ