ปัจจัยทำนายสุขภาวะองค์รวมของผู้สูงอายุรอดชีวิตจากโควิด-19
DOI:
https://doi.org/10.64767/trcn.2025.272624คำสำคัญ:
แรงสนับสนุนทางสังคม, ความรอบรู้ด้านสุขภาพ, พฤติกรรมสุขภาพ , สุขภาวะองค์รวม โควิด-19บทคัดย่อ
การศึกษาวิจัยครั้งนี้เป็นการศึกษาความสามารถในการทำนายระหว่างสุขภาวะองค์รวม ความรอบรู้ด้านสุขภาพ พฤติกรรมสุขภาพ และแรงสนับสนุนทางสังคมของผู้สูงอายุรอดชีวิตจากโควิด-19 อาศัยในอำเภอเมือง จังหวัดนครปฐม คัดเลือกกลุ่มตัวอย่างแบบสุ่มอย่างง่าย ได้ขนาดกลุ่มตัวอย่าง 375 คน เครื่องมือวิจัยซึ่งใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูล ได้แก่ แบบประเมินสุขภาวะองค์รวมของผู้สูงอายุ แบบประเมินความรอบรู้ด้านสุขภาพ แบบประเมินพฤติกรรมสุขภาพ และแบบประเมินแรงสนับสนุนทางสังคม ซึ่งทุกเครื่องมือมีค่าดัชนีความตรงเชิงเนื้อหา เท่ากับ 1.0 ค่าสัมประสิทธิ์แอลฟาของครอนบาค 0.85, 0.95, 0.93, 0.84 ตามลำดับ วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงบรรยาย และสถิติถดถอยพหุตัวแปร
ผลการศึกษา พบว่า ผู้สูงอายุรอดชีวิตจากโควิด-19 มีสุขภาวะองค์รวมมีค่าเฉลี่ย อยู่ในระดับดีมากที่สุด (Mean = 3.74, S.D. = .35) ความรอบรู้ด้านสุขภาพมีค่าเฉลี่ย อยู่ในระดับดีมาก (Mean = 4.41, S.D. = .54) พฤติกรรมสุขภาพมีค่าเฉลี่ยอยู่ในระดับดี (Mean = 3.81, S.D. = .49) แรงสนับสนุนทางสังคมมีค่าเฉลี่ย อยู่ในระดับดีมาก (Mean = 4.43, S.D. = .47) สำหรับค่าการทำนายระหว่างสุขภาวะองค์รวม ความรอบรู้ด้านสุขภาพ พฤติกรรมสุขภาพ และแรงสนับสนุนทางสังคมของผู้สูงอายุรอดชีวิตจากโควิด-19 ร้อยละ 45.20 ค่าสัมประสิทธิ์ถดถอยพหุตัวแปรที่ทำนายสุขภาวะองค์รวมที่มีค่าสูงสุด คือ แรงสนับสนุนทางสังคม (beta = .37) รองลงมาความรอบรู้ด้านสุขภาพ (beta = .31) และพฤติกรรมสุขภาพ (beta = .23) ตามลำดับ
สรุปได้ว่า ควรออกแบบโปรแกรมซึ่งประกอบด้วยการผสมผสานระหว่างความรอบรู้ด้านสุขภาพ พฤติกรรมสุขภาพ และแรงสนับสนุนทางสังคม เพื่อส่งเสริมสุขภาวะองค์รวมของผู้สูงอายุรอดชีวิตจากโควิด-19
เอกสารอ้างอิง
Clemente-Suárez VJ, Navarro-Jiménez E, Moreno-Luna L, Saavedra-Serrano MC, Jimenez M, Simón JA, et al. The impact of the COVID-19 pandemic on social, health, and economy. Sustainability 2021;13(11):6314. DOI: https://doi.org/10.3390/su13116314
Department of Disease Control Ministry of public health. Weekly COVID 19 situation report in Thailand Nonthaburi: Ministry of public health [Internet]. 2024 [cited 2025 May 5]. Available from: https://ddc.moph.go.th/brc/news.php?news=44233&deptcode=brc&news_views=3448
Suraseranivong R. The elderly and long-term effects of COVID-19 pandemic era. Journal of Charoenkrung Pracharak Hospital 2024;20(1):49-59. (in Thai)
Jiwattanasuk N, Pannavoravat P, Sirikanchana P. The holistic Well-being concepts in relation to quality of life. Abac ODI Journal 2022;10(1):28-41.
Dunn HL. High-level wellness for man and society. Am J Public Health Nations Health 1959;49(6):786-92. DOI: https://doi.org/10.2105/AJPH.49.6.786
Mansell V, Hall Dykgraaf S, Kidd M, Goodyear-Smith F. Long COVID and older people. Lancet Healthy Longev 2022;3(12):e849-e54. DOI: https://doi.org/10.1016/S2666-7568(22)00245-8
Carrasco-Dajer CM, Vera-Calzaretta AR, Ubillos-Landa S, Oyanedel JC, Díaz-Gorriti V. Impact of a culturally adapted digital literacy intervention on older people and its relationship with health literacy, quality of life, and well-being. Front Psychol 2024;15:1305569. DOI: https://doi.org/10.3389/fpsyg.2024.1305569
Behrendt D, Spieker S, Sumngern C, Wendschuh V. Integrating social support into interventions among the elderly in nursing homes: a scoping review. BMJ Open 2023;13(4):e071962. DOI: https://doi.org/10.1136/bmjopen-2023-071962
Khorani H, Mohammadi F, Hosseinkhani Z, Motalebi SA. Predictive factors of quality of life in older adults during the COVID-19 pandemic. BMC psychol 2022;10(1):176. DOI: https://doi.org/10.1186/s40359-022-00882-w
Ruiz MC, Devonport TJ, Chen-Wilson CJ, Nicholls W, Cagas JY, Fernandez-Montalvo J, et al. A cross-cultural exploratory study of health behaviors and wellbeing during COVID-19. Front psychol 2021;11:608216. DOI: https://doi.org/10.3389/fpsyg.2020.608216
Thangkratok P, Promin K, Palacheewa N, Pinrat P. Long COVID care for older adults in community after COVID-19 infection: a case study. Ramathibodi Med J 2022;45:28-42.
Ministry of Public Health. Health performance report region 5 Public Health Office 2023. [Internet]. 2023 [cited 2025 May 6]. Available from: https://region5.moph.go.th/region5/file_upload/Summary66.pdf
Pitanthananukul P. Factors related to holistic health of older people in Duan Yai sub-district, Wang Hin district, Sisaket province. J Health Sci BCNS 2023;7(1):47-61. (in Thai)
Nakhon Pathom Provincial Public Health Office. (2024). COVID-19 Case Report for Mueang District, Nakhon Pathom Province. In press 2024. (in Thai)
Krejcie RV, Morgan DW. Determining sample size for research activities. Educ Psychol Meas 1970;30(3):607-10. DOI: https://doi.org/10.1177/001316447003000308
Intarakamhaeng U. Creating and developing of Thailand health literacy scales [Internet]. 2017 [cited 2025 May 10]. Available from: http://bsris.swu.ac.th/upload/268335.pdf
Sørensen K, Van den Broucke S, Fullam J, Doyle G, Pelikan J, Slonska Z, et al. Health literacy and public health: a systematic review and integration of definitions and models. BMC Public Health 2012;12:80. DOI: https://doi.org/10.1186/1471-2458-12-80
House JS. Work stress and social support [Internet]. 1981 [cited 2025 May 12]. Available from: https://www.scribd.com/document/588747155/House-1981-Work-Stress-and-Social-Support
Ruchiwit M, Phanphairoj K, Sumneangsanor T, Mamom J. The factors of the holistic health status of Thai elders in the 21st century. Curr Aging Sci 2021;14(1):19-25. DOI: https://doi.org/10.2174/1874609813666200131123537
Nutbeam D. The evolving concept of health literacy. Soc Sci Med 2008;67(12):2072-8. DOI: https://doi.org/10.1016/j.socscimed.2008.09.050
Muenboonme W, Nunthaitaweekul P, Rattakul B. Health literacy of the elderly during the COVID-19 pandemic: a cross-sectional study. JDR 2023;18(8):924-31. DOI: https://doi.org/10.20965/jdr.2023.p0924
Pender NJ, Parsons MA, Murdaugh CL. Health promotion in nursing practice. 7th ed. London: Pearson; 2015.
Upake C, Nanthamongkolchai S, Taechaboonsermsak P, Yodmai K, Suksatan W. Factors predicting the coronavirus disease 2019 preventive behaviors of older adults: a cross-sectional study in Bangkok, Thailand. Int J Environ Res Public Health 2022;19(16):10361. DOI: https://doi.org/10.3390/ijerph191610361
Phutchongchai T, Pattarasirisomboon P, Nuansithong N, Proykoksoong B. Study of holistic well-being and quality of life of the elderly, Mueang district, Chaiyaphum province. Regional Health Promotion Center 9 Journal 2024;18(1):296-310. (in Thai)
Jagroep W, Cramm JM, Denktaş S, Nieboer AP. Health behaviours and well-being among older adults with a Surinamese migration background in the Netherlands. BMC Public Health 2022;22(1):2006. DOI: https://doi.org/10.1186/s12889-022-14414-z
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2025 สถาบันการพยาบาลศรีสวรินทิรา สภากาชาดไทย
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เนื้อหาบทความหรือข้อคิดเห็นต่างๆ ในวารสารพยาบาลสภากาชาดไทยนี้ เป็นความคิดเห็นของผู้เขียนบทความ ไม่ใช่ความเห็นของกองบรรณาธิการ หรือสถาบันการพยาบาลศรีสวรินทิรา สภากาชาดไทย
