ผลของโปรแกรมความรอบรู้ด้านสุขภาพต่อพฤติกรรมการป้องกันการหกล้ม ของผู้สูงอายุในพื้นที่คลินิกหมอครอบครัวตากสิน จังหวัดตาก

บทคัดย่อ

การศึกษากึ่งทดลองแบบกลุ่มเดียววัดผลก่อนและหลังนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อประเมินประสิทธิผลของโปรแกรมความรอบรู้ด้านสุขภาพต่อพฤติกรรมการป้องกันการหกล้มและสมรรถภาพทางกายของผู้สูงอายุ ในพื้นที่คลินิกหมอครอบครัวตากสิน จังหวัดตาก คัดเลือกกลุ่มตัวอย่างแบบเจาะจง จากผู้สูงอายุ 60 ปีขึ้นไป จำนวน 46 คน กลุ่มตัวอย่างมี
ข้อมูลครบถ้วนทั้งก่อนและหลังการเข้าร่วมโปรแกรม จำนวน 37 คน (ร้อยละ 80.43) วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติพรรณนา สถิติ Paired Sample t-test และ Exact McNemar Test ผลการศึกษาพบว่า กลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่เป็นเพศหญิง (ร้อยละ 70.27) อายุเฉลี่ย 71.24 ปี (S.D. = 7.07) การศึกษาระดับประถมศึกษาหรือต่ำกว่า (ร้อยละ 78.37)
และมีความเสี่ยงต่อการหกล้ม (ร้อยละ 37.84) หลังเข้าร่วมโปรแกรม 7 สัปดาห์ พบว่า
(1) คะแนนเฉลี่ยความรอบรู้ด้านสุขภาพโดยรวม จำแนกเป็