ทัศนคติของสหวิชาชีพต่อเภสัชกรประจำหอผู้ป่วย และภาวะหมดไฟในการทำงานของเภสัชกรประจำหอผู้ป่วย โรงพยาบาลระดับตติยภูมิขั้นสูงแห่งหนึ่ง
คำสำคัญ:
ทัศนคติ, เภสัชกรประจำหอผู้ป่วย, สหวิชาชีพ, ภาวะหมดไฟบทคัดย่อ
ความเป็นมา: เภสัชกรประจำหอผู้ป่วยมีบทบาทในการสนับสนุนการใช้ยาอย่างเหมาะสมและปลอดภัยภายใต้การทำงานร่วมกับทีมสหวิชาชีพ อย่างไรก็ตาม ความคาดหวังและภาระงานที่เพิ่มขึ้นอาจส่งผลต่อความเครียดและนำไปสู่ภาวะหมดไฟในการทำงาน
วัตถุประสงค์: เพื่อศึกษาทัศนคติและความคาดหวังของสหวิชาชีพต่อบทบาทของเภสัชกรประจำหอผู้ป่วย และศึกษาข้อคิดเห็น อุปสรรคในการทำงาน รวมถึงภาวะหมดไฟในการทำงานของเภสัชกรประจำหอผู้ป่วย
วิธีการศึกษา: การวิจัยเชิงพรรณนาแบบภาคตัดขวาง เก็บข้อมูลจากแพทย์ พยาบาล และเภสัชกรประจำหอผู้ป่วยในโรงพยาบาลระดับตติยภูมิขั้นสูงแห่งหนึ่ง ด้วยวิธีการคัดเลือกแบบเฉพาะเจาะจง ระหว่างเดือนพฤศจิกายน พ.ศ. 2567 ถึงเดือนมกราคม พ.ศ. 2568 โดยใช้แบบสอบถาม และวิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา
ผลการศึกษา: แพทย์และพยาบาลส่วนใหญ่มีความพึงพอใจต่อบทบาทของเภสัชกรประจำหอผู้ป่วยในระดับสูง ความคาดหวังที่พบมากที่สุดคือการให้คำแนะนำด้านขนาดและวิธีการบริหารยา (ร้อยละ 76.75) เภสัชกรประเมินว่าบทบาทที่สามารถปฏิบัติได้ดีที่สุดคือการประสานรายการยา (ร้อยละ 81.82) อุปสรรคสำคัญในการทำงาน ได้แก่ ค่าตอบแทนที่ไม่เหมาะสม ภาระงานอื่นนอกเหนือจากงานบริบาลทางเภสัชกรรม และความก้าวหน้าในตำแหน่งงาน ทั้งนี้ พบว่าเภสัชกรบางส่วนมีภาวะหมดไฟในการทำงาน โดยส่วนใหญ่อยู่ในมิติความอ่อนล้าทางอารมณ์
สรุปผล: สหวิชาชีพมีทัศนคติและความพึงพอใจต่อบทบาทของเภสัชกรประจำหอผู้ป่วยในระดับสูง อย่างไรก็ตาม ยังพบว่าเภสัชกรบางส่วนมีภาวะหมดไฟ ซึ่งผู้บริหารควรนำข้อมูลไปใช้ในการจัดสรรอัตรากำลังและพัฒนาระบบสนับสนุน เพื่อเสริมสร้างความยั่งยืนของงานบริบาลทางเภสัชกรรม
เอกสารอ้างอิง
American College of Clinical Pharmacy. Standards of practice for clinical pharmacists. J Am Coll Clin Pharm. 2023;6(10):1156–9. doi: 10.1002/jac5.1873.
Haidar CE, Petry N, Oxencis C, Douglas JS, Hoffman JM. ASHP statement on the pharmacist's role in clinical pharmacogenomics. Am J Health-Syst Pharm. 2022;79(8):704-7. doi: 10.1093/ajhp/zxab339.
