ทัศนคติของสหวิชาชีพต่อเภสัชกรประจำหอผู้ป่วย และภาวะหมดไฟในการทำงานของเภสัชกรประจำหอผู้ป่วย โรงพยาบาลระดับตติยภูมิขั้นสูงแห่งหนึ่ง

ผู้แต่ง

  • อรวรรณ แซ่ลิ่ม คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์
  • เพียงใจ เกียรติธนวัฒนา ฝ่ายเภสัชกรรม โรงพยาบาลสงขลานครินทร์
  • สราลี แพร่นาม คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์
  • สาธิตา สีหะรัญ คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์
  • ญาณิศา อ่ำทิม คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์
  • อุรัสยา จันทร์ปาน คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์

คำสำคัญ:

ทัศนคติ, เภสัชกรประจำหอผู้ป่วย, สหวิชาชีพ, ภาวะหมดไฟ

บทคัดย่อ

ความเป็นมา: เภสัชกรประจำหอผู้ป่วยมีบทบาทในการสนับสนุนการใช้ยาอย่างเหมาะสมและปลอดภัยภายใต้การทำงานร่วมกับทีมสหวิชาชีพ อย่างไรก็ตาม ความคาดหวังและภาระงานที่เพิ่มขึ้นอาจส่งผลต่อความเครียดและนำไปสู่ภาวะหมดไฟในการทำงาน

วัตถุประสงค์: เพื่อศึกษาทัศนคติและความคาดหวังของสหวิชาชีพต่อบทบาทของเภสัชกรประจำหอผู้ป่วย และศึกษาข้อคิดเห็น อุปสรรคในการทำงาน รวมถึงภาวะหมดไฟในการทำงานของเภสัชกรประจำหอผู้ป่วย

วิธีการศึกษา: การวิจัยเชิงพรรณนาแบบภาคตัดขวาง เก็บข้อมูลจากแพทย์ พยาบาล และเภสัชกรประจำหอผู้ป่วยในโรงพยาบาลระดับตติยภูมิขั้นสูงแห่งหนึ่ง ด้วยวิธีการคัดเลือกแบบเฉพาะเจาะจง ระหว่างเดือนพฤศจิกายน พ.ศ. 2567 ถึงเดือนมกราคม พ.ศ. 2568 โดยใช้แบบสอบถาม และวิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา

ผลการศึกษา: แพทย์และพยาบาลส่วนใหญ่มีความพึงพอใจต่อบทบาทของเภสัชกรประจำหอผู้ป่วยในระดับสูง ความคาดหวังที่พบมากที่สุดคือการให้คำแนะนำด้านขนาดและวิธีการบริหารยา (ร้อยละ 76.75) เภสัชกรประเมินว่าบทบาทที่สามารถปฏิบัติได้ดีที่สุดคือการประสานรายการยา (ร้อยละ 81.82) อุปสรรคสำคัญในการทำงาน ได้แก่ ค่าตอบแทนที่ไม่เหมาะสม ภาระงานอื่นนอกเหนือจากงานบริบาลทางเภสัชกรรม และความก้าวหน้าในตำแหน่งงาน ทั้งนี้ พบว่าเภสัชกรบางส่วนมีภาวะหมดไฟในการทำงาน โดยส่วนใหญ่อยู่ในมิติความอ่อนล้าทางอารมณ์

สรุปผล: สหวิชาชีพมีทัศนคติและความพึงพอใจต่อบทบาทของเภสัชกรประจำหอผู้ป่วยในระดับสูง อย่างไรก็ตาม ยังพบว่าเภสัชกรบางส่วนมีภาวะหมดไฟ ซึ่งผู้บริหารควรนำข้อมูลไปใช้ในการจัดสรรอัตรากำลังและพัฒนาระบบสนับสนุน เพื่อเสริมสร้างความยั่งยืนของงานบริบาลทางเภสัชกรรม

ประวัติผู้แต่ง

อรวรรณ แซ่ลิ่ม, คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์

ภ.บ. (การบริบาลทางเภสัชกรรม)

เพียงใจ เกียรติธนวัฒนา, ฝ่ายเภสัชกรรม โรงพยาบาลสงขลานครินทร์

ภ.บ. (การบริบาลทางเภสัชกรรม)

สราลี แพร่นาม, คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์

นักศึกษาเภสัชศาสตร์

สาธิตา สีหะรัญ, คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์

นักศึกษาเภสัชศาสตร์

ญาณิศา อ่ำทิม, คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์

นักศึกษาเภสัชศาสตร์

อุรัสยา จันทร์ปาน, คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์

นักศึกษาเภสัชศาสตร์

เอกสารอ้างอิง

American College of Clinical Pharmacy. Standards of practice for clinical pharmacists. J Am Coll Clin Pharm. 2023;6(10):1156–9. doi: 10.1002/jac5.1873.

