ประสิทธิผลของโปรแกรมฝึกอบรมบุคลากรสาธารณสุขเพื่อส่งเสริมสมรรถนะในการเป็นผู้บำบัดโรคซึมเศร้าด้วยการเจริญสติตระหนักรู้ความคิด

บทคัดย่อ

บทนำ การบำบัดโรคซึมเศร้าด้วยการเจริญสติตระหนักรู้ความคิดร่วมกับการรักษาด้วยยาต้านอาการซึมเศร้า มีผลลดอาการซึมเศร้าและช่วยป้องกันการกลับเป็นซ้ำของโรคซึมเศร้า ผู้บำบัดมีบทบาทสำคัญและจำเป็นต้องมีสมรรถนะในการถ่ายทอดกิจกรรมการบำบัด

วัตถุประสงค์วิจัย เพื่อเปรียบเทียบความรู้เกี่ยวกับโรคซึมเศร้าและการบำบัด ระดับการมีสติและความครุ่นคิดต่อสถานการณ์ของบุคลากรสาธารณสุขในระยะก่อนและหลังโปรแกรมฝึกอบรมการบำบัดโรคซึมเศร้าด้วยการเจริญสติตระหนักรู้ความคิด

การออกแบบวิจัย การวิจัยกึ่งทดลองแบบหนึ่งกลุ่ม วัดผลก่อนและหลัง 

วิธีดำเนินการวิจัย กลุ่มตัวอย่างเป็นบุคลากรสาธารณสุขจำนวน 20 คน ทำงานในโรงพยาบาลจิตเวช โรงพยาบาลจังหวัด โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพประจำตำบลและวิทยาลัยพยาบาล จังหวัดอุบลราชธานี เลือกแบบเฉพาะเจาะจงตามเกณฑ์คัดเข้า กำหนดขนาดตัวอย่างตามหลักการของการศึกษานำร่อง เครื่องมือวิจัย ได้แก่ 1) แบบสอบถามส่วนบุคคล 2) แบบทดสอบความรู้ 3) แบบวัดความหมกหมุ่นครุ่นคิดต่อเหตุการณ์ 4) แบบประเมินสติ Philadelphia Mindfulness Scale ฉบับภาษาไทย และ 5)โปรแกรมฝึกอบรม 4 วันประกอบด้วย 5 หน่วยการเรียนรู้ในระหว่างการอบรมผู้เข้าอบรมสะท้อนความคิดและความรู้สึกที่เกิดขึ้นภายหลังกิจกรรม การเรียนรู้ โปรแกรมมีค่าดัชนีความตรงเชิงเนื้อหา .83 วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติบรรยายและการทดสอบทีคู่ 

ผลการวิจัย กลุ่มตัวอย่างเป็นเพศหญิงทั้งหมด อายุเฉลี่ย 38 ปี (SD = 6.93) อายุการทำงานเฉลี่ย 16 ปี (SD = 7.24) ส่วนใหญ่เป็นพยาบาลวิชาชีพ (ร้อยละ 80) ในระยะก่อนเข้าร่วมโปรแกรม กลุ่มตัวอย่างมีค่าเฉลี่ยความรู้เกี่ยวกับโรคซึมเศร้าและการบำบัด 10.30 (SD = 2.00) ความครุ่นคิดต่อสถานการณ์เฉลี่ย 37.00 (SD =10.35) และระดับการมีสติเฉลี่ย 60.70 (SD = 12.11) ภายหลังเข้าร่วมโปรแกรมกลุ่มตัวอย่างมีความรู้ เกี่ยวกับโรคซึมเศร้าและการบำบัดเฉลี่ย 11.90 (SD = 2.83) สูงกว่าก่อนเข้าร่วมโปรแกรมอย่างมีนัยสำคัญ ทางสถิติ (t = -3.559, p = .002) ความครุ่นคิดต่อสถานการณ์เฉลี่ย 35.00 (SD = 9.06) ไม่แตกต่างจากก่อนเข้าร่วมโปรแกรมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (t = 0.848, p = .407) และระดับการมีสติเฉลี่ย 64.65 (SD = 6.06) ไม่แตกต่างจากก่อนเข้าร่วมโปรแกรมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (t = -1.588, p = .129) 

ข้อเสนอแนะ บุคลากรสาธารณสุขที่ผ่านการฝึกอบรมการบำบัดโรคซึมเศร้าด้วยการเจริญสติตระหนัก รู้ความคิด มีความรู้เพิ่มขึ้น สามารถฝึกทักษะการบำบัดโรคซึมเศร้าด้วยการเจริญสติตระหนักรู้ความคิดอย่างสม่ำเสมอและต่อเนื่อง และนำโปรแกรมไปใช้บำบัดผู้ป่วยโรคซึมเศร้าต่อไป