สมาคมเภสัชกรรมโรงพยาบาล (ประเทศไทย). มาตรฐานวิชาชีพเภสัชกรรมโรงพยาบาล พ.ศ. 2566-2570 [อินเทอร์เน็ต]. กรุงเทพมหานคร: สมาคมเภสัชกรรมโรงพยาบาล (ประเทศไทย); 2566 [สืบค้นเมื่อ 11 ก.ย. 2567]. สืบค้นจาก: https://backend.ha.or.th/fileupload/DOCUMENT/00514/cec9b006-18d6-4211-ae0a-b716ee83d910.pdf
สมาคมเภสัชกรรมโรงพยาบาล (ประเทศไทย). กรอบงานพื้นฐานระบบยา [อินเทอร์เน็ต]. กรุงเทพมหานคร: สมาคมเภสัชกรรมโรงพยาบาล (ประเทศไทย); 2563 [สืบค้นเมื่อ 11 ก.ย. 2567]. สืบค้นจาก: https://backend.ha.or.th/fileupload/DOCUMENT/00514/72647587-6d96-428e-8de6-9f9c3fd88776.pdf
วรนุช แสงเจริญ, สงวน ลือเกียรติบัณฑิต, ขวัญตา ณ ถลาง, ทิตตาภา พรหมเพชร, กุลภัสสร์ แช่เอง, รัศมี ชาติดำรงค์, และคณะ. ทัศนคติของบุคลากรทางการแพทย์ในภาคใต้ต่อบทบาทของเภสัชกรในทีมให้การรักษาผู้ป่วยใน. ไทยเภสัชสาร. 2544;25(3-4):109-20. doi: 10.56808/3027-7922.2310.
อภิญญา โสมคำ, รจเรศ นิธิไพจิตร, สายทิพย์ สุทธิรักษา. ความคาดหวังของทีมสหวิชาชีพต่อบทบาทของเภสัชกรในการดูแลผู้ป่วยระยะท้ายแบบประคับประคอง. วารสารเภสัชกรรมไทย [อินเทอร์เน็ต]. 2565 [สืบค้นเมื่อ 11 ก.ย. 2567];14(1):112-24. สืบค้นจาก: https://he01.tci-thaijo.org/index.php/TJPP/article/view/248747
Hatem NAH, Kubas MA, Yousuf SA, Rassam A, Mohamed Ibrahim MI. Yemeni physicians' attitudes and perceived barriers toward ward-based clinical pharmacist in hospital settings. Integr Pharm Res Pract. 2024;13:69-80. doi: 10.2147/IPRP.S464258.
Hatton K, Bhattacharya D, Scott S, Wright D. Barriers and facilitators to pharmacists integrating into the ward-based multidisciplinary team: a systematic review and meta-synthesis. Res Social Adm Pharm. 2021;17(11):1923-36. doi: 10.1016/j.sapharm.2021.02.006.
Vinterflod C, Gustafsson M, Mattsson S, Gallego G. Physicians' perspectives on clinical pharmacy services in Northern Sweden: a qualitative study. BMC Health Serv Res. 2018;18(1):35. doi: 10.1186/s12913-018-2841-3.
ปณัธรินทร์ เลิศเกียรติกร, วีรวุฒิ โตใหญ่, ศุณิชา ลิ้มกอปรไพบูลย์, พัตรสุนันท์ ชวิศเจริญวงศ์, ลือรัตน์ อนุรัตน์พานิช. ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อภาวะหมดไฟของเภสัชกรในโรงพยาบาลศิริราช. วารสารเภสัชกรรมไทย [อินเทอร์เน็ต]. 2566 [สืบค้นเมื่อ 11 ก.ย. 2567];15(4):970-81. สืบค้นจาก: https://he01.tci-thaijo.org/index.php/TJPP/article/view/258528
Durham ME, Bush PW, Ball AM. Evidence of burnout in health-system pharmacists. Am J Health Syst Pharm. 2018;75(23 Supplement 4):S93-100. doi: 10.2146/ajhp170818.
Ball AM, Schultheis J, Lee HJ, Bush PW. Evidence of burnout in critical care pharmacists. Am J Health Syst Pharm. 2020;77(10):790-6. doi: 10.1093/ajhp/zxaa043.
Bradley F, Hammond M, Braund R. Stress, burnout, and the need for support: a survey of early career pharmacists. Int J Pharm Pract. 2024;32(1):91-6. doi: 10.1093/ijpp/riad079.