Haidar CE, Petry N, Oxencis C, Douglas JS, Hoffman JM. ASHP statement on the pharmacist's role in clinical pharmacogenomics. Am J Health-Syst Pharm. 2022;79(8):704-7. doi: 10.1093/ajhp/zxab339.

สมาคมเภสัชกรรมโรงพยาบาล (ประเทศไทย). มาตรฐานวิชาชีพเภสัชกรรมโรงพยาบาล พ.ศ. 2566-2570 [อินเทอร์เน็ต]. กรุงเทพมหานคร: สมาคมเภสัชกรรมโรงพยาบาล (ประเทศไทย); 2566 [สืบค้นเมื่อ 11 ก.ย. 2567]. สืบค้นจาก: https://backend.ha.or.th/fileupload/DOCUMENT/00514/cec9b006-18d6-4211-ae0a-b716ee83d910.pdf

สมาคมเภสัชกรรมโรงพยาบาล (ประเทศไทย). กรอบงานพื้นฐานระบบยา [อินเทอร์เน็ต]. กรุงเทพมหานคร: สมาคมเภสัชกรรมโรงพยาบาล (ประเทศไทย); 2563 [สืบค้นเมื่อ 11 ก.ย. 2567]. สืบค้นจาก: https://backend.ha.or.th/fileupload/DOCUMENT/00514/72647587-6d96-428e-8de6-9f9c3fd88776.pdf

วรนุช แสงเจริญ, สงวน ลือเกียรติบัณฑิต, ขวัญตา ณ ถลาง, ทิตตาภา พรหมเพชร, กุลภัสสร์ แช่เอง, รัศมี ชาติดำรงค์, และคณะ. ทัศนคติของบุคลากรทางการแพทย์ในภาคใต้ต่อบทบาทของเภสัชกรในทีมให้การรักษาผู้ป่วยใน. ไทยเภสัชสาร. 2544;25(3-4):109-20. doi: 10.56808/3027-7922.2310.

อภิญญา โสมคำ, รจเรศ นิธิไพจิตร, สายทิพย์ สุทธิรักษา. ความคาดหวังของทีมสหวิชาชีพต่อบทบาทของเภสัชกรในการดูแลผู้ป่วยระยะท้ายแบบประคับประคอง. วารสารเภสัชกรรมไทย [อินเทอร์เน็ต]. 2565 [สืบค้นเมื่อ 11 ก.ย. 2567];14(1):112-24. สืบค้นจาก: https://he01.tci-thaijo.org/index.php/TJPP/article/view/248747

Hatem NAH, Kubas MA, Yousuf SA, Rassam A, Mohamed Ibrahim MI. Yemeni physicians' attitudes and perceived barriers toward ward-based clinical pharmacist in hospital settings. Integr Pharm Res Pract. 2024;13:69-80. doi: 10.2147/IPRP.S464258.

Hatton K, Bhattacharya D, Scott S, Wright D. Barriers and facilitators to pharmacists integrating into the ward-based multidisciplinary team: a systematic review and meta-synthesis. Res Social Adm Pharm. 2021;17(11):1923-36. doi: 10.1016/j.sapharm.2021.02.006.

Vinterflod C, Gustafsson M, Mattsson S, Gallego G. Physicians' perspectives on clinical pharmacy services in Northern Sweden: a qualitative study. BMC Health Serv Res. 2018;18(1):35. doi: 10.1186/s12913-018-2841-3.

ปณัธรินทร์ เลิศเกียรติกร, วีรวุฒิ โตใหญ่, ศุณิชา ลิ้มกอปรไพบูลย์, พัตรสุนันท์ ชวิศเจริญวงศ์, ลือรัตน์ อนุรัตน์พานิช. ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อภาวะหมดไฟของเภสัชกรในโรงพยาบาลศิริราช. วารสารเภสัชกรรมไทย [อินเทอร์เน็ต]. 2566 [สืบค้นเมื่อ 11 ก.ย. 2567];15(4):970-81. สืบค้นจาก: https://he01.tci-thaijo.org/index.php/TJPP/article/view/258528

Durham ME, Bush PW, Ball AM. Evidence of burnout in health-system pharmacists. Am J Health Syst Pharm. 2018;75(23 Supplement 4):S93-100. doi: 10.2146/ajhp170818.

