ผลของโปรแกรมการพัฒนาสมรรถนะอาสาสมัครสาธารณสุขต่อความรู้และการรับรู้สมรรถนะตนเองในการดูแลผู้สูงอายุที่เสี่ยงต่อภาวะสมองเสื่อม : กรณีศึกษากรุงเทพมหานคร
คำสำคัญ:
โปรแกรมการพัฒนาความรู้, การรับรู้สมรรถนะตนเอง, ผู้สูงอายุที่เสี่ยงต่อภาวะสมองเสื่อม, อาสาสมัครสาธารณสุขบทคัดย่อ
บทคัดย่อ:
วัตถุประสงค์การวิจัย:เพื่อศึกษาผลของโปรแกรมการพัฒนาสมรรถนะอาสาสมัครสาธารณสุขต่อความรู้ และการรับรู้สมรรถนะตนเองในการดูแลผู้สูงอายุที่เสี่ยงต่อภาวะสมองเสื่อมในชุมชน
การออกแบบวิจัย: เป็นการวิจัยกึ่งทดลอง (Quasi-experimental research)
การดำเนินการวิจัย: คัดเลือกตามเกณฑ์ที่กำหนด กลุ่มตัวอย่างคือ อาสาสมัครสาธารณสุข (อสส.) ในเขตกรุงเทพมหานครจำนวน 58 คน โดยสุ่มชุมชนอย่างง่ายเป็นกลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุม กลุ่มละ 29 ราย กลุ่มทดลองได้รับโปรแกรมการพัฒนาสมรรถนะอาสาสมัครสาธารณสุข
เป็นเวลา 8 สัปดาห์ กลุ่มควบคุมได้รับเอกสารการดูแลผู้ที่เสี่ยงต่อภาวะสมองเสื่อมและแบบประเมินสมรรถนะสมอง เก็บข้อมูลโดยใช้แบบประเมินข้อมูลส่วนบุคคล แบบประเมินความรู้เรื่องภาวะสมองเสื่อม การคัดกรองเบื้องต้น และการดูแลผู้ที่เสี่ยงต่อภาวะสมองเสื่อม แบบประเมินการรับรู้สมรรถนะตนเองในการดูแลผู้สูงอายุที่เสี่ยงต่อภาวะสมองเสื่อม วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ จำนวนร้อยละ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และวิเคราะห์เปรียบเทียบค่าเฉลี่ยด้วยสถิติ Paired t-test และ Independent t-test
ผลการวิจัย:กลุ่มทดลองมีคะแนนเฉลี่ยความรู้และคะแนนเฉลี่ยการรับรู้สมรรถนะตนเองในการดูแลผู้สูงอายุที่เสี่ยงต่อภาวะสมองเสื่อมสูงกว่าก่อนทดลอง (p<.001, p<.001) และสูงกว่ากลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<.001, p=.024) ตามลำดับ
ข้อเสนอแนะ:พยาบาลและทีมสุขภาพสามารถนำโปรแกรมการพัฒนาสมรรถนะ อสส. ไปประยุกต์ใช้เพื่อส่งเสริมความรู้และสมรรถนะตนเองของ อสส.ในการคัดกรองความเสี่ยงต่อภาวะสมองเสื่อมในชุมชน
Downloads
เอกสารอ้างอิง
1. World Health Organization. 10 facts on dementia [internet]. 2017 [cited 2018 Jan16]; Available from:
https://www.who.int/features/ factfles/dementia/en/
2. Muangpaisan W. Gerontology and geriatrics for primary care practice. Nonthaburi: pabpim; 2017
3. Department of Older Persons. Elderly Statistics 2017 [Internet]. 2017 [cited 2019 Nov 6]; Availble from:
https://www.dog.go.th/th/know/1. (in Thai)
4. Aekplakorn W. Thai National Health Examination Survey V. Nonthaburi: Health Systems Research
Institute; 2016 (in Thai)
5. Asada T, Sasaki M, Yamashita F, Kuinoshita T, Kodama C, Miyamoto M, et al. Prevalence of
pre-dementia in tone town, Japan: an importance notice of the coexisting of pre-dementia and depression.
