ปัจจัยที่สัมพันธ์กับการใช้ การแพทย์ผสมผสานและแพทย์ทางเลือก ในผู้ป่วยเบาหวาน ศูนย์สุขภาพชุมชนองค์พระปฐมเจดีย์ จังหวัดนครปฐม

ผู้แต่ง

  • จตุภูมิ นีละศรี พบ., โรงพยาบาลท่ายาง จังหวัดเพรชบุรี

บทคัดย่อ

วัตถุประสงค์: เพื่อศึกษาความชุกและปัจจัยที่สัมพันธ์กับการใช้การแพทย์ผสมผสานและแพทย์ทางเลือกในผู้ป่วยเบาหวาน

วิธีการศึกษา: การศึกษาเชิงพรรณนาแบบตัดขวางในผู้ป่วยเบาหวานที่ขึ้นทะเบียนกับศูนย์สุขภาพชุมชนองค์พระปฐมเจดีย์ จังหวัดนครปฐม เก็บตัวอย่างจากการสุ่มแบบเป็นระบบโดยผู้เข้าร่วมมีอายุตั้งแต่ 15 ปีขึ้นไป ผู้ซึ่งสามารถให้ข้อมูลได้และสมัครใจ ได้กลุ่มตัวอย่างทั้งสิ้น 369 คน จากผู้มารับบริการทั้งหมด 3,250 คน แบบสอบถามถูกพัฒนาจากรูปแบบของ PRECEDE model (Predisposing, Reinforcing, Enabling Constructs in Educational Diagnosis, and Evaluation) สถิติเชิงพรรณนาจะใช้บรรยายความชุกของการใช้การแพทย์ผสมผสานและแพทย์ทางเลือกในผู้ป่วยเบาหวานส่วนสถิติเชิงวิเคราะห์จะใช้ในการอธิบายหาปัจจัย โดยใช้สถิติ chi-square ในการหาปัจจัยความสัมพันธ์ระหว่างตัวแปรต้นและตัวแปรตาม สถิติ multiple logistic regression จะใช้ในการทำนายหาปัจจัยของผู้ใช้การแพทย์ผสมผสานและแพทย์ทางเลือกในผู้ป่วยเบาหวาน

ผลการศึกษา: จากการศึกษาพบว่าความชุกของผู้ใช้การแพทย์ผสมผสานและแพทย์ทางเลือกกับผู้ป่วยเบาหวานที่ศึกษาคือ ร้อยละ 56.6 ที่นิยมมากที่สุดคือ ผลิตภัณฑ์จากธรรมชาติ เช่น สมุนไพร ร้อยละ74.1 ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารร้อยละ 39.2 พบว่า มี 9 ตัวแปรที่มีนัยสำคัญทางสถิติ ได้แก่ เพศ อายุ การศึกษา การจ้างงาน รายได้ ระยะเวลาการป่วยด้วยโรคเบาหวาน ผลแทรกซ้อนของโรคเบาหวาน ระดับน้ำตาลในเลือด และทัศนคติในการใช้การแพทย์ผสมผสานและแพทย์ทางเลือก จากการใช้สถิติ multiple logistic regression พบว่า ทั้ง 6 ตัวแปรที่มีนัยสำคัญทางสถิติในการทำนายการใช้การแพทย์ผสมผสานและแพทย์ทางเลือก คือ เพศชาย (adjusted OR: 1.683; 95% CI: 1.182-2.617) การศึกษาระดับประถมศึกษาหรือต่ำกว่า (adjusted OR: 2.751; 95% CI: 1.223–6.189) อาชีพเจ้าของธุรกิจส่วนตัว (adjusted OR: 8.82;  95% CI: 4.48-17.37) รายได้ที่มากกว่า 10,000 บาทต่อเดือน (adjusted OR: 14.24; 95% CI: 7.81-25.97) ผู้ที่มีภาวะแทรกซ้อนต่อโรคเบาหวาน (adjusted OR: 3.72; 95% CI: 2.26-6.12) ทัศนคติที่สูงต่อการใช้การแพทย์ผสมผสาน และแพทย์ทางเลือก (adjusted OR: 1.61;95% CI: 1.03-2.52) การศึกษานี้ยังพบอีกว่าผู้ตอบแบบสอบถามส่วนใหญ่ร้อยละ 78 มีความรู้ต่อการใช้การแพทย์ผสมผสานและแพทย์ทางเลือกที่ต่ำ แต่มีทัศนคติที่สูงต่อการใช้ถึงร้อยละ 52.5

