ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อภาวะความแข็งแรงของกล้ามเนื้อต่ำในผู้สูงอายุที่เป็นโรคไม่ติดต่อเรื้อรังในชุมชน

บทคัดย่อ

บทนำ ภาวะความแข็งแรงของกล้ามเนื้อต่ำเป็นตัวบ่งชี้ที่สำคัญของภาวะมวลกล้ามเนื้อน้อย และสุขภาพของผู้สูงอายุที่เป็นโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง ทำให้เกิดความเจ็บป่วยและการเสียชีวิตที่เพิ่มขึ้นในผู้สูงอายุ 

วัตถุประสงค์การวิจัย 1) เพื่อศึกษาความชุกของภาวะความแข็งแรงของกล้ามเนื้อต่ำ และ 2) เพื่อศึกษาความสามารถในการร่วมทำนายภาวะความแข็งแรงของกล้ามเนื้อต่ำ ของปัจจัยส่วนบุคคล และปัจจัยด้านสุขภาพในผู้สูงอายุที่เป็นโรคไม่ติดต่อเรื้อรังในชุมชน 

การออกแบบการวิจัย การวิจัยแบบบรรยายเพื่อวิเคราะห์ความสัมพันธ์เชิงทำนาย โดยใช้ทฤษฎีทางสรีรวิทยาและวรรณกรรมเป็นกรอบแนวคิด 

วิธีดำเนินการวิจัย กลุ่มตัวอย่างเป็นผู้สูงอายุในชุมชนจังหวัดสมุทรปราการที่ได้รับการวินิจฉัยโรค ไม่ติดต่อเรื้อรัง จำนวน 192 ราย เลือกตัวอย่างแบบเฉพาะเจาะจงตามเกณฑ์คัดเข้าและเกณฑ์คัดออก เก็บรวบรวมข้อมูลโดยใช้แบบสอบถามกิจกรรมทางกาย แบบวัดความเศร้าในผู้สูงอายุไทย และการประเมิน ภาวะโภชนาการและความแข็งแรงของกล้ามเนื้อ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา และการวิเคราะห์ถดถอยลอจิสติก 

ผลการวิจัย กลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่เป็นเพศหญิง (ร้อยละ 65.1) อายุเฉลี่ย 69.60 ปี (SD = 7.60) พบความชุกของความแข็งแรงของกล้ามเนื้อน้อยในผู้สูงอายุที่เป็นโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง ร้อยละ 54.17 ปัจจัยส่วนบุคคลและปัจจัยด้านสุขภาพได้แก่ อายุ (OR= 3.47, 95%CI = 1.91-6.33) ภาวะน้ำหนักตัวลด (OR= 4.05, 95%CI = 1.11-14.70) ระดับของกิจกรรมทางกาย (OR= 0.37, 95%CI = .19-.73) และ ภาวะซึมเศร้า (OR= 3.06, 95%CI = 1.16-8.03) สามารถทำนายภาวะความแข็งแรงของกล้ามเนื้อต่ำ อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ผลการการวิเคราะห์ถดถอยลอจิสติกแบบพหุ พบว่า อายุ (OR= 3.02, 95% CI = 1.63-5.59) และระดับกิจกรรมทางกาย (OR= 0.48, 95%CI = 0.24-0.97) สามารถร่วมกันทำนายภาวะความแข็งแรงของกล้ามเนื้อต่ำในผู้สูงอายุที่เป็นโรคไม่ติดต่อเรื้อรังในชุมชนได้ร้อยละ 14.3 อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ 

ข้อเสนอแนะ การศึกษาครั้งนี้แสดงให้เห็นว่า อายุ และ ระดับกิจกรรมทางกาย เป็นปัจจัยสำคัญ ที่มีผลต่อภาวะความแข็งแรงของกล้ามเนื้อต่ำในผู้สูงอายุที่เป็นโรคไม่ติดต่อเรื้อรังในชุมชน ควรมีการพัฒนา โปรแกรมสร้างเสริมสุขภาพโดยมุ่งเน้นกิจกรรมทางกายโดยเฉพาะในผู้สูงอายุกลุ่มที่มีอายุมากเพื่อลดปัจจัยเสี่ยง ป้องกันและชะลอการเกิดภาวะมวลกล้ามเนื้อน้อย ในผู้สูงอายุที่เป็นโรคไม่ติดต่อเรื้อรังในชุมชน