งานวิจัยและพัฒนา กลุ่มงานวิชาการสุขภาพจิต ศูนย์สุขภาพจิตที่ 7 จังหวัดขอนแก่น. แบบสอบถามภาวะหมดไฟในการทำงานสำหรับเจ้าหน้าที่สาธารณสุข โครงการวิจัยพัฒนารูปแบบการสร้างเสริมภูมิคุ้มกันทางใจ ป้องกันภาวะหมดไฟ ดูแลใจคนทำงาน สำหรับเจ้าหน้าที่สาธารณสุข เขตสุขภาพที่ 7 [อินเทอร์เน็ต]. ขอนแก่น: ศูนย์สุขภาพจิตที่ 7; 2560 [สืบค้นเมื่อ 3 ก.ย. 2567]. สืบค้นจาก: https://mhc7.dmh.go.th/23/09/2022/5996/
Sammavaj S. Burnout among the staff nurses in Ramathibodi Hospital [Master thesis, Internet]. Bangkok: Mahidol University; 1989 [cited 2024 Nov 21]. Available from: https://www.thailis.or.th/tdc//browse.php?option=show&browse_type=title&titleid=265040
Li X, Huo H, Kong W, Li F, Wang J. Physicians' perceptions and attitudes toward clinical pharmacy services in urban general hospitals in China. Int J Clin Pharm. 2014;36(2):443-50. doi: 10.1007/s11096-014-9919-8.
Gillespie U, Mörlin C, Hammarlund-Udenaes M, Hedström M. Perceived value of ward-based pharmacists from the perspective of physicians and nurses. Int J Clin Pharm. 2012;34(1):127-35. doi: 10.1007/s11096-011-9603-1.
Hertzberg F. The motivation to work [Internet]. New York: Wiley; 1959 [cited 2024 Nov 21]. Available from: https://api.pageplace.de/preview/DT0400.9781351504430_A30546568/preview-9781351504430_A30546568.pdf
พชรอร วรรณภีระ, ปวีณา สนธิสมบัติ. ภาวะหมดไฟในการทำงานและความพึงพอใจในการทำงานของเภสัชกรประจำโรงพยาบาล. วารสารเภสัชกรรมไทย [อินเทอร์เน็ต]. 2567 [สืบค้นเมื่อ 19 ก.ย. 2567];16(2):309-22. สืบค้นจาก: https://he01.tci-thaijo.org/index.php/TJPP/article/view/260171
McQuade BM, Reed BN, DiDomenico RJ, Baker WL, Shipper AG, Jarrett JB. Feeling the burn? A systematic review of burnout in pharmacists. J Am Coll Clin Pharm. 2020;3(3):663-75. doi: 10.1002/jac5.1218.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 สมาคมเภสัชกรรมโรงพยาบาล(ประเทศไทย)

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ข้อความภายในบทความที่ตีพิมพ์ในวารสารเภสัชกรรมโรงพยาบาลทั้งหมด รวมถึงรูปภาพประกอบ ตาราง เป็นลิขสิทธิ์ของสมาคมเภสัชกรรมโรงพยาบาล (ประเทศไทย) การนำเนื้อหา ข้อความหรือข้อคิดเห็น รูปภาพ ตาราง ของบทความไปจัดพิมพ์เผยแพร่ในรูปแบบต่าง ๆ เพื่อใช้ประโยชน์ในเชิงพาณิชย์ ต้องได้รับอนุญาตจากกองบรรณาธิการวารสาร (สมาคมเภสัชกรรมโรงพยาบาล (ประเทศไทย)) อย่างเป็นลายลักษณ์อักษร
สมาคมเภสัชกรรมโรงพยาบาล (ประเทศไทย) อนุญาตให้สามารถนำไฟล์บทความไปใช้ประโยชน์และเผยแพร่ต่อได้ โดยอยู่ภายใต้เงื่อนไขสัญญาอนุญาตครีเอทีฟคอมมอน (Creative Commons License: CC) โดย ต้องแสดงที่มาจากวารสาร – ไม่ใช้เพื่อการค้า – ห้ามแก้ไขดัดแปลง, Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-NC-ND 4.0)
ข้อความที่ปรากฏในบทความในวารสารเป็นความคิดเห็นส่วนตัวของผู้เขียนแต่ละท่านไม่เกี่ยวข้องกับสมาคมเภสัชกรรมโรงพยาบาล (ประเทศไทย) และบุคลากรในสมาคมฯ แต่อย่างใด ความรับผิดชอบองค์ประกอบทั้งหมดของบทความแต่ละเรื่องเป็นของผู้เขียนแต่ละท่าน หากมีความผิดพลาดใด ๆ ผู้เขียนแต่ละท่านจะรับผิดชอบบทความของตนเอง ตลอดจนความรับผิดชอบด้านเนื้อหาและการตรวจร่างบทความเป็นของผู้เขียน ไม่เกี่ยวข้องกับกองบรรณาธิการ

.png)