สรุป: ผู้ป่วยเบาหวานมีผู้ที่ต้องการใช้การแพทย์ผสมผสานและแพทย์ทางเลือกมาก ในขณะที่ความรู้เกี่ยวกับการใช้เรื่องนี้มีน้อย ดังนั้นจึงควรที่จะมีการให้ความรู้เกี่ยวกับการใช้การแพทย์ผสมผสานและแพทย์ทางเลือกกับผู้ป่วยเบาหวานเพื่อที่จะสามารถใช้ได้อย่างถูกต้อง ปลอดภัย นอกจากนั้นบุคลากรทางสาธารณสุขอื่นๆโดยเฉพาะแพทย์แผนไทยและแพทย์แผนไทยประยุกต์ที่ทำงานในระบบบริการ ควรที่จะมีการประสานและทำงานร่วมกับเจ้าหน้าที่สาธารณสุขต่างๆ เพื่อที่จะให้เกิดการพัฒนาระบบบริการการแพทย์ที่มีส่วนร่วมของการแพทย์ผสมผสานต่อไป

 

Downloads

Download data is not yet available.

References

MacLannan AH, Wilson DH, Taylor AW. Prevalence and cost of alternative medicine in Australia.Lancet. 1996; 347(9001): 569–73. doi: 10.1016/s0140-6736(96)91271-4.

Eisenberg DM, Davis RB, Ettner SL, et al. Trends in Alternative Medicine Use in the United States, 1990-1997: Results of a Follow-Up National Survey. JAMA. 1998; 280(18): 1569–75. doi: 10.1001/jama.280.18.1569.

Chi C, Lee JL, Lai JS, et al. Utilisation of Chinese medicine in Taiwan. Alternative Ther Health Med. 1997; 3(4): 40–53.

Ho SC, Lun KC, Ng WK. The role of Chinese traditional medical practice as a form of health care in Singapore—III.Conditions, illness behaviour and medical preferences of patients of institutional clinics. Soc Sci Med. 1984; 18(9): 745–52. doi: 10.1016/0277-9536(84)90100-x.

Wong TW, Wong SL, Donnan SP. Prevalence and determinants of the use of traditional Chinese medicine in Hong Kong. Asia Pac J Public Health. 1995; 8(3): 167–70. doi: 10.1177/101053959500800304.

Gold RS, Green LW, Kreuter MW. EMPOWER: Enabling Methods of Planning and Organizing within Everyone's Reach. Sudbury, MA; Jones & Bartlett: 1997.

Green LW. Prevention and Health Education. In: Wallace R. Maxcy-Rosnau-Last Public Health and Preventive Medicine. 15th ed.United States: McGraw-Hill; 2008.

Green LW, Kreuter MW. Health Promotion Planning: An Educational and Ecological Approach, 3rd ed. Mountain View, CA: Mayfield; 1999: 621.

Bianchi C, Miccoli R, Penno G, et al. Primary prevention of cardiovascular disease in people with dysglycemia. Diabetes Care. 2008; 31(suppl2): S208-14.

American Diabetes Association. Economic costs of diabetes in the U.S. In 2007.Diabetes Care. 2008; 31(3):596-615. doi: 10.2337/dc08-9017.

Green LW, Kreuter MW. Health Program Planning: An Educational and Ecological Approach. 4th ed. New York: McGraw-Hill Higher Education; 2005.

Barnes PM, Powell-Griner E, McFann K, et al. Complementary and alternative medicine use among adults: United States, 2002. Adv Data. 2004;343:1–19.

Shane-McWhorter L. Complementary & Alternative Medicine (CAM) Supplement Use in People with Diabetes: A Clinician’s Guide. Alexandria, Va: American Diabetes Association; 2007.

Wheeler ML, American Dietetic Association. Diabetes Care and Education Practice Group, Higgins C. Diabetes mellitus and glycemic responses to different foods: a summary and annotated bibliography. Place of publication not identified; 1983.

Tan AC, Mak Jenson CS. Complementary and alternative medicine in diabetes (CALMIND) -- a prospective study. J Complement Integr Med. 2015; 12(1): 95-9.doi: 10.1515/jcim-2014-0038.

American Diabetes Association. Economic costs of diabetes in the U.S. In 2012.Diabetes Care. 2013; 36(4), 1033-46. doi: 10.2337/dc12-2625.

