การวิเคราะห์สถานการณ์และความสำเร็จต่อการบำบัดรักษาและฟื้นฟูสมรรถภาพผู้ติดยาเสพติด โรงพยาบาลสมเด็จพระพุทธเลิศหล้า

วังก์สุข  วิทยาปัญญานนท์

ผู้แต่ง

วังก์สุข วิทยาปัญญานนท์ โรงพยาบาลสมเด็จพระพุทธเลิศหล้า

คำสำคัญ:

ความสำเร็จ, การบำบัดรักษาและฟื้นฟูสมรรถภาพ, ยาเสพติด

บทคัดย่อ

วัตถุประสงค์: เพื่อวิเคราะห์สถานการณ์ และความสำเร็จต่อการบำบัดรักษาและฟื้นฟูสมรรถภาพผู้ติดยาเสพติด และศึกษาปัจจัยที่สัมพันธ์กับความสำเร็จในการบำบัดรักษาและฟื้นฟูสมรรถภาพผู้ติดยาเสพติด โรงพยาบาลสมเด็จพระพุทธเลิศหล้า

วิธีการศึกษา: เป็นการศึกษาโดยการเก็บข้อมูลย้อนหลัง กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ 1,221 เวชระเบียนอิเล็กทรอนิกส์ผู้เข้ารับการบำบัดรักษาและฟื้นฟูสมรรถภาพผู้ติดยาเสพติด ตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม พ.ศ. 2562 ถึง 31 ธันวาคม พ.ศ. 2566 เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย คือ แบบบันทึกข้อมูลการบำบัดรักษาผู้ใช้สารเสพติด เก็บข้อมูลในเดือนธันวาคม พ.ศ. 2567 วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา และ chi-square test

ผลการศึกษา: การบำบัดรักษาและฟื้นฟูสมรรถภาพผู้ติดยาเสพติด เป็นไปด้วยความสมัครใจ การบังคับ และตามประกาศคณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.) ร้อยละ 36.0, 33.7, และ 30.3 ตามลำดับ สาเหตุสำคัญที่ใช้ยาเสพติดครั้งแรก คือ เพื่อนชวน และอยากลอง พบร้อยละ 45.2 และ 34.0 ผู้ที่เข้ารับการบำบัดรักษาและฟื้นฟูสมรรถภาพ มีประสบการณ์การบำบัดรักษายาเสพติด ร้อยละ 57.8 เหตุผลการบำบัดรักษายาเสพติด ที่พบมาก ได้แก่ สมัครใจตามประกาศ คสช. และจากพระราชบัญญัติฟื้นฟูสมรรถภาพผู้ติดยาเสพติด พ.ศ. 2545 ร้อยละ 52.2 และ 33.9 ยาบ้าเป็นยาเสพติดที่ใช้กันมาก คือ ร้อยละ 64.2 วิธีการใช้ยาเสพติด ส่วนใหญ่ใช้วิธีการสูบ ร้อยละ 94.9 รูปแบบการฟื้นฟูสมรรถภาพ ส่วนใหญ่ใช้รูปแบบผู้ป่วยนอกในสถานพยาบาล ร้อยละ 80.6 ซึ่งไม่มีการใช้ยา ร้อยละ 95.7 ในการบำบัดรักษาและฟื้นฟูสมรรถภาพ ส่วนใหญ่มีความสำเร็จ ร้อยละ 87.6 ปัจจัยที่สัมพันธ์กับความสำเร็จต่อการบำบัดรักษาและฟื้นฟูสมรรถภาพผู้ติดยาเสพติด อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ได้แก่ เหตุผลการบำบัดยาเสพติด และลักษณะการบำบัดรักษาและฟื้นฟูสมรรถภาพ (p-value < .05)

สรุป: ควรปรับปรุงการบำบัดรักษาและฟื้นฟูสมรรถภาพผู้ติดยาเสพติด ให้เกิดความสำเร็จเพิ่มมากขึ้น โดยสร้างความร่วมมือในการบำบัดรักษา/ฟื้นฟูสมรรถภาพกับผู้เกี่ยวข้องเพิ่มขึ้น

เอกสารอ้างอิง

ณฐพร ผลงาม. การพัฒนารูปแบบการบำบัดฟื้นฟูสมรรถภาพผู้ป่วยยาเสพติดโดยการมีส่วนร่วมของชุมชนจังหวัดระยอง. วารสารศาสตร์สาธารณสุขและนวัตกรรม. 2564;1(2):49–71.

