การปฏิบัติและอุปสรรคในการดูแลโดยมีครอบครัวเป็นศูนย์กลางของพยาบาลเด็ก
DOI:
https://doi.org/10.64767/trcn.2025.277022คำสำคัญ:
การดูแลโดยมีครอบครัวเป็นศูนย์กลาง, พยาบาลเด็ก, การปฏิบัติการพยาบาล, อุปสรรคในการดูแลบทคัดย่อ
การวิจัยเชิงพรรณนามีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาอุปสรรคในการดูแลโดยมีครอบครัวเป็นศูนย์กลางของพยาบาลเด็ก 2) เพื่อศึกษาการปฏิบัติในการดูแลโดยมีครอบครัวเป็นศูนย์กลางของพยาบาลเด็ก และ3) เปรียบเทียบความแตกต่างของการปฏิบัติระหว่างพยาบาลในหอผู้ป่วยกุมารเวชกรรมกับหอผู้ป่วยวิกฤตเด็กและทารก กลุ่มตัวอย่าง คือ พยาบาลวิชาชีพที่ให้การดูแลผู้ป่วยเด็กและทารกในโรงพยาบาลตติยภูมิแห่งหนึ่งที่มีคุณลักษณะตามเกณฑ์ ใช้แบบสอบถามข้อมูลส่วนบุคคล แบบสอบถามการปฏิบัติตามแนวคิดการดูแลโดยมีครอบครัวเป็นศูนย์กลางของวิลสัน และดันสท์ ฉบับแปลภาษาไทย และแบบสอบถามการรับรู้อุปสรรคในการปฏิบัติการดูแลโดยมีครอบครัวเป็นศูนย์กลาง ที่ผู้วิจัยสร้างขึ้น วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติบรรยายและ independent t-test
ผลการวิจัย พบว่า คะแนนเฉลี่ยอุปสรรคในการดูแลโดยมีครอบครัวเป็นศูนย์กลางโดยรวมของพยาบาลเด็ก (Mean = 2.18, S.D. = 0.56) อยู่ในระดับปานกลาง สำหรับอุปสรรคที่พบมากที่สุด ได้แก่ ด้านองค์กร (Mean = 2.24, S.D = 0.69) และด้านบุคลากรทางการพยาบาล (Mean = 2.21, S.D = 0.60) คะแนนเฉลี่ยการปฏิบัติโดยรวมของพยาบาลเด็กอยู่ในระดับมาก (Mean = 3.73, S.D = 0.32) เมื่อเปรียบเทียบคะแนนเฉลี่ยการปฏิบัติในการดูแลโดยมีครอบครัวเป็นศูนย์กลางระหว่างพยาบาลในหอผู้ป่วยวิกฤตเด็กและทารก (Mean = 3.80, S.D = 0.25) สูงกว่าคะแนนเฉลี่ยการปฏิบัติในการดูแลโดยมีครอบครัวเป็นศูนย์กลางของพยาบาลในหอผู้ป่วยกุมารเวชกรรม (Mean = 3.65, S.D = 0.38) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < 0.05) เมื่อพิจารณาเปรียบเทียบรายด้าน พบว่า คะแนนเฉลี่ยด้านการปฏิบัติเชิงสัมพันธ์ของพยาบาลในหอผู้ป่วยวิกฤตเด็กและทารกสูงกว่าพยาบาลในหอผู้ป่วยกุมารเวชกรรม อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < 0.05) คะแนนเฉลี่ยด้านการปฏิบัติแบบมีส่วนร่วมในการดูแลของพยาบาลทั้งสองกลุ่มไม่แตกต่างกัน
ผลการวิจัยแสดงให้เห็นว่า ผู้บริหารควรแก้ไขอุปสรรคด้านองค์กรและด้านบุคลากรทางการพยาบาล สำหรับการปฏิบัติในการดูแลโดยมีครอบครัวเป็นศูนย์กลางของพยาบาลเด็ก พยาบาลวิชาชีพในหอผู้ป่วยกุมารเวชกรรม ควรเพิ่มการปฏิบัติเชิงสัมพันธ์ด้วยการนำปัจจัยทางด้านองค์กรและด้านบุคลากรที่เป็นอุปสรรคต่อการปฏิบัติเชิงสัมพันธ์ มาเป็นข้อมูลในการทำแผนพัฒนาคุณภาพ เพื่อส่งเสริมการปฏิบัติการดูแลโดยมีครอบครัวเป็นศูนย์กลาง
เอกสารอ้างอิง
Institute for Population and Social Research, Mahidol University, Thailand, Report on the Population Prospects as of Mid-2025 (July 1). Mahidol Population Gazette. 34 (January, 2025). (in Thai)
Department of Health, Ministry of Public Health. Incident of birth asphyxia rate: province sectors 2023. 2023 [cited 2025 Aug 11]. Available from: https://dashboard.anamai.moph.go.th/dashboard/birthasphyxia/index?year=2023 (in Thai)
Moasuwan L, Sutra S, editors. The burden of diseases among Thai children and adolescents 2015-2019. Bangkok: The Royal College of Pediatricians of Thailand; 2023. (in Thai)
Yuennan C. A concept of family-centered nursing care among children with critical and chronic illness. Journal of Nurses Association of Thailand Northern Office 2017;23(2):59-68. (in Thai)
Bothipan S, Makma K, Wuttisirinukul W, Intasan A. Development of primary nursing system in intensive care unit, pediatric department, Buddhachinaraj Phitsanulok Hospital. Buddhachinaraj Medical Journal 2022;39(3):304-17. (in Thai)
Taweechart J, Thungjaroenkul P, Nantsupawat A. Barriers and practices based on family-centered care of nurses in the surgical intensive care unit. Kamphaeng Phet Hospital Journal 2021;25(2):19-28. (in Thai)
Aljawad B, Miraj SA, Alameri F, Alzayer H. Family-centered care in neonatal and pediatric critical care units: a scoping review of interventions, barriers, and facilitators. BMC Pediatr 2025;25(1):291. DOI: https://doi.org/10.1186/s12887-025-05620-w
