การพัฒนาการประเมินการใช้ยาในการส่งเสริมและกำกับการใช้ยาต้านจุลชีพอย่างเหมาะสม แผนกผู้ป่วยใน ณ โรงพยาบาลชุมชนแห่งหนึ่ง

บทคัดย่อ

ความเป็นมา: กระบวนการส่งเสริมและกำกับการใช้ยาอย่างเหมาะสม เป็นหนึ่งในกระบวนการเพื่อควบคุมกำกับการใช้ยาต้านจุลชีพในโรงพยาบาล

วัตถุประสงค์: เพื่อศึกษาผลของการพัฒนาการประเมินการใช้ยาในการส่งเสริมการใช้ยาอย่างเหมาะสม และศึกษาบทบาทเภสัชกรในการประเมินการใช้ยา

วิธีวิจัย: การศึกษาวิจัยรูปแบบไปข้างหน้าแบบแทรกแซง เพื่อเปรียบเทียบระหว่างกลุ่มที่ 1 ก่อนมีแนวทางการประเมินการใช้ยาต้านจุลชีพ และกลุ่มที่ 2 หลังมีแนวทางการประเมินการใช้ยาต้านจุลชีพ ตั้งแต่เดือนมิถุนายน พ.ศ. 2567 ถึงเดือนมิถุนายน พ.ศ. 2568 โดยวิเคราะห์ความเหมาะสมในการสั่งใช้ยาต้านจุลชีพ และบทบาทเภสัชกร

ผลการวิจัย: ผู้ป่วยจำนวน 162 ราย แบ่งเป็นกลุ่มที่ 1 จำนวน 82 ราย และกลุ่มที่ 2 จำนวน 80 ราย ข้อมูลทั่วไปไม่มีความแตกต่างกันระหว่าง 2 กลุ่ม เมื่อพิจารณายาต้านจุลชีพกลุ่มควบคุม ตามกระบวนการส่งเสริมและกำกับการใช้ยาอย่างเหมาะสม พบว่าจำนวนผู้ป่วยที่รับยาต้านจุลชีพกลุ่มควบคุม ไม่มีความแตกต่างกันระหว่าง 2 กลุ่ม แต่พบความเหมาะสมในการสั่งใช้ยาในผู้ป่วยกลุ่มที่ 2 มากกว่ากลุ่มที่ 1 ร้อยละ 93.8 เทียบกับร้อยละ 82.9 อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p-value=0.032) ปริมาณยาโดยเฉลี่ย (DDD/1000 วันนอน) ของ ceftazidime ในกลุ่มที่ 2 ลดลงแตกต่างกับกลุ่มที่ 1 อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p-value=0.002) อย่างไรก็ตาม พบปัญหาการใช้ยาในผู้ป่วยกลุ่มที่ 2 จำนวน 5 ครั้ง เภสัชกรได้ปรึกษาปัญหาการใช้ยากับแพทย์ และได้รับการแก้ไขทุกราย (ร้อยละ 100)

สรุปผล: ผลของพัฒนาการประเมินการใช้ยาต้านจุลชีพกลุ่มควบคุม มีการสั่งใช้ยาเหมาะสมเพิ่มขึ้น และปริมาณการใช้ยาต่อวันลดลง โดยเภสัชกรมีส่วนร่วมในการส่งเสริมการใช้ยาอย่างเหมาะสม เพื่อควบคุมกำกับการใช้ยาต้านจุลชีพ