Alzheimers Dement 2005;1(1):S102
6. Chansirikanchana S. Dementia Situation: A brainstorming session to develop a policy to prevent, treat and care
dementia in Thailand. Nonthaburi: The Graphic Systems ; 2012. (in Thai)
7. Rungruang K, Kanjanasilp J, Ploylearmsang C, Dudsadeeprasert. Pharmaceutical care in outpatients
with dementia at Nakhon Ratchasima. Rajanagarinda psychiatric hospital. IJPS 2011;7:62-75. (in Thai)
8. American Academy of Neurology. Practice guideline update summary: mild cognitive impairment [internet].
2017 [cited 2018 Jan16]; Available from : https://www.aan.com/Guidelines/home/Guideline detail/881/
9. Muangpaisan W, Petcharat C, Srinonprasert V. Prevalence of potentially reversible conditions in
dementia and mild cognitive impairment in a geriatric clinic. Geriatr Gerontol Int 2012;12:59–64.
10. Whangmahaporn P, Whangmahaporn B, Simmonds P. Care-for-the-older person-at-home volunteers’s
citizenship affecting participation in the older persons care of Thailand. PSAKUIJIR 2018;7(2): 39-50.
11. The Bureau of the Budget, Offce of the Prime Minister. Annual report 2013: the health volunteers’
promotion project [internet]. 2014 [cited 2019 Nov 6]; Available from: https://www.bb.go.th/webTemp/
25610312 /ovghg045suddijya5fucqz45111223.pdf.(in Thai)
12. Phrombutr P, Sookpool A, Phinyo K, Phinyo P. The effect of self-effcacy program toward knowledge
and self-effcacy of village health volunteers in diabetic and hypertension patient care in community
in Northeast Province. Songklanagarind Journal of Nursing 2015; 35(2):113-28. (in Thai)
13. Srisarakhama P, Amnatsatsueb K., Kerdmongkolb P, Leerapanb P. Development of a capacity building
program for village health volunteers to support self-management in a high risk population for
diabetes in a rural community in northeast Thailand. Asian Pac Isl Nurs J 2016;1(2):46-54.
14. Buatchum K, Chetchaovalit T, Christraksa W, Soonsim P, Chanrat S.The Effect of knowledge
provision on perceived self-effcacy in psychotic screening of village health volunteers. Songklanagarind Journal of Nursing, 2018;38(2):33-42.(in Thai)
15. Jenkinson CE, Dicken AP, Jone K, Thompson CJ, Taylor RS, Rogers M, et al. Is volunteering a public
health intervention? A systematic review and metaanalysis of the health and survival of volunteers. BMC Public Health 2013;13(73):1-10.
16. Bandura A. Self-effcacy: the exercise of control. New York: W.H. Freeman; 1997.60
17. Faul F, Erdfelder E, Buchner A, Lang A-G. Statistical power analyses using G*Power 3.1: tests for correlation
and regression analyses. Behav. Res. Methods 2009; 41:1149-60
18. Phengsangeam W, Chaisung P,Yakasem P. The effectiveness of an effectiveness of an empowerment
program on perceived empowerment and practice of health volunteers to dementia of elderly. Journal of Nursing and Education 2015;8(1):152-65. (in Thai)
19. Alzhemeimer's Disease and Related Disorders Association of Thailand. Dementia assessment [internet].
2014 [cited 2015 Jan 5]; Available from https://www.thaimemorytest.com. (in Thai)
20. Kavh M, Rokhbin M, Mani A, Maghsoudi A. The role of health volunteers in training women regarding
coping strategies using self-effcacy theory: barriers and challenges faced by health volunteers in
empowerment of women. Asian Pac J Cancer Prev 2017;18(9):2419- 24.
