ความร่วมมือในการรักษาด้วยเครื่องอัดอากาศแรงดันบวกชนิดต่อเนื่องในผู้ที่เป็นโรคหยุดหายใจขณะหลับจากการอุดกั้น: การทบทวนวรรณกรรม
คำสำคัญ:
ความร่วมมือในการรักษา, ปัจจัยที่เกี่ยวข้อง, เครื่องอัดอากาศแรงดันบวกชนิดต่อเนื่อง, โรคหยุดหายใจขณะหลับจากการอุดกั้นบทคัดย่อ
การหยุดหายใจขณะหลับจากการอุดกั้นเป็นโรคที่เกิดจากความผิดปกติของทางเดินหายใจส่วนต้นซึ่งเกิดการตีบแคบลงในขณะนอนหลับเป็นสาเหตุทำให้เกิดภาวะพร่องออกซิเจนและรบกวนการนอนหลับ การรักษาโรคหยุดหายใจขณะหลับจากการอุดกั้นมีการรักษาที่เฉพาะเจาะจงโดยเครื่องอัดอากาศแรงดันบวกชนิดต่อเนื่องถือว่าเป็นมาตรฐานการรักษาที่สำคัญและมีประสิทธิภาพสูงสุดซึ่งเป้าหมายของการรักษาเพื่อแก้ไขการหยุดหายใจที่เกิดขึ้นขณะนอนหลับแต่การที่ผู้ป่วยจะได้รับประโยชน์จากการรักษาด้วยเครื่องอัดอากาศแรงดันบวกชนิดต่อเนื่องอย่างสูงสุดนั้นต้องอาศัยความร่วมมือในการรักษาเป็นสำคัญ ในปัจจุบันพบว่าความร่วมมือในการรักษาด้วยเครื่องอัดอากาศแรงดันบวกชนิดต่อเนื่องยังคงต่ำ ซึ่งหากมองไปยังสาเหตุหรือปัจจัยที่เกี่ยวข้องพบว่ามีหลายปัจจัย ได้แก่ ปัจจัยทางกายภาพ เช่น เพศ อายุ ระดับ ความรุนแรงของโรค เป็นต้น ซึ่งปัจจัยเหล่านี้เป็นปัจจัยที่ไม่สามารถแก้ไขหรือปรับเปลี่ยนได้ในขณะที่ปัจจัยทางจิตสังคมด้านการรับรู้ต่าง ๆ ของผู้ป่วย เช่น การรับรู้โอกาสเสี่ยง การรับรู้ ความรุนแรง การรับรู้ประโยชน์ การรับรู้สมรรถนะแห่งตน และการรับรู้อุปสรรค เป็นสิ่งที่สามารถปรับเปลี่ยนหรือแก้ไขเพื่อทำให้ดีขึ้นได้ บทความนี้จึงมีวัตถุประสงค์เพื่อให้พยาบาลหรือบุคลากรสุขภาพรู้และเข้าใจสิ่งที่เป็นสาเหตุหรือปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับความร่วมมือในการรักษาเพื่อนำความรู้ที่ได้ไปจัดการกับปัจจัยต่าง ๆ เหล่านั้น เพื่อส่งเสริมความร่วมมือในการรักษาให้ดีขึ้นอันจะนำไปสู่การลดภาวะแทรกซ้อนและลดภาระค่าใช้จ่ายที่เกิดขึ้นในอนาคตได้ ทั้งนี้พยาบาลควรมีการประเมินติดตามการใช้เครื่อง สอบถามปัญหาและอุปสรรคจากการใช้เครื่องอัดอากาศแรงดันบวกชนิดต่อเนื่องของผู้ป่วยเป็นระยะ รวมทั้งควรส่งเสริมให้ผู้ป่วยมีสมรรถนะแห่งตนในการใช้เครื่องอัดอากาศแรงดันบวกอย่างต่อเนื่อง เพื่อทำให้ผู้ป่วยมีความร่วมมือในการรักษาดีขึ้น
Downloads
เอกสารอ้างอิง
Sleep Society of Thailand. Clinical recommendations for diagnosis and management of obstructive sleep apnea in Thailand for adults 2017. Thailand: The Institute; 2017. (in Thai)
Senaratna CV, Perret JL, Lodge CJ, Lowe AJ, Campbell BE, Matheson MC, et al. Prevalence of obstructive sleep apnea in the general population: a systematic review. Sleep Med Rev 2017; 34:70-81.
Spicuzza L, Caruso D, Di M. Obstructive sleep apnea syndrome and its management. Ther Adv Chronic Dis
; 6(5):273-85.
Stetler CB. Utilization focused integrative reviews in nursing service. Appl Nurs Res 1998;11(4):195-206.
Neelapu BC, Kharbanda OP, Sardana HK, Balachandran R, Sardana V, Kapoor P, et al. Craniofacial and upper
airway morphology in adult obstructive sleep apnea patients: a systematic review and meta-analysis of
cephalometric studies. Sleep Med Rev 2017; 31:79-90.
Sawatari H, Chishaki A, Nishizaka M, Tokunou T, Adachi S, Yoshimura C, et al. Cumulative hypoxemia during sleep predicts vascular endothelial dysfunction in patients with sleep-disordered breathing. Am J Hypertens 2016;29(4):458-63.
Kapur VK, Auckley DH, Chowdhuri S, Kuhlmann DC, Mehra R, Ramar K, et al. Clinical practice guideline for diagnostic testing for adult obstructive sleep apnea: an American Academy of Sleep Medicine clinical practice guideline. J Clin Sleep Med 2017;13(03): 479-504.
Kositanurit W, Muntham D, Udomsawaengsup S, Chirakalwasan NS, Breathing Prevalence and associated factors of obstructive sleep apnea in morbidly obese patients undergoing bariatric surgery. Sleep Breath 2018;22(1):251-6.
Quan S, Gillin JC, Littner M, Shepard JS. Sleep-related breathing disorders in adults: recommendations for
syndrome defnition and measurement techniques in clinical research. Sleep 1999;22(5):662-89.
Naik S, Al H, Kreinin I, Kryger M. Centers for Medicare and Medicaid Services positive airway pressure adherence criteria may limit treatment to many medicare benefciaries. J Clin Sleep Med 2019;15(2):245-51.
Choi JA, Yoon IY, Han EG, Lee SJ. Subjective and objective CPAP compliance in patients with obstructive
sleep apnea syndrome. Sleep Med Res 2011;2(2):63-8.
Rotenberg BW, Murariu D, Pang KP, Surgery N. Trends in CPAP adherence over twenty years of data
collection: a flattened curve. J Otolaryngol Head Neck Surg 2016;45(1):43.
Lee CH, Leow LC, Song PR, Li H, Ong TH. Acceptance and adherence to continuous positive airway pressure
therapy in patients with obstructive sleep apnea in a Southeast Asian privately funded healthcare system. Sleep Sci 2017;10(2):57.
Chaiard J, Theerakittikul T, Deeluae J. The effect of continuous positive airway pressure on sleep quality, daytime sleepiness, and daytime functioning among Thai patients with obstructive sleep apnea. J Med Assoc Thai 2017.
Ancoli l, Palmer S, Cooke BW, CoreyBloom JR, Fiorentino J, Natarajan L, et al. Cognitive effects of treating obstructive sleep apnea in Alzheimer’s disease: a randomized controlled study. J Am Geriatr Soc 2008;56(11):2076-81.
Patil SP, Ayappa IA, Caples SM, Kimoff RJ, Patel SR, Harrod CG. Treatment of adult obstructive sleep apnea with positive airway pressure: an American Academy of Sleep Medicine clinical practice guideline. JCSM 2019;15(2):335.
Linz D, McEvoy RD, Cowie MR, Somers VK, Nattel S, Lévy P, et al. Associations of obstructive sleep apnea
with atrial fbrillation and continuous positive airway pressure treatment. JAMA Cardiol. 2018;3(6):532-40.
Tamanna S, Campbell D, Warren R, Ullah MI. Effect of CPAP therapy on symptoms of nocturnal gastroesophageal reflux among patients with obstructive sleep apnea. J Clin Sleep Med 2016;12(09):1257-61.
Chen L, Kuang J, Pei JH, Chen HM, Chen Z, Li ZW, et al. Continuous positive airway pressure and diabetes
risk in sleep apnea patients: a systemic review and meta-analysis. Eur J Intern Med 2017; 39:39-50.
Richards KC, Gooneratne N, Dicicco B, Hanlon A, Moelter S, Onen F, et al. CPAP adherence may slow 1-year cognitive decline in older adults with mild cognitive impairment and apnea. J Am Geriatr Soc 2019;67(3):558-64.
Cabezas P, Ruiz V, Jimenez C, Gonzalez G, Galan G, Martin A. Continuous positive airway pressure treatment in patients with Alzheimer’s disease: a systematic review. J. Clin. Med. 2020; 9:181.
Jara SM, Hopp ML, Weaver TE, Surgery N. Association of continuous positive airway pressure treatment with
sexual quality of life in patients with sleep apnea: Follow-up Study of a randomized clinical trial. JAMA Otolaryngol Head Neck Surg 2018;144(7):587-93.
Patel SR, Nouraie SM, Stitt CJ, Bakker JP, Aloia MSJS. 0513 Variability in CPAP adherence: a national perspective. Sleep 2019;42: A206.
Sawunyavisuth B. What personal experiences of CPAP use affect CPAP adherence and duration of CPAP
use in OSA patients. J Med Assoc Thai 2018; 101(7):245.
Ghadiri M, Grunstein RR. Clinical side effects of continuous positive airway pressure in patients with obstructive sleep apnoea. Respirology 2020;25(6): 593-602.
Olsen S, Smith S, Oei TP, Douglas J. Health belief model predicts adherence to CPAP before experience with CPAP. Eur Respir J 2008;32(3):1-8.
Rosenstock IM, Strecher VJ, Becker MH. Social learning theory and the health belief model. Health Educ Q 1988;15(2):175-83.
Sage CE, Southcott AM, Brown SL. The health belief model and compliance with CPAP treatment for obstructive sleep apnoea. Behav Change 2001; 18(3):177-85.
Stepnowsky CJ, Marler MR, Palau J, Brooks JA. Social-cognitive correlates of CPAP adherence in experienced users. Sleep Med 2006;7(4): 350-56.
Balachandran JS, Yu X, Wroblewski K, Mokhlesi B. A brief survey of patients’ frst impression after CPAP titration predicts future CPAP adherence: a pilot study. J Clin Sleep Med 2013;9(3):199-205.
Saconi B, Yang H, Watach AJ, Sawyer AM. Coping processes self-efficacy and CPAP use in adults with obstructive sleep apnea. Behav Sleep Med 2018.
Lai AY, Fong DY, Lam JC, Weaver TE, Ip MS. The efficacy of a brief motivational enhancement education
program on CPAP adherence in OSA: a randomized controlled trial. Chest 2014;146(3):600-10.
Bakker JP, Wang R, Weng J, Aloia MS, Toth C, Morrical MG, et al. Motivational enhancement for increasing adherence to CPAP: a randomized controlled trial. Chest 2016;150(2):337-45.