Kuo DZ, Houtrow AJ, Arango P, Kuhlthau KA, Simmons JM, Neff JM. Family-centered care: current applications and future directions in pediatric health care. Matern Child Health J 2012;16(2):297-305. DOI: https://doi.org/10.1007/s10995-011-0751-7
Dunst CJ. Family-centered practices: birth through high school: birth through high school. The Journal of Special Education 2002;36(3):141-149. DOI: https://doi.org/10.1177/00224669020360030401
Dall'Oglio I, Di Furia M, Tiozzo E, Gawronski O, Biagioli V, Di Ciommo VM, et al. Practices and perceptions of family centered care among healthcare providers: a cross-sectional study in a pediatric hospital. J Pediatr Nurs 2018;43:e18-e25. DOI: https://doi.org/10.1016/j.pedn.2018.07.015
Sangnatsawang N. Perception and practice of family-centered care in health care professions [thesis]. Bangkok: Mahidol University; 2008. (in Thai)
Bruce B, Letourneau N, Ritchie J, Larocque S, Dennis C, Elliott MR. A multisite study of health professionals’ perceptions and practices of family-centered care. J Fam Nurs 2002;8(4):408-29. DOI: https://doi.org/10.1177/107484002237515
Prasopkittikun T, Srichantaranit A, Chunyasing S. Thai nurses' perceptions and practices of family-centered care: the implementation gap. Int J Nurs Sci 2019;7(1):74-80. DOI: https://doi.org/10.1016/j.ijnss.2019.09.013
Khamoonrot N, Nateethanasombat K, Khlangthamniam K. Factors predicting of nursing practice in family-centered care of community nurse practitioners. HCU Journal of Health Science 2018;21(42):13-28. (in Thai)
Cannon S. Family-centered care in the critical care setting: is it best practice? Dimens Crit Care Nurs 2011;30(5):241-5. DOI: https://doi.org/10.1097/DCC.0b013e3182276f9a
Dunst CJ, Trivette CM. Characteristics and consequences of family-centered helpgiving practices. CASEmakers 2005;1(6):1-4.
Dunst CJ, Espe-Sherwindt M. Family-centered practices in early childhood intervention. In: Reichow B, Boyd BA, Barton EE, Odom SL, editor. Handbook of early childhood special education. Switzerland: Springer International Publishing; 2016. p. 37-55. DOI: https://doi.org/10.1007/978-3-319-28492-7_3
Mierendorf SM, Gidvani V. Palliative care in the emergency department. Perm J 2014;18(2):77-85. DOI: https://doi.org/10.7812/TPP/13-103
Kiwanuka F, Shayan SJ, Tolulope AA. Barriers to patient and family-centred care in adult intensive care units: A systematic review. Nurs Open 2019;6(3):676-84. DOI: https://doi.org/10.1002/nop2.253
Lim SJ, Bang KS. The perceptions and performance of family-centered care among pediatric nurses at a children's hospital in South Korea: a descriptive study. Child Health Nurs Res 2023;29(3):207-17. DOI: https://doi.org/10.4094/chnr.2023.29.3.207
Cohen J. Statistical power analysis for the behavioral sciences. New York: Routledge; 2013. DOI: https://doi.org/10.4324/9780203771587
Wilson LL, Dunst CJ. Checklist for assessing adherence to family-centered practices. CASEtools 2005;1(1):1-6.
Srisa-ard B. Introduction to research. 10th ed. Bangkok: Suwiriyasarn; 2017. (in Thai)
Ward K. Perceived needs of parents of critically ill infants in a neonatal intensive care unit (NICU). Pediatr Nurs 2001;27(3):281-6.
Yoo HJ, Lim OB, Shim JL. Critical care nurses' communication experiences with patients and families in an intensive care unit: a qualitative study. PLoS One 2020;15(7):e0235694. DOI: https://doi.org/10.1371/journal.pone.0235694
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2025 สถาบันการพยาบาลศรีสวรินทิรา สภากาชาดไทย
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เนื้อหาบทความหรือข้อคิดเห็นต่างๆ ในวารสารพยาบาลสภากาชาดไทยนี้ เป็นความคิดเห็นของผู้เขียนบทความ ไม่ใช่ความเห็นของกองบรรณาธิการ หรือสถาบันการพยาบาลศรีสวรินทิรา สภากาชาดไทย
