ปัจจัยเสี่ยงต่อการเกิดภาวะเยื่อบุช่องท้องติดเชื้อระยะสั้นมาก ในผู้ป่วยที่ล้างไตทางช่องท้องอย่างต่อเนื่อง
คำสำคัญ:
โรคไตเรื้อรังระยะสุดท้าย , การล้างไตทางช่องท้องอย่างต่อเนื่อง, ภาวะเยื่อบุช่องท้องติดเชื้อ , ปัจจัยเสี่ยงต่อการเกิดภาวะเยื่อบุช่องท้องติดเชื้อระยะสั้นมากบทคัดย่อ
การเกิดภาวะเยื่อบุช่องท้องติดเชื้อหรือ peritonitis เป็นปัญหาสำคัญมากที่สุดในผู้ป่วย CAPD การวิจัยเชิงวิเคราะห์เพื่อศึกษาปัจจัยเสี่ยงต่อการเกิด peritonitis ระยะสั้นมากภายใน 90 วันในผู้ป่วยโรคไตวายเรื้อรังระยะสุดท้าย (ESRD) ที่ล้างไตทางช่องท้องอย่างต่อเนื่อง (CAPD)โดยปัจจัยที่ศึกษา ประกอบด้วย 1) ภาวะสุขภาพของผู้ป่วย 2) ส่วนที่เกี่ยวข้องกับการล้างไต 3) สังคมและสิ่งแวดล้อม และ 4) ส่วนที่เกี่ยวข้องกับการติดเชื้อ กลุ่มตัวอย่างเป็นผู้ป่วยที่ทำ CAPD และมี peritonitis ครั้งแรก รับการรักษาที่หน่วยไตเทียม โรงพยาบาลสมเด็จพระบรมราชเทวี ณ ศรีราชา พ.ศ. 2557-2562 เก็บข้อมูลโดยใช้แบบบันทึกข้อมูลที่สร้างขึ้นตรวจสอบความตรงของเนื้อหาโดยผู้เชี่ยวชาญ 5 ท่าน ทดสอบความเที่ยงโดยวิธีการทดสอบซ้ำ มีร้อยละความตรงกันที่ร้อยละ 98 วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้โปรแกรมสถิติแบบบรรยายใช้ความถี่และร้อยละ สถิติเปรียบเทียบร้อยละระหว่าง 2 กลุ่ม ใช้ไคสแคว์ วิเคราะห์ปัจจัยเสี่ยงต่อการเกิด peritonitis ใช้สถิติถดถอยแบบโลจิสติกกำหนดค่าความนัยสำคัญทางสถิติที่ p < .05
กลุ่มตัวอย่างที่ศึกษามีทั้งหมด 164 รายแบ่งเป็นกลุ่มที่เกิด peritonitis ระยะสั้นมากภายใน 90 วันและมากกว่า 90 วัน จำนวน 32 และ 132 ราย ผู้ป่วยส่วนใหญ่มีอายุอยู่ในช่วง 40 - 60 ปี คิดเป็นร้อยละ 53.1และ55.3 ตามลำดับข้อมูลทั่วไประหว่าง 2 กลุ่ม ได้แก่ เพศ อายุ การศึกษา และรายได้ ไม่แตกต่างกัน แต่กลุ่มที่เกิด peritonitis ระยะสั้นมากภายใน 90 วัน มีสถานภาพเป็นโสด/หม้าย มากกว่ากลุ่มที่เกิด
peritonitis มากกว่า 90 วัน อย่างมีนัยสำคัญ (59.4% vs.31.8%, p = .004) ปัจจัยเสี่ยงต่อการเกิด
peritonitis ระยะสั้นมากภายใน 90 วัน อย่างมีนัยสำคัญ คือ Hct £ 30% FBS > 140 mg/dl และ K £ 3 mEq/L ตามลำดับ
ผลการวิจัยมีข้อเสนอแนะให้มีการประเมินความเสี่ยงต่อการเกิด peritonitis ระยะสั้นมากในผู้ป่วยที่จะทำ CAPD ทุกราย โดยประเมินจากผลเลือดค่า Hct £ 30% FBS > 140 mg/dlและ K £ 3 mEq/L ผู้ป่วยที่มีความผิดปกติของผลเลือดดังกล่าว ควรจัดให้มีทีมสหวิชาชีพที่ร่วมกันให้คำปรึกษาเพื่อดูแลสุขภาพผู้ป่วยให้ดีขึ้น ก่อนที่จะทำ CAPD และควรมีการติดตามผู้ป่วยกลุ่มนี้ในสัปดาห์ที่ 1 และ 2 หลังจากเริ่มทำ CAPD และเพิ่มช่องทางการให้คำปรึกษาทางโทรศัพท์กับผู้ป่วย
Downloads
เอกสารอ้างอิง
LuoQ, Xia X, Lin Z, Lin J, Yang Y, Huang F, Yu X. Very early withdrawal from treatment in patients starting peritoneal dialysis. Ren Fail 2018;40(1):8–14.
