ผลของโปรแกรมฟื้นฟูสมรรถภาพหัวใจระยะที่ 2 ในผู้ป่วยโรคหลอดเลือดหัวใจที่ได้รับการถ่างขยายหลอดเลือดหัวใจผ่านทางผิวหนัง (PCI) ณ คลินิกฟื้นฟูสมรรถภาพโรคหัวใจ โรงพยาบาลบ้านโป่ง จังหวัดราชบุรี

บทคัดย่อ

วัตถุประสงค์: เพื่อเปรียบเทียบผลการทดสอบการเดินในระยะเวลา 6 นาที และระดับคะแนนคุณภาพชีวิตของผู้ป่วย ระหว่างก่อนและหลังเข้าโปรแกรมฟื้นฟูสมรรถภาพหัวใจ ระยะที่ 2 ในผู้ป่วยโรคหลอดเลือดหัวใจที่ได้รับการถ่างขยายหลอดเลือดหัวใจผ่านทางผิวหนัง (PCI)

วิธีการศึกษา: การศึกษาวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงวิเคราะห์แบบเก็บข้อมูลย้อนหลัง (retrospective analytic study) โดยใช้ข้อมูลทุติยภูมิจากเวชระเบียนโรงพยาบาลของผู้ป่วยโรคหลอดเลือดหัวใจที่ได้รับการถ่างขยายหลอดเลือดหัวใจผ่านทางผิวหนัง (PCI) และมารับการฟื้นฟูสมรรถภาพหัวใจ ระยะที่ 2 ณ คลินิกฟื้นฟูสมรรถภาพโรคหัวใจ กลุ่มงานเวชกรรมฟื้นฟู โรงพยาบาลบ้านโป่ง จังหวัดราชบุรี ระหว่างวันที่ 1 ตุลาคม 2565 ถึงวันที่ 30 กันยายน 2566 จำนวน 52 คน มาวิเคราะห์ข้อมูลส่วนบุคคลด้วยสถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ การแจกแจงความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย และค่าส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และวิเคราะห์เปรียบเทียบผลการทดสอบการเดินในระยะเวลา 6 นาที และระดับคะแนนคุณภาพชีวิตของผู้ป่วย ระหว่างก่อนและหลังเข้าโปรแกรมฟื้นฟูสมรรถภาพหัวใจ ด้วยสถิติอ้างอิง paired sample t test

ผลการศึกษา: ผู้ป่วยโรคหลอดเลือดหัวใจที่ได้รับการถ่างขยายหลอดเลือดหัวใจผ่านทางผิวหนัง (PCI) และมารับการฟื้นฟูสมรรถภาพหัวใจ ระยะที่ 2 เป็นเพศชาย ร้อยละ 55.8 เพศหญิง ร้อยละ 44.2 โดยผู้ป่วยส่วนใหญ่มีอายุอยู่ในช่วง 60–69 ปี ร้อยละ 46.2  มีประวัติโรคประจำตัว ได้แก่ โรคเบาหวาน ร้อยละ 42.3, โรคความดันโลหิตสูง ร้อยละ 67.3, โรคไขมันในเลือดสูง ร้อยละ 69.2, และโรคอ้วน ร้อยละ 42.3 มีประวัติการเจ็บป่วยโรคหลอดเลือดหัวใจ single vessel disease (SVD) ร้อยละ 40.4, double vessel disease (DVD) ร้อยละ 32.7, และ triple vessel disease (TVD) ร้อยละ 26.9 ทั้งนี้ผู้ป่วยส่วนใหญ่มีระดับความทนต่อการทำกิจกรรม (NYHA) อยู่ในระดับ Class II ร้อยละ 84.6 ซึ่งผลการวิเคราะห์พบว่า 1) ด้านผลการทดสอบการเดินในระยะเวลา 6 นาที ระหว่างก่อนและหลังเข้าโปรแกรมฟื้นฟูสมรรถภาพหัวใจ ระยะที่ 2 มีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < .001) โดยก่อนเข้าโปรแกรมฟื้นฟูสมรรถภาพหัวใจ ระยะที่ 2 ผู้ป่วยมีระยะทางการเดินเฉลี่ยบนพื้นราบในระยะเวลา 6 นาที เท่ากับ 378.5 เมตร และหลังเข้าโปรแกรมฟื้นฟูสมรรถภาพหัวใจ ระยะที่ 2 ผู้ป่วยมีระยะทางการเดินเฉลี่ยบนพื้นราบในระยะเวลา 6 นาที เท่ากับ 459.35 เมตร และ 2) ด้านคุณภาพชีวิตของผู้ป่วยระหว่างก่อนและหลังเข้าโปรแกรมฟื้นฟูสมรรถภาพหัวใจ ระยะที่ 2 มีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < .001) โดยก่อนเข้าโปรแกรมผู้ป่วยมีระดับคะแนนคุณภาพชีวิตเฉลี่ยในภาพรวมเท่ากับ 60.3 และหลังเข้าโปรแกรมผู้ป่วยมีระดับคะแนนคุณภาพชีวิตเฉลี่ยในภาพรวมเท่ากับ 70.4

สรุป: การฟื้นฟูสมรรถภาพหัวใจด้วยของโปรแกรมฟื้นฟูสมรรถภาพหัวใจ ระยะที่ 2 สามารถเพิ่มระดับความสามารถในการทำกิจกรรมออกกำลังกาย และปรับปรุงคุณภาพชีวิตของผู้ป่วยโรคหลอดเลือดหัวใจที่ได้รับการถ่างขยายหลอดเลือดหัวใจผ่านทางผิวหนัง (PCI) ได้