ผลของโปรแกรมการกำกับตนเองต่อน้ำหนักคงค้างหลังคลอดในมารดาที่มีบุตรคนแรก
DOI:
https://doi.org/10.60099/jtnmc.v39i02.267997คำสำคัญ:
น้ำหนักคงค้างหลังคลอด , โปรแกรมการกำกับตนเอง , พฤติกรรมสุขภาพ, มารดาหลังคลอดบทคัดย่อ
บทนำ ภาวะน้ำหนักคงค้างหลังคลอดมากกว่าปกติในมารดาที่มีบุตรคนแรกเป็นปัญหาที่ส่งผลต่อ ภาวะสุขภาพของมารดาอย่างต่อเนื่อง การกำกับตนเองให้มีน้ำหนักคงค้างอยู่ในเกณฑ์ปกติจึงเป็นสิ่งสำคัญ
วัตถุประสงค์ของการวิจัย เพื่อ 1) เปรียบเทียบค่าเฉลี่ยของน้ำหนักคงค้างในกลุ่มทดลองก่อนและ หลังได้รับโปรแกรม และ 2) เปรียบเทียบค่าเฉลี่ยของน้ำหนักคงค้างระหว่างกลุ่มควบคุมและกลุ่มทดลองหลังได้รับโปรแกรม
การออกแบบการวิจัย การวิจัยกึ่งทดลองแบบสองกลุ่ม วัดก่อนและหลังการทดลอง
วิธีดำเนินการวิจัย กลุ่มตัวอย่างเป็นมารดาที่มีบุตรคนแรก ณ ช่วงเวลา 4 เดือนหลังคลอดที่พาบุตร มารับวัคซีนที่คลินิกสุขภาพเด็กดี โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพศูนย์อนามัยที่ 1 จังหวัดเชียงใหม่ ระหว่าง เดือนพฤศจิกายน พ.ศ. 2564 ถึง กรกฎาคม พ.ศ. 2565 จำนวน 52 ราย คัดเลือกกลุ่มตัวอย่างตามเกณฑ์ คัดเข้าที่กำหนดไว้ แบ่งเป็น กลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุม กลุ่มละ 26 ราย กลุ่มควบคุมได้รับการดูแลตาม ปกติ กลุ่มทดลองได้รับโปรแกรมการกำกับตนเองร่วมกับการดูแลตามปกติ เครื่องมือที่ใช้ในการดำเนินการ วิจัยได้แก่ 1) โปรแกรมการกำกับตนเอง 8 สัปดาห์ 2) คู่มือการกำกับตนเอง 3) โปรแกรมจำลองรูปร่างและใบหน้าของสตรี และ 4) เครื่องชั่งน้ำหนัก เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูลได้แก่ 1) แบบสอบถามข้อมูลส่วนบุคคล 2) แบบสอบถามประวัติทางสูติศาสตร์และ 3) สมุดบันทึกน้ำหนักคงค้างหลังคลอดและ พฤติกรรมสุขภาพ เก็บรวบรวมข้อมูลในกลุ่มควบคุมก่อนตามด้วยกลุ่มทดลอง วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติ พรรณนา การทดสอบทีอิสระและการทดสอบทีคู่
ผลการศึกษา ค่าเฉลี่ยของน้ำหนักคงค้างหลังคลอดในกลุ่มทดลองหลังได้รับโปรแกรมการกำกับตนเอง น้อยกว่าก่อนได้รับโปรแกรมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (t = 3.594, p =.001) และค่าเฉลี่ยของน้ำหนักคงค้าง หลังคลอดของกลุ่มทดลองหลังได้รับโปรแกรมน้อยกว่ากลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (t = 2.018, p = .02)
ข้อเสนอแนะ พยาบาลผดุงครรภ์สามารถนำโปรแกรมการกำกับตนเองไปใช้ในการดูแลมารดาที่มีบุตรคนแรกเพื่อควบคุมน้ำหนักคงค้างให้อยู่ในเกณฑ์ปกติ นอกจากนี้ควรมีการศึกษาแบบติดตามผลของโปรแกรมการกำกับตนเองในการควบคุมน้ำหนักของผู้เข้าร่วมโครงการในการตั้งครรภ์ครั้งต่อไป
Downloads
เอกสารอ้างอิง
Jordan RG, Farley CL, Grace KT, editors. Prenatal and postnatal care: a woman-centered approach. 2nd ed. New Jersy: Wiley-Blackwell; 2018.
Gunderson EP. Childbearing and obesity in women: weight before, during, and after pregnancy. Obstet Gynecol Clin North Am. 2009;36(2):317-32. https://doi.org/10.1016/j.ogc.2009.04.001 PMID: 19501316
Joo YY, Park JH, Choi S, Cho GJ. Secular trends in postpartum weight retention from 2003 to 2012: a nationwide, population-based, retrospective, longitudinal study in South Korea. BMJ Open. 2020; 10(7):e034054. https://doi.org/10.1136/bmjopen-2019-034054 PMID: 32699161
Endres LK, Straub H, McKinney C, Plunkett B, Minkovitz CS, Schetter CD, et al. Postpartum weight retention risk factors and relationship to obesity at 1 year. Obstet Gynecol. 2015;125(1):144-152. https://doi.org/10.1097/AOG.0000000000000565 PMID: 25560116
Leonard KS. Predictors of maternal 6-week postpartum weight retention: influences of exercise determinants and psychological well-being [master thesis]. Pennsylvania: Penn State University; 2017. Available from: https://etda.libraries.psu.edu/catalog/13961kbl5167
Liu J, Song G, Meng T, Zhao G, Guo S. Weight retention at six weeks postpartum and the risk of gestational diabetes mellitus in a second pregnancy. BMC Pregnancy Childbirth. 2019;19(1):272. https://doi.org/10.1186/s12884-019-2423-3 PMID: 31370816
Poston L, Caleyachetty R, Cnattingius S, Corvalán C, Uauy R, Herring S, et al. Preconceptional and maternal obesity: epidemiology and health consequences. Lancet Diabetes Endocrinol. 2016;4(12):1025-1036. https://doi.org/10.1016/S2213-8587(16)30217-0 PMID: 27743975
Rogers AJG, Harper LM, Mari G. A conceptual framework for the impact of obesity on the risk of cesarean delivery. Am J Obstet Gynecol. 2018;219(4): 356-363. https://doi.org/10.1016/j.ajog.2018.06.006. PMID: 29902446
Ovesen P, Rasmussen S, Kesmodel U. Effect of prepregnancy maternal overweight and obesity on pregnancy outcome. Obstet Gynecol. 2011;118 (2 Part 1):305-312. https://doi.org/10.1097/aog.0b013e3182245d49 PMID: 21775846
Archuleta J, Chao SM. Maternal characteristics that impact postpartum weight retention: results from the 2016 Los Angeles Mommy and Baby (LAMB) follow-up study. Matern Child Health J. 2021;25:151-61. https://doi.org/10.1007/s10995-020-03082-3 PMID: 33188470
Phillips J, King R, Skouteris H. A conceptual model of psychological predictors of postpartum weight retention. J Reprod Infant Psychol. 2012;30(3):278-88. https://doi.org/10.1080/02646838.2012.717265
Bijlholt M, Van Uytsel H, Ameye L, Devlieger R, Bogaerts A. Eating behaviors in relation to gestational weight gain and postpartum weight retention: a systematic review. Obes Rev. 2020;21(10):e13047. https://doi.org/10.1111/obr.13047 PMID: 32476253
Chuang CH, Stengel MR, Hwang SW, Velott D, Kjerulff KH, Kraschnewski JL. Behaviours of overweight and obese women during pregnancy who achieve and exceed recommended gestational weight gain. Obes Res Clin Pract. 2014;8(6):e577-83. https://doi.org/10.1016/j.orcp.2013.12.254. PMID: 25434913
de Jersey SJ, Nicholson JM, Callaway LK, Daniels LA. An observational study of nutrition and physical activity behaviours, knowledge, and advice in pregnancy. BMC Pregnancy Childbirth. 2013;13(1):e115. https://doi.org/10.1186/1471-2393-13-115 PMID: 23688111
Kominiarek MA. A survey of health behaviors in minority women in pregnancy: The influence of body mass index. Womens Health Issues. 2014;24(3):e291-e295. https://doi.org/10.1016/j.whi.2014.02.007 PMID: 24794542
Carter-Edwards L, Østbye T, Bastian LA, Yarnall KS, Krause KM, Simmons TJL. Barriers to adopting a healthy lifestyle: insight from postpartum women. BMC Res Notes. 2009;2:161. https://doi.org/10.1186/1756-0500-2-161 PMID: 19686601
Lim S, Hill B, Pirotta S, O’Reilly S, Moran L. What are the most effective behavioural strategies in changing postpartum women’s physical activity and healthy eating behaviours? A systematic review and meta-analysis. J Clin Med. 2020;9(1):237. https://doi.org/10.3390/jcm9010237 PMID: 31963150
de Castro MBT, Cunha DB, Araujo MC, Bezerra IN, Adegboye ARA, Kac G, Sichieri R. High protein diet promotes body weight loss among Brazilian postpartum women. Matern Child Nutr. 2019;15(3):e12746. https://doi.org/10.1111/mcn.12746 PMID: 30381901
Makama M, Awoke MA, Skouteris H, Moran LJ, Lim S. Barriers and facilitators to a healthy lifestyle in postpartum women: a systematic review of qualitative and quantitative studies in postpartum women and healthcare providers. Obes Rev. 2021; 22(4):e13167. https://doi.org/10.1111/obr.13167 PMID: 33403746
Bandura A. Social cognitive theory of self-regulation. Organizational Behavior and Human Decision Processes. 1991;50(2):248-87. https://doi.org/10.1016/0749-5978(91)90022-L
Carver CS. Self-regulation of action and affect. In: Baumeister RF, Vohs KD, editors. Handbook of self-regulation: research, theory, and applications. New York: The Guilford Press; 2004. p. 13–39.
Mischel W, Cantor N, Feldman S. Principles of self-regulation: the nature of willpower and self-control. In: Higgins ET, Kruglanski AW, editors. Social psychology: handbook of basic principles. New York: The Guilford Press; 1996. p. 329–360.
Frie K, Hartmann-Boyce J, Jebb SA, Aveyard P. Effectiveness of a self-regulation intervention for weight loss: a randomized controlled trial. Br J Health Psychol. 2020;25(3):652-676. https://doi.org/10.1111/bjhp.12436 PMID: 32489005
Kim HK, Niederdeppe J, Graham M, Olson C, Gay G. Effects of online self-regulation activities on physical activity among pregnant and early postpartum women. J Health Commun. 2015;20(10):1115-1124. https://doi.org/10.1080/10810730.2015.1018639 PMID: 26132887
Institute of Medicine (US) and National Research Council (US) Committee to Reexamine IOM Pregnancy Weight Guidelines. Weight gain during pregnancy: reexamining the guidelines. Rasmussen KM, Yaktine AL, editors. Washington (DC): National Academics Press (US); 2009. https://doi.org/10.17226/12584 PMID: 20669500
National Electronic & Computer Technology. Z-size ladies: BMI timeline & 3D morphing and simulating women’s shape in different body sizes. 2016. Available from: https://zsize.openservice.in.th/
American College of Obstetricians and Gynecologists Committee opinion No. 736: Optimizing postpartum care. Obstet Gynecol. 2018 May;131(5):e140-e150. https://doi.org/10.1097/aog.0000000000002633 PMID: 29683911
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2024 วารสารสภาการพยาบาล
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
