พิษวิทยาของโทลูอีน
คำสำคัญ:
โทลูอีน, พิษ, อาการแสดง, การรักษาบทคัดย่อ
โทลูอีน เป็นสารในกลุ่ม aromatic hydrocarbon ที่มีการใช้แพร่หลายในภาคอุตสาหกรรมและการพาณิชย์ และเป็นสารที่อาจก่อให้เกิดอันตรายต่อสุขภาพจากการสัมผัสทั้งแบบเฉียบพลันและเรื้อรัง บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อทบทวนข้อมูลด้านคุณสมบัติทางเคมี กฎหมายที่เกี่ยวข้อง พิษจลนศาสตร์ พิษพลศาสตร์ อาการแสดงทางคลินิก และแนวทางการรักษาภาวะพิษจากโทลูอีน โทลูอีนถูกดูดซึมเข้าสู่ร่างกายได้ทางการหายใจ การรับประทาน และการสัมผัสทางผิวหนัง โดยมีการกระจายและสะสมสูงสุดในเนื้อเยื่อไขมันและระบบประสาทส่วนกลาง โทลูอีนถูกเปลี่ยนสภาพที่ตับเป็น benzoic acid และขับออกทางปัสสาวะในรูป hippuric acid กลไกการเกิดพิษหลักต่อระบบประสาทส่วนกลางผ่านตัวรับ N-methyl-D-aspartate, gamma-aminobutyric acid, acetylcholine และ serotonin ส่งผลให้เกิดความผิดปกติของระบบประสาทเป็นสำคัญ รวมถึงอาจพบผลกระทบต่อระบบหัวใจ ทางเดินหายใจ ไต สมดุลกรด–ด่าง และระบบอื่น ๆ การรักษาภาวะพิษจากโทลูอีนยังไม่มียาแก้พิษจำเพาะ จึงเน้นการนำผู้ป่วยออกจากแหล่งสัมผัส การประเมินและเฝ้าระวังภาวะแทรกซ้อน และการรักษาแบบประคับประคองตามอาการ
เอกสารอ้างอิง
Holmes MD, Murray BP. Toluene toxicity. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2025 [cited 2025 Dec 14]. Available from: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK599523/
MerativeTM Micromedex® Index Nominum® System. Toluene. In: MerativeTM Micromedex® Index Nominum® System [electronic version]. Ann Arbor (Michigan): Merative US L.P.; 2025 [cited 2025 Dec 14]. Available from: https://www.micromedexsolutions.com (Subscription required to view)
สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา. กองควบคุมวัตถุเสพติด. โทลูอีน [อินเทอร์เน็ต]. นนทบุรี: กองควบคุมวัตถุเสพติด สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา; 2567 [สืบค้นเมื่อ 14 ธ.ค. 2568]. สืบค้นจาก: https://narcotic.fda.moph.go.th/precursors-and-chemicals/toluene-1
กรมควบคุมมลพิษ. ข้อมูลความปลอดภัยของสารเคมีอันตราย [อินเทอร์เน็ต]. กรุงเทพมหานคร: กรมควบคุมมลพิษ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม; 2566 [สืบค้นเมื่อ 15 ธ.ค. 2568]. สืบค้นจาก: https://www.pcd.go.th/wp-content/uploads/2023/03/pcdnew-2023-03-31_03-53-00_835209.pdf
MerativeTM Micromedex® POISINDEX® System. Toluene. In: MerativeTM Micromedex® POISINDEX® System [electronic version]. Ann Arbor (Michigan): Merative US L.P.; 2025 [cited 2025 Dec 14]. Available from: https://www.micromedexsolutions.com (Subscription required to view)
Nelson LS, Goldfrank LR. Withdrawal principles. In: Nelson LS, Howland MA, Lewin NA, Smith SW, Goldfrank LR, Hoffman RS, editors. Goldfrank’s toxicologic emergencies. 11th ed. New York: McGraw-Hill Education; 2019. p.327.
Rajput SK, Singh S, Bhardwaj R. Chapter 27 - Toluene toxicity: outline, management, and prognosis. In: Chawla M, Singh J, Kaushik RD, editors. Hazardous chemicals. Academic Press; 2025. p. 391-404. doi:10.1016/B978-0-323-95235-4.00052-9.
