ความชุกและปัจจัยที่มีความสัมพันธ์ต่อการเกิดติ่งเนื้อชนิดเสี่ยงสูงของลำไส้ใหญ่และลำไส้ตรงในกลุ่มผู้ป่วยที่พบเลือดแฝงในอุจจาระ ณ โรงพยาบาลโพธาราม จังหวัดราชบุรี

บทคัดย่อ

วัตถุประสงค์: เพื่อศึกษาความชุกและปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการเกิดติ่งเนื้อชนิดเสี่ยงสูง ในกลุ่มผู้ป่วยที่มีผลการตรวจหาเลือดแฝงในอุจจาระเป็นบวก ณ โรงพยาบาลโพธาราม

วิธีการศึกษา: งานวิจัยนี้เป็นการศึกษาแบบตัดขวาง (cross-sectional study) ซึ่งดำเนินการที่โรงพยาบาลโพธาราม จังหวัดราชบุรี ระหว่างวันที่ 1 มกราคม ถึง 31 ธันวาคม พ.ศ. 2568 กลุ่มตัวอย่างคือประชากรผู้ใหญ่ที่มีอายุ 50–75 ปี ที่ตรวจพบเลือดแฝงในอุจจาระและมาส่องกล้องลำไส้ใหญ่ จำนวน 139 ราย หลังจากตัดผู้ป่วยที่ส่องกล้องลำไส้ใหญ่ไม่สมบูรณ์และผู้ที่ได้รับการวินิจฉัยว่าเป็นมะเร็งลำไส้ใหญ่ออก

ผลการศึกษา: ผู้เข้าร่วมการคัดกรองมะเร็งลำไส้ใหญ่ด้วยการตรวจเลือดแฝงในอุจจาระ 2,047 ราย พบผู้ที่มีผลเลือดแฝงในอุจจาระ 260 ราย ในจำนวนนี้มีผู้ป่วย 149 ราย (ร้อยละ 57.3) มารับการส่องกล้องลำไส้ใหญ่ หลังจากใช้เกณฑ์คัดออก มีผู้ป่วย 139 ราย ถูกนำมาวิเคราะห์ ผลการส่องกล้องพบติ่งเนื้อชนิดเสี่ยงสูง 36 ราย (ร้อยละ 25.9) ติ่งเนื้อชนิดไม่เสี่ยงสูง (non-advanced adenoma) 10 ราย (ร้อยละ 7.2) และผลปกติ 68 ราย (ร้อยละ 48.9) การวิเคราะห์ความถดถอยโลจิสติกแบบพหุตัวแปรพบว่า ภาวะโลหิตจาง (adjusted OR = 6.92, 95% CI 2.38–20.14; p < .001), อายุตั้งแต่ 60 ปีขึ้นไป (adjusted OR = 3.36, 95% CI 1.15–9.75; p = .03), และเพศชาย (adjusted OR = 3.06, 95% CI 1.16–8.12; p = .02) เป็นปัจจัยอิสระที่มีความสัมพันธ์กับการเกิดติ่งเนื้อชนิดเสี่ยงสูง ในขณะที่การดื่มสุรา โรคประจำตัว และประวัติครอบครัวที่เป็นมะเร็งลำไส้ใหญ่ ไม่พบความสัมพันธ์อย่างมีนัยสำคัญกับการเกิดติ่งเนื้อชนิดเสี่ยงสูง

สรุป: ความชุกของการพบติ่งเนื้อชนิดเสี่ยงสูงในกลุ่มผู้ที่มีผลเลือดแฝงในอุจจาระเป็นบวก คิดเป็นร้อยละ 25.9 โดยพบว่าภาวะโลหิตจาง การมีอายุตั้งแต่ 60 ปีขึ้นไป และเพศชาย เป็นปัจจัยที่สัมพันธ์กับการเกิดติ่งเนื้อชนิดเสี่ยงสูง ผลการศึกษานี้ช่วยจัดลำดับความสำคัญในการส่องกล้องตรวจลำไส้ใหญ่ โดยการระบุกลุ่มผู้ป่วยที่มีเลือดแฝงในอุจจาระ ซึ่งมีความเสี่ยงสูงต่อการเกิดเนื้องอกลำไส้ใหญ่ชนิดเสี่ยงสูง