American Dietetic Association. Diabetes care and education practice group: diabetesand dietary supplements: Do ask, do tell [internet]. 2009 [cited June 3, 2017]; Available from:http://www.dce.org/pub_publications/education.asp.

American Diabetes Association. Economic costs of diabetes in the U.S. In 2007.Diabetes Care. 2008; 31(6): 596-615.

Barasheh N, Shakerinejad G, Nouhjah S, et al. The effect of educational program based on the precese – proceed model on improving self-care behaviors in a semi-urban population with type 2 diabetes referred to health centers of Bavi, Iran. Diabetes Metab Syndr. 2017; (17)2: 1871-4021. doi: 10.1016/j.dsx.2017.05.012.

Bell RA, Stafford JM, Arcury TA, et al. Complementary and alternative medicine use and diabetes self-management among rural older adults. Complement Health Pract Rev. 2006; 11(2): 95-106. doi: 10.1177/1533210106292461.

Bell RA, Suerken CK, Grzywacz JG, et al. Complementary and alternative medicine use among adults with diabetes in the United States. Altern Ther Health Med. 2006; 12(5): 16-22.

Bianchi C, Miccoli R, Penno G, et al. Primary prevention of cardiovascular disease in people with dysglycemia. Diabetes Care. 2008; 31(2): 208-14. doi: 10.2337/dc08-s256.

Croyle RT. Theory at a glance: A guide for health promotion practice (second edition) [Internet]. 2005 [cited June 26 2017]; Available from:http://www.sbccimplementationkits.org.

Davies MJ, Heller S, Skinner TC, et al. Effectiveness of the diabetes education and self management for ongoing and newly diagnosed (DESMOND) programme for people with newly diagnosed type 2 diabetes: cluster randomised controlled trial. BMJ. 2008; 336(7642): 491-5. doi: 10.1136/bmj.39474.922025.BE.

Dizaji MB, Taghdisi MH, Solhi M, et al. Effects of educational intervention based on PRECEDE model on self care behaviors and control in patients with type 2 diabetes in 2012.J Diabetes Metab Disord.2014; 13: 72. doi: 10.1186/2251-6581-13-72.

Duke SA, Colagiuri S, Colagiuri R. Individual patient education for people with type 2 diabetes mellitus. Cochrane Database Syst Rev. 2009; 21(1): CD005268. doi: 10.1002/14651858.CD005268.pub2.

Gonzalez Massó EL, Johansson S, Wallander MA, et al. Trends in the prevalence and incidence of diabetes in the UK: 1996-2005. J Epidemiol Community Health. 2009; 63(4): 332-6. doi: 10.1136/jech.2008.080382.

Kim HJ, Chun KH, Kim DJ, et al.Utilization patterns and cost of complementary and alternative medicine compared toconventional medicine in patients with type 2 diabetes mellitus.Diabetes Res Clin Pract. 2011; 93(1): 115-22. doi: 10.1016/j.diabres.2011.03.031.

Lind BK, Lafferty WE, Grembowski DE, et al. Complementary and alternative provider use by insured patients with diabetes in Washington State. J Altern Complement Med. 2006; 12(1): 71-7.doi: 10.1089/acm.2006.12.71.

Shibayama T, Kobayashi K, Takano A, et al. Effectiveness of lifestyle counseling by certified expert nurse of Japan for non-insulin- treated diabetic outpatients: a 1-year randomized controlled trial. Diabetes Res Clin Pract. 2007; 76(2): 265-8. doi: 10.1016/j.diabres.2006.09.017.

Ali-Shtayeh MS, Jamous RM, Jamous RM. Complementary and alternative medicine use amongst Palestinian diabetic patients. Complement Ther Clin Pract. 2012; 18(1): 16-21. doi: 10.1016/j.ctcp.2011.09.001.

Smith CA. Can acupuncture contribute to the multidisciplinary care of the patient with diabetic peripheral neuropathy? An overview of the current literature. AJPM. 2005; 39(2): 41-4.

Spann SJ, Nutting PA, Galliher JM, et al. Management of type 2 diabetes in the primary care setting: a practice-based research network study. Ann Fam Med. 2006; 4(1): 23-31. DOI: 10.1370/afm.420.

Valdés S, Rojo-Martínez G, Soriguer F. Evolution of prevalence of type 2 diabetes in adult Spanish population. Med Clin (Barc). 2007; 129(9): 352-5. doi: 10.1157/13109554.

Downloads

เผยแพร่แล้ว

2020-06-29