Agency for Toxic Substances and Disease Registry (ATSDR). Medical management guidelines for toluene [Internet]. Atlanta (GA): ATSDR; 2014 [cited 2025 Dec 14]. Available from: https://wwwn.cdc.gov/TSP/MMG/MMGDetails.aspx?mmgid=157&toxid=29
UK Health Security Agency. Toluene: toxicological overview [Internet]. London: UK Health Security Agency; 2024 [cited 2025 Dec 15]. Available from: https://www.gov.uk/government/publications/toluene-properties-incident-management-and-toxicology/toluene-toxicological-overview
Agency for Toxic Substances and Disease Registry (ATSDR). Toxicological profile for toluene [Internet]. Atlanta (GA): ATSDR; 2017 [cited 2025 Dec 15]. Available from: https://www.atsdr.cdc.gov/toxprofiles/tp56-p.pdf
United States Environmental Protection Agency (EPA). Toluene [Internet]. Washington (DC): U.S. Environmental Protection Agency; 2016 [cited 2025 Dec 15]. Available from: https://www.epa.gov/sites/default/files/2016-09/documents/toluene.pdf
โรงพยาบาลรามาธิบดี. ศูนย์พิษวิทยา. Toluene และ Xylene [อินเทอร์เน็ต]. กรุงเทพมหานคร: ศูนย์พิษวิทยา โรงพยาบาลรามาธิบดี; 2559 [สืบค้นเมื่อ 14 ธ.ค. 2568]. สืบค้นจาก: https://www.rama.mahidol.ac.th/poisoncenter/sites/default/files/public/pdf/books/Toxic-Substance1-16_Toluene_Xylene.pdf
Shaw AA, Steketee JD, Bukiya AN, Dopico AM. Toluene toxicity in the brain: from cellular targets to molecular mechanisms. Annu Rev Pharmacol Toxicol. 2025;65(1):487-506. doi: 10.1146/annurev-pharmtox-012924-010532..
Taher SM, Anderson RJ, McCartney R, Popovtzer MM, Schrier RW. Renal tubular acidosis associated with toluene “sniffing”. N Engl J Med. 1974;290(14):765-8. doi: 10.1056/NEJM197404042901403.
Streicher HZ, Gabow PA, Moss AH, Kono D, Kaehny WD. Syndromes of toluene sniffing in adults. Ann Intern Med. 1981;94(6):758-62. doi: 10.7326/0003-4819-94-6-758.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 สมาคมเภสัชกรรมโรงพยาบาล(ประเทศไทย)
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความในวารสารเภสัชกรรมโรงพยาบาลเผยแพร่ภายใต้เงื่อนไขของสัญญาอนุญาตครีเอทีฟคอมมอนส์ในรูปแบบที่ต้องอ้างอิงแหล่งที่มา - ห้ามใช้เพื่อการค้า - ห้ามแก้ไขดัดแปลง เวอร์ชั่น 4.0 (CC BY-NC-ND 4.0) สามารถแจกจ่ายและนำบทความไปใช้ประโยชน์เพื่อการศึกษาได้แต่ต้องระบุการอ้างอิงถึงบทความจากเว็บไซต์วารสารเภสัชกรรมโรงพยาบาล ไม่สามารถนำบทความไปใช้เพื่อการพาณิชย์ใด ๆ เว้นแต่ได้รับอนุญาตจากบรรณาธิการวารสารเภสัชกรรมโรงพยาบาล และกรณีมีการนำบทความไปเรียบเรียงใหม่ เปลี่ยนแปลงเนื้อหา หรือเสริมเติมแต่งเนื้อหาของบทความ ท่านไม่สามารถนำบทความที่ปรับแต่งไปเผยแพร่ได้ในทุกกรณี
ข้อความที่ปรากฏในบทความในวารสารเป็นความคิดเห็นส่วนตัวของผู้แต่งแต่ละท่านไม่เกี่ยวข้องกับสมาคมเภสัชกรรมโรงพยาบาล (ประเทศไทย) และบุคลากรในสมาคมฯ แต่อย่างใด ความรับผิดชอบองค์ประกอบทั้งหมดของบทความแต่ละเรื่องเป็นของผู้แต่งแต่ละท่าน หากมีความผิดพลาดใด ๆ ผู้แต่งแต่ละท่านจะรับผิดชอบบทความของตนเอง ตลอดจนความรับผิดชอบด้านเนื้อหาและการตรวจร่างบทความเป็นของผู้แต่ง ไม่เกี่ยวข้องกับกองบรรณาธิการ
.png){kind=spacer}