กรมราชทัณฑ์. รายงานสถิติผู้ต้องราชทัณฑ์คดี พ.ร.บ. ยาเสพติดทั่วประเทศ [อินเทอร์เน็ต]. 2566 [เข้าถึงเมื่อวันที่ 22 มีนาคม 2568]; เข้าถึงได้จาก: URL: https://www.phufaresthome.com/blog/ thailand-drugs-stats/

คณะกรรมการป้องกันและปราบปรามยาเสพติด. แผนประชารัฐร่วมใจปลอดภัยยาเสพติด พ.ศ. 2561 [อินเทอร์เน็ต]. 2566 [เข้าถึงเมื่อวันที่ 25 มกราคม 2568]; เข้าถึงได้จาก: URL: https://www. oncb.go. th/Home/ PublishingImages/Pages/ ProgramsandActivities/Plan%20Safe Drug_2561.pdf

สำนักงานเลขานุการคณะกรรมการบำบัดรักษาฟื้นฟูติดยาเสพติด กระทรวงสาธารณสุข. แผนยุทธศาสตร์การบำบัดรักษาและฟื้นฟูผู้ติดยาเสพติด 2566–2570. นนทบุรี: สำนักงานเลขานุการคณะกรรมการบำบัดรักษาและฟื้นฟูผู้ติดยาเสพติด. 2565.

อรรจน์กร สมเกียรติกุล. การพัฒนารูปแบบการบำบัดรักษาผู้ติดยาเสพติดโดยการมีส่วนร่วมของครอบครัวและชุมชน จังหวัดสุราษฎร์ธานี. วารสารวิชาการและวิจัยยาเสพติด. 2566;1(1):28–40.

สำนักงานจังหวัดสมุทรสงคราม. แผนพัฒนาจังหวัดสมุทรสงคราม พ.ศ. 2566–2570 (ฉบับทบทวน ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2567 [อินเทอร์เน็ต]. 2567 [เข้าถึงเมื่อวันที่ 25 มีนาคม 2568]; เข้าถึงได้จาก: URL: https://ww2.samutsongkhram.go.th/files/com_strategy/2023-11_b9364730ca1687c.pdf

กลุ่มงานจิตเวชและยาเสพติด โรงพยาบาลสมเด็จพระพุทธเลิศหล้า. คู่มือการบำบัดผู้เข้ารับการฟื้นฟูสมรรถภาพผู้ติดยาเสพติด กาย จิต สังคม สมเด็จพระพุทธเลิศหล้า. สมุทรสงคราม: โรงพยาบาลสมเด็จพระพุทธเลิศหล้า. 2563.

Yamane T. Statistics: An introductory analysis. London: John Weather Hill. 1967.

เสาวนีย์ พันธ์พัฒนกุล, ณัฐณีย์ มีมนต์. ปัจจัยที่สัมพันธ์กับการบรรลุผลกระบวนการบำบัดรักษาฟื้นฟูสมรรถภาพและติดตามของผู้รับการบำบัดยาเสพติด จังหวัดพะเยา. วารสารวิชาการป้องกันควบคุมโรค สคร.9 พิษณุโลก. 2558;3(1):714–83.

วิทยา โครตท่าน. การพัฒนารูปแบบบริการบำบัดฟื้นฟูสมรรถภาพผู้เสพยาเสพติดในสถานประกอบการอำเภอเมือง จังหวัดร้อยเอ็ด. วารสารวิจัยและพัฒนานวัตกรรมทางสุขภาพ. 2563;1(2):79–86.

กนกลักษณ์ ศิริรุ่งวัฒนากุล. ประสิทธิผลและปัจจัยที่มีผลต่อการบำบัดรักษาผู้ติดยาและสารเสพติดโดยใช้ รูปแบบการบำบัดความคิดและพฤติกรรมแบบประยุกต์ของโรงพยาบาลสวรรค์ประชารักษ์. สวรรค์ประชารักษ์เวชสาร. 2562;16(1):23–33.