Ball AM, Schultheis J, Lee HJ, Bush PW. Evidence of burnout in critical care pharmacists. Am J Health Syst Pharm. 2020;77(10):790-6. doi: 10.1093/ajhp/zxaa043.

Bradley F, Hammond M, Braund R. Stress, burnout, and the need for support: a survey of early career pharmacists. Int J Pharm Pract. 2024;32(1):91-6. doi: 10.1093/ijpp/riad079.

งานวิจัยและพัฒนา กลุ่มงานวิชาการสุขภาพจิต ศูนย์สุขภาพจิตที่ 7 จังหวัดขอนแก่น. แบบสอบถามภาวะหมดไฟในการทำงานสำหรับเจ้าหน้าที่สาธารณสุข โครงการวิจัยพัฒนารูปแบบการสร้างเสริมภูมิคุ้มกันทางใจ ป้องกันภาวะหมดไฟ ดูแลใจคนทำงาน สำหรับเจ้าหน้าที่สาธารณสุข เขตสุขภาพที่ 7 [อินเทอร์เน็ต]. ขอนแก่น: ศูนย์สุขภาพจิตที่ 7; 2560 [สืบค้นเมื่อ 3 ก.ย. 2567]. สืบค้นจาก: https://mhc7.dmh.go.th/23/09/2022/5996/

Sammavaj S. Burnout among the staff nurses in Ramathibodi Hospital [Master thesis, Internet]. Bangkok: Mahidol University; 1989 [cited 2024 Nov 21]. Available from: https://www.thailis.or.th/tdc//browse.php?option=show&browse_type=title&titleid=265040

Li X, Huo H, Kong W, Li F, Wang J. Physicians' perceptions and attitudes toward clinical pharmacy services in urban general hospitals in China. Int J Clin Pharm. 2014;36(2):443-50. doi: 10.1007/s11096-014-9919-8.

Gillespie U, Mörlin C, Hammarlund-Udenaes M, Hedström M. Perceived value of ward-based pharmacists from the perspective of physicians and nurses. Int J Clin Pharm. 2012;34(1):127-35. doi: 10.1007/s11096-011-9603-1.

Hertzberg F. The motivation to work [Internet]. New York: Wiley; 1959 [cited 2024 Nov 21]. Available from: https://api.pageplace.de/preview/DT0400.9781351504430_A30546568/preview-9781351504430_A30546568.pdf

พชรอร วรรณภีระ, ปวีณา สนธิสมบัติ. ภาวะหมดไฟในการทำงานและความพึงพอใจในการทำงานของเภสัชกรประจำโรงพยาบาล. วารสารเภสัชกรรมไทย [อินเทอร์เน็ต]. 2567 [สืบค้นเมื่อ 19 ก.ย. 2567];16(2):309-22. สืบค้นจาก: https://he01.tci-thaijo.org/index.php/TJPP/article/view/260171

McQuade BM, Reed BN, DiDomenico RJ, Baker WL, Shipper AG, Jarrett JB. Feeling the burn? A systematic review of burnout in pharmacists. J Am Coll Clin Pharm. 2020;3(3):663-75. doi: 10.1002/jac5.1218.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

29-04-2026

รูปแบบการอ้างอิง

1.
แซ่ลิ่ม อ, เกียรติธนวัฒนา เ, แพร่นาม ส, สีหะรัญ ส, อ่ำทิม ญ, จันทร์ปาน อ. ทัศนคติของสหวิชาชีพต่อเภสัชกรประจำหอผู้ป่วย และภาวะหมดไฟในการทำงานของเภสัชกรประจำหอผู้ป่วย โรงพยาบาลระดับตติยภูมิขั้นสูงแห่งหนึ่ง. Thai J Hosp Pharm [อินเทอร์เน็ต]. 29 เมษายน 2026 [อ้างถึง 3 พฤษภาคม 2026];36(1):1-14. available at: https://he02.tci-thaijo.org/index.php/TJHP/article/view/277873

ฉบับ

ประเภทบทความ

นิพนธ์ต้นฉบับ