Thanakitjaru P. Current situation of chronic kidney disease in Thailand. Journal of the Department of Medical Service 2015;40(5):5-17. (in Thai)
Tiawilai T, Tantivichivej R. The incidence and risk factors of first peritonitis episode in continuous ambulatory peritoneal dialysis patients of Photharam hospital. Region 4-5 Medical Journal 2020;39(1):51-64. (in Thai)
Li PKT, Szeto CC, Piraino B, de Arteaga J, Fan S, Figueiredo AE, et al. ISPD Peritonitis recommendations: 2016 update on prevention and treatment. Perit Dial Int 2016;36(5):481–508.
Poltacha S, Noktong S, Changjeraja W. Factors related with peritonitis in CAPD patients at Buengkan Hospital. Nursing, Health, and Education Journal 2018;1(3):3-10. (in Thai)
Tungkasereerak P. The prognostic factors of recurrent peritonitis in CAPD patients. Srinagarind Med J 2017;32(6):519-23. (in Thai)
Sangsa N. Factors associated with bacterial peritonitis of patients with chronic renal failure with continuous ambulatory peritoneal dialysis. Mahasarakham Hospital Journal 2018;15(2):44-56. (in Thai)
Kolesnyk I, Dekker FW, Boeschoten EW, KredietRT. Time-dependent reasons for peritoneal dialysistechnique failure and mortality. Perit Dial Int 2010;30:170–7.
Guest S, Hayes AC, Story K, Davis ID. Peritoneal dialysistechnique successduring the initial 90 days of therapy. Adv Perit Dial 2012;28:60-63.
Ma X, Shi Y, Tao M, Jiang X, Wang Y, Zang X, et al. Analysis ofrisk factors and outcome in peritoneal dialysis patients with early-onset peritonitis: a multicenter, retrospective cohort study. BMJ Open 2020;10(2):e029949. doi: 10.1136/bmjopen-2019-029949.
Tian X, Xie X, Xianga S, Yanga X, Lina J, Zhang X, et al. Risk factors and outcomes of early-onset peritonitis in Chinese peritoneal dialysis patients.Kidney Blood Press Res 2017;42(6):1266-76.
The Nephrology Society of Thailand. Clinical practice guideline (CPG) for peritoneal dialysis 2017. Bangkok: The Nephrology Society of Thailand; 2018. (in Thai)
De Sousa A. Client centered therapy. Indian J Appl Res [Internet]. 2014 [cited 2021 Apr 24];4(2):10-3. Available from: https://www.worldwidejournals.com/indian-journal-of-applied-research- (IJAR)/fileview/February_2014_1391259431_6894d_133.pdf
Biggs A. Orem’s self-care deficit nursing theory: update on the state of the art and science. Nurs Sci Q 2018;21(3):200-6.
He P, Hu JP, Li H, Tian XJ, He LJ, Sun SR, et al. Red blood cell distribution width and peritoneal dialysis-associated peritonitis prognosis. Ren Fail 2020;42(1):613-21.
Berbudi A, Rahmadika N, Tjahjadi AI, Ruslami R. Type 2 Diabetes and its impact on the immune system. Curr Diabetes Rev 2020;16(5):442-9.
Nakai K, Saito K, Fujii H, Nishi S. Impact of hypokalemia on peritonitis in peritoneal dialysis patients: a systematic review. Ren Replace Ther 2017;3:43. doi 10.1186/s41100-017-0128-5
Kaitwatcharachai S, Kaitwatcharachai C. Risk factors for developing first episode of peritonitis in patients undergoing CAPD. J Med Health Sci 2012;19(3):29-35. (in Thai)
Peaschpunpaisal C, Leaungsomnapa Y, Chanthapech R, Pangsree S. Self-management for preventing peritonitis at least 18 months in patients with continuous ambulatory peritoneal
dialysis (CAPD). Journal of Phrapokklao Nursing College 2018;29(1):17-28. (in Thai)
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2022 สถาบันการพยาบาลศรีสวรินทิรา สภากาชาดไทย
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เนื้อหาบทความหรือข้อคิดเห็นต่างๆ ในวารสารพยาบาลสภากาชาดไทยนี้ เป็นความคิดเห็นของผู้เขียนบทความ ไม่ใช่ความเห็นของกองบรรณาธิการ หรือสถาบันการพยาบาลศรีสวรินทิรา สภากาชาดไทย
