การทบทวนบทบาทนักบริหารทรัพยากรมนุษย์ในการนำนโยบายไปปฏิบัติ เพื่อการคุ้มครองสิทธิและสวัสดิการแรงงานข้ามชาติ

บทคัดย่อ

บทความนี้นำเสนอการทบทวนเชิงวิพากษ์เกี่ยวกับบทบาทของนักบริหารทรัพยากรมนุษย์ในการนำนโยบายด้านสิทธิและสวัสดิการแรงงานข้ามชาติไปสู่การปฏิบัติ โดยมุ่งเน้นแรงงานข้ามชาติในอุตสาหกรรมที่ใช้แรงงานเข้มข้นและมีความเปราะบางสูง โดยเฉพาะอุตสาหกรรมอาหารทะเลและเกษตรแปรรูป ซึ่งสะท้อนให้เห็นถึงความซับซ้อนของประเด็นแรงงานที่เชื่อมโยงมิติด้านกฎหมาย สิทธิมนุษยชน และการจัดการองค์การบทความนี้ใช้แนวทางการทบทวนวรรณกรรมแบบบูรณาการ (Integrative Literature Review) โดยคัดเลือกวรรณกรรมตามเกณฑ์ด้านความเกี่ยวข้อง ความทันสมัย และความน่าเชื่อถือของแหล่งข้อมูล และวิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหาเชิงคุณภาพ จากการสังเคราะห์วรรณกรรมพบว่า แรงงานข้ามชาติเป็นกำลังสำคัญในระบบเศรษฐกิจไทยที่ยังคงเผชิญความเปราะบางและความเสี่ยงต่อการถูกละเมิดสิทธิ การวิเคราะห์สะท้อนให้เห็นช่องว่างระหว่างหลักการเชิงนโยบายกับการบังคับใช้จริงในสถานประกอบการ ซึ่งไม่สามารถแก้ไขได้ด้วยกลไกรัฐเพียงลำพัง หากแต่ต้องอาศัยบทบาทเชิงกลยุทธ์ของนักบริหารทรัพยากรมนุษย์ บทบาทเหล่านี้ครอบคลุมตั้งแต่การเป็นหุ้นส่วนเชิงกลยุทธ์ ผู้นำการเปลี่ยนแปลง ผู้พัฒนาทุนมนุษย์ ไปจนถึงการเป็นผู้ครองใจบุคลากรและที่ปรึกษาเชิงระบบ บทความนี้มุ่งนำเสนอว่า นักบริหารทรัพยากรมนุษย์มีศักยภาพในการแปลงมาตรฐานสากลและพันธกรณีระหว่างประเทศ เช่น อนุสัญญา ILO และพิธีสารด้านแรงงานให้กลายเป็นมาตรการที่ตรวจสอบได้จริง อาทิ สัญญาจ้างหลายภาษา ระบบ e-Payment และกลไกร้องเรียนอิสระ นอกจากนี้ นักบริหารทรัพยากรมนุษย์ยังมีบทบาทสำคัญในการเสริมพลังแรงงานและสร้างความไว้วางใจ เพื่อให้แรงงานเข้าถึงสิทธิและการเยียวยาได้อย่างแท้จริง โดยนักบริหารทรัพยากรมนุษย์ต้องยกระดับบทบาทจากการจัดการเชิงเทคนิคสู่กลไกเชิงกลยุทธ์ที่ผสานหลักสิทธิมนุษยชนและธรรมาภิบาลแรงงาน