การประยุกต์ทฤษฎีขั้นการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมในผู้ป่วยกลุ่มอาการเมแทบอลิกวัยผู้ใหญ่
คำสำคัญ:
กลุ่มอาการเมแทบอลิก, ทฤษฎีขั้นการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรม, วัยผู้ใหญ่บทคัดย่อ
กลุ่มอาการเมแทบอลิกเป็นปัญหาสุขภาพที่พบได้บ่อยในวัยผู้ใหญ่ที่มีภาวะอ้วนหรืออ้วนลงพุง ร่วมกับระดับความดันโลหิตสูง ระดับน้ำตาลในเลือดสูง ระดับไขมันในเลือดผิดปกติ ได้แก่ ระดับไตรกลีเซอไรด์สูง และระดับ HDL-cholesterol ต่ำ สาเหตุหลักเกิดจากการมีวิถีชีวิตที่ไม่เหมาะสม กลุ่มอาการเมแทบอลิกเป็นปัจจัยเสี่ยงต่อการเกิดโรคหัวใจและหลอดเลือด จึงจำเป็นต้องได้รับการรักษาซึ่งมีทั้งวิธีการใช้ยาและไม่ใช้ยาโดยการปรับเปลี่ยนวิถีชีวิต แนวคิด Transtheoretical model สามารถนำมาประยุกต์ใช้กับการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมตามขั้นการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรม เพื่อช่วยให้บุคคลก้าวข้ามผ่านขั้นการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมไปสู่พฤติกรรมใหม่ที่ส่งผลดีต่อกลุ่มอาการเมแทบอลิกในแต่ละองค์ประกอบได้ บทความนี้ได้สรุปแนวคิด Transtheoretical Model และการประยุกต์ใช้ในการจัดกิจกรรมเพื่อส่งเสริมการปรับพฤติกรรมผู้ป่วยกลุ่มอาการเมแทบอลิก
เอกสารอ้างอิง
1. Kaur J. A comprehensive review on metabolic syndrome. Cardiol Res Pract 2014;1-21. doi.org/10.1155/2014/943162.
2. Ranasinghe P, Mathangasinghe Y, Jayawardena R, Hills AP, Misra A. Prevalence and trends of metabolic syndrome among adults in the Asia-Pacific region: a systematic review. BMC Publ Health 2017;17:101. doi: 10.1186/s12889-017-4041-1.
3. Al-Qawasmeh RH, Tayyem RF. Dietary and lifestyle risk factors and metabolic syndrome: literature review. Curr Res Nutr Food Sci 2018;6(3):594-608. doi: 10.12944/CRNFSJ.6.3.03.
4. Walker J. Payne S, Jarrett N, Ley T. Psychology for nurses and caring professions, 4th ed. Berkshire: Open University Press; 2012.
5. Chonpracha S. Adult learning theory: what teachers teach adults to learn. Edupsu 2014; 25(2):13-23. (in Thai)
6. Aekplakorn W. Health status. In: Aekplakorn W, editor. Report of the 5th Thai national health examination survey 2014. Nonthaburi: Alphabet & graphic design; 2016. p.133-196. (in Thai)
7. Stasser B. Physical activity in obesity and metabolic syndrome. Ann N Y Acad Sci 2013;1281(1):141–59. doi: 10.1111/j.1749-6632.2012.06785.x
8. Vieira BA, Luft VC, Schmidt MI, Chambless LE, Chor D, Barreto SM, et al. Timing and type of alcohol consumption and the metabolic syndrome - ELSA-Brasil. PLoS One 2016;11(9): 1-17. doi:10.1371/journal.pone.0163044.
9. Bergmann N, Gyntelberg F, Faber J. The appraisal of chronic stress and the development of the metabolic syndrome: a systematic review of prospective cohort studies. Endocr Connect 2014;3(2):R55 – R80. doi: 10.1530/EC-14-0031.
10. Yamaoka K, Tango T. Effects of lifestyle modification on metabolic syndrome: a systematic review and meta-analysis. BMC Med 2012;10:138. doi: 10.1186/1741-7015-10-138.
11. Pease DJ. Metabolic syndrome. In: Buttaro TM, Polgar-Bailey P, Sandberg-Cook J, Trybulski J, editors. Primary care: interprofessional collaborative practice. 6th ed. Missouri: Elsevier; 2021. p.1172-7.
12. Panidchakul K, Samranbua A. An application of transtheoretical model to promote exercise. The Journal of Boromarajonani College of Nursing, Nakhonratchasima 2013;19(1):66-76. (in Thai)
13. Davis KM, Alpert PT, Clevesy M. Using the transtheoretical model of change to improve lifestyle behaviors in a woman with metabolic syndrome. J Dr Nurs Pract 2016;9(1):81-7. doi:10.1891/2380-9418.9.1.81.
14. Pantaewan P, Prasittivatechakod A. Application of transtheoretical model and smoking behavior modification. Journal of The Royal Thai Army Nurses 2014;15(1):36-44. (in Thai)
15. Zhu L-X, ChingHo S, HungSit JW, GuHe H. The effects of a transtheoretical model-based exercise stage-matched intervention on exercise behavior in patients with coronary heart disease: a randomized controlled trial. Patient Educ Couns 2014;95(3):384-92. doi:10.1016/j.pec.2014.03.013.
16. Kim CJ, Kim DJ, Park HR. Effects of a cardiovascular risk reduction intervention with psychobehavioral strategies for Korean adults with type 2 diabetes and metabolic syndrome. J Cardiovasc Nurs 2011;26(2):117-28. doi: 10.1097/JCN.0b013e3181ec02ae.
17. Mostafavi F, Ghofranipour F, Feizi A, Pirzadeh A. Improving physical activity and metabolic syndrome indicators in women: a transtheoretical model-based intervention. Int J Prev Med2015;6(28):1-8. doi: 10.4103/2008-7802.154382.
18.Yoo S, Kim H, Cho HI. Improvements in the metabolic syndrome and stages of change for lifestyle behaviors in korean older Adults. Osong Public Health Res Perspect 2012;3(2): 85–93. doi: 10.1016/j.phrp.2012.04.007.
19. Kim CJ, Kim BT, Chae SM. Application of the transtheoretical model: exercise behavior in korean adults with metabolic syndrome. J Cardiovasc Nurs 2010;25(4):323-31. doi:10.1097/JCN.0b013e3181c8a3e8.
20. Leecharoen P. Application of trantheoretical model to complication prevention in patients with chronic disease. NJPH 2013;23(3):1-9. (in Thai)
2. Ranasinghe P, Mathangasinghe Y, Jayawardena R, Hills AP, Misra A. Prevalence and trends of metabolic syndrome among adults in the Asia-Pacific region: a systematic review. BMC Publ Health 2017;17:101. doi: 10.1186/s12889-017-4041-1.
3. Al-Qawasmeh RH, Tayyem RF. Dietary and lifestyle risk factors and metabolic syndrome: literature review. Curr Res Nutr Food Sci 2018;6(3):594-608. doi: 10.12944/CRNFSJ.6.3.03.
4. Walker J. Payne S, Jarrett N, Ley T. Psychology for nurses and caring professions, 4th ed. Berkshire: Open University Press; 2012.
5. Chonpracha S. Adult learning theory: what teachers teach adults to learn. Edupsu 2014; 25(2):13-23. (in Thai)
6. Aekplakorn W. Health status. In: Aekplakorn W, editor. Report of the 5th Thai national health examination survey 2014. Nonthaburi: Alphabet & graphic design; 2016. p.133-196. (in Thai)
7. Stasser B. Physical activity in obesity and metabolic syndrome. Ann N Y Acad Sci 2013;1281(1):141–59. doi: 10.1111/j.1749-6632.2012.06785.x
8. Vieira BA, Luft VC, Schmidt MI, Chambless LE, Chor D, Barreto SM, et al. Timing and type of alcohol consumption and the metabolic syndrome - ELSA-Brasil. PLoS One 2016;11(9): 1-17. doi:10.1371/journal.pone.0163044.
9. Bergmann N, Gyntelberg F, Faber J. The appraisal of chronic stress and the development of the metabolic syndrome: a systematic review of prospective cohort studies. Endocr Connect 2014;3(2):R55 – R80. doi: 10.1530/EC-14-0031.
10. Yamaoka K, Tango T. Effects of lifestyle modification on metabolic syndrome: a systematic review and meta-analysis. BMC Med 2012;10:138. doi: 10.1186/1741-7015-10-138.
11. Pease DJ. Metabolic syndrome. In: Buttaro TM, Polgar-Bailey P, Sandberg-Cook J, Trybulski J, editors. Primary care: interprofessional collaborative practice. 6th ed. Missouri: Elsevier; 2021. p.1172-7.
12. Panidchakul K, Samranbua A. An application of transtheoretical model to promote exercise. The Journal of Boromarajonani College of Nursing, Nakhonratchasima 2013;19(1):66-76. (in Thai)
13. Davis KM, Alpert PT, Clevesy M. Using the transtheoretical model of change to improve lifestyle behaviors in a woman with metabolic syndrome. J Dr Nurs Pract 2016;9(1):81-7. doi:10.1891/2380-9418.9.1.81.
14. Pantaewan P, Prasittivatechakod A. Application of transtheoretical model and smoking behavior modification. Journal of The Royal Thai Army Nurses 2014;15(1):36-44. (in Thai)
15. Zhu L-X, ChingHo S, HungSit JW, GuHe H. The effects of a transtheoretical model-based exercise stage-matched intervention on exercise behavior in patients with coronary heart disease: a randomized controlled trial. Patient Educ Couns 2014;95(3):384-92. doi:10.1016/j.pec.2014.03.013.
16. Kim CJ, Kim DJ, Park HR. Effects of a cardiovascular risk reduction intervention with psychobehavioral strategies for Korean adults with type 2 diabetes and metabolic syndrome. J Cardiovasc Nurs 2011;26(2):117-28. doi: 10.1097/JCN.0b013e3181ec02ae.
17. Mostafavi F, Ghofranipour F, Feizi A, Pirzadeh A. Improving physical activity and metabolic syndrome indicators in women: a transtheoretical model-based intervention. Int J Prev Med2015;6(28):1-8. doi: 10.4103/2008-7802.154382.
18.Yoo S, Kim H, Cho HI. Improvements in the metabolic syndrome and stages of change for lifestyle behaviors in korean older Adults. Osong Public Health Res Perspect 2012;3(2): 85–93. doi: 10.1016/j.phrp.2012.04.007.
19. Kim CJ, Kim BT, Chae SM. Application of the transtheoretical model: exercise behavior in korean adults with metabolic syndrome. J Cardiovasc Nurs 2010;25(4):323-31. doi:10.1097/JCN.0b013e3181c8a3e8.
20. Leecharoen P. Application of trantheoretical model to complication prevention in patients with chronic disease. NJPH 2013;23(3):1-9. (in Thai)
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
2021-03-10
ฉบับ
ประเภทบทความ
บทความวิชาการ
สัญญาอนุญาต
เนื้อหาบทความหรือข้อคิดเห็นต่างๆ ในวารสารพยาบาลสภากาชาดไทยนี้ เป็นความคิดเห็นของผู้เขียนบทความ ไม่ใช่ความเห็นของกองบรรณาธิการ หรือสถาบันการพยาบาลศรีสวรินทิรา สภากาชาดไทย
