ปัจจัยส่วนบุคคล สุขภาพจิต และครอบครัวที่มีความสัมพันธ์กับคุณภาพชีวิตของนิสิตมหาวิทยาลัยพะเยา

Main Article Content

รุ่งรัศมี แพนลา
รุ่งทิวา แพนลา
อรุณ โชติอนุพงศ์กุล
ปรียามล ทรัพย์ส่ง
วรรณิดา หรั่งเอม
รุ่งนภา เทพเนาว์
อรทัย เกตุขาว

บทคัดย่อ

การวิจัยเชิงพรรณนาแบบภาคตัดขวางนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับคุณภาพชีวิตของนิสิตมหาวิทยาลัยพะเยา กลุ่มตัวอย่างคือ นิสิตระดับปริญญาตรีจำนวน 413 คน จาก 18 คณะ เก็บรวบรวมข้อมูลระหว่างเดือนกรกฎาคม–สิงหาคม พ.ศ. 2568 โดยใช้แบบสอบถาม ประเมินคุณภาพชีวิตด้วย WHOQOL-BREF ฉบับภาษาไทย และประเมินภาวะซึมเศร้า ความวิตกกังวล และความเครียดด้วย DASS-21 วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติพรรณนาและการทดสอบไคสแควร์ กำหนดระดับนัยสำคัญทางสถิติที่ p<0.05 ผลการศึกษาพบว่า กลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่มีคุณภาพชีวิตโดยรวมอยู่ในระดับดี ร้อยละ 61.3 รองลงมาอยู่ในระดับไม่ดี/ปานกลาง ร้อยละ 38.7 โดยมีคะแนนเฉลี่ย 89.66 ± 17.61 ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับคุณภาพชีวิตอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ได้แก่ เกรดเฉลี่ยสะสม คณะที่ศึกษา รายได้ต่อเดือน ภาวะซึมเศร้า ภาวะวิตกกังวล ความเครียด และปัจจัยด้านครอบครัว (p<0.05) ขณะที่เพศ อายุ และชั้นปีที่ศึกษาไม่มีความสัมพันธ์กับคุณภาพชีวิตอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p>0.05) ผลการศึกษานี้สามารถใช้เป็นข้อมูลพื้นฐานในการวางแผนส่งเสริมคุณภาพชีวิตและการดูแลสุขภาพจิตของนิสิต โดยคำนึงถึงบริบทของคณะ เศรษฐกิจ สุขภาพจิต และครอบครัว

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
แพนลา ร., แพนลา ร. ., โชติอนุพงศ์กุล อ., ทรัพย์ส่ง ป. ., หรั่งเอม ว. ., เทพเนาว์ ร. ., & เกตุขาว อ. (2026). ปัจจัยส่วนบุคคล สุขภาพจิต และครอบครัวที่มีความสัมพันธ์กับคุณภาพชีวิตของนิสิตมหาวิทยาลัยพะเยา. วารสารสาธารณสุข มหาวิทยาลัยบูรพา, 21(1), 44–56. สืบค้น จาก https://he02.tci-thaijo.org/index.php/phjbuu/article/view/279285
ประเภทบทความ
นิพนธ์ต้นฉบับ (Original Articles)

เอกสารอ้างอิง

สุวัฒน์ มหัตนิรันดร์กุล, และคณะ. เปรียบเทียบแบบวัดคุณภาพชีวิตขององค์การอนามัยโลกทุก 100 ตัวชี้วัด และ 26 ตัวชี้วัด. เชียงใหม่: โรงพยาบาลสวนปรุง; 2540.

Mahikul W, Srichan P, Narkkul U, Soontarawirat I, Kitro A, Pumipuntu N, et al. Mental health status and quality of life among Thai people after the COVID-19 outbreak: A cross-sectional study. Sci Rep. 2024;14:25896. doi:10.1038/s41598-024-77077-3.

Chautrakarn S, Jaiprom E, Ong-Artborirak P. Mental health and sleep in the post-COVID-19 era among Thai undergraduate students. Sci Rep. 2024;14:26584. doi:10.1038/s41598-024-78559-0.

World Health Organization, United Nations Children’s Fund. WHO and UNICEF release guidance to improve access to mental health care for children and young people [Internet]. Geneva: World Health Organization; 2024 [cited 2026 Jun 22]. Available from: https://www.who.int/

Alalalmeh SO, Hegazi OE, Shahwan M, Hassan N, Alnuaimi GRH, Alaila RF, et al. Assessing mental health among students in the UAE: A cross-sectional study utilizing the DASS-21 scale. Saudi Pharm J. 2024;32(4):101987. doi:10.1016/j.jsps.2024.101987.

กาญจนา คำบุญเรือง. ความสัมพันธ์ระหว่างแรงสนับสนุนทางสังคมกับคุณภาพชีวิตของนิสิตแพทย์. วารสารแพทย์มหาวิทยาลัยขอนแก่น. 2567;47(2):215-24.

จรินทร์ คำแพงมัก, กุลธิดา ศรีจันทร์, สมพร พรมดี. คุณภาพชีวิตของนักศึกษามหาวิทยาลัยราชภัฏบุรีรัมย์. วารสารราชภัฏบุรีรัมย์. 2567;26(1):112-25.

Kangwanrattanakul K, Kulthanachairojana N. Psychometric evaluation of Thai WHOQOL-BREF. Sci Rep. 2024;14:20639.

Summart U, Sangruangake M, Charoensaen J, et al. Validation of the Thai version of the World Health Organization’s Quality of Life Scale (WHOQOL-BREF-THAI) among Thai nursing students in Northeast Thailand: A multi-centre study. F1000Research. 2025;14:241.

กรมสุขภาพจิต. แบบประเมินภาวะซึมเศร้า วิตกกังวล และความเครียด ฉบับย่อ (DASS-21). นนทบุรี: กระทรวงสาธารณสุข; 2556.

Liangruenrom N, Joshanloo M, Hutaphat W, Kittisuksathit S. Prevalence and correlates of depression among Thai university students: Nationwide study. BJPsych Open. 2025;11(2):e59.

Yamane T. Statistics: An introductory analysis. 2nd ed. New York: Harper & Row; 1967.

Best JW, Kahn JV. Research in education. 10th ed. Boston: Pearson; 2006.

ศุภชัย เหมือนโพธิ์, กรรณิกา กิจมั่นคง. สภาวะความเครียดที่ส่งผลต่อคุณภาพชีวิตของผู้เรียนในสถาบันการศึกษา. วารสารศิลปะและวิทยาศาสตร์. 2567;11(2):1-15.

รชนิศ เฟื่องไพบูลย์. ภาวะซึมเศร้า ความวิตกกังวล และคุณภาพชีวิตหลังผ่อนคลายมาตรการโควิด-19 ของนักศึกษาแพทย์ศูนย์แพทยศาสตร์ศึกษาชั้นคลินิก โรงพยาบาลสุราษฎร์ธานี. วารสารวิชาการแพทย์เขต 11. 2566;37(3):45-56.

สุชาดา ชูใจ, สุรชัย นิ่มมงคล, และคณะ. ความเครียดและคุณภาพชีวิตของนักศึกษาพยาบาลในยุคหลังโควิด-19. วารสารสาธารณสุขชุมชน. 2567;20(1):87-99.

Wangsathaporn K, Rujiraprasert N, Chaithanasarn A, Worawichayaporn T, Kaewsutha N, Aui-Aree N. The impact of online learning and health behavior on mental health among Thai dental students during the COVID-19 era. J Int Soc Prev Community Dent. 2024;14:437-44.

Neamhom T, Phosat C, Chumprasittichok T. Association of online learning tools and students’ health: A case study during the COVID-19 pandemic. J Health Sci Med Res. 2025;43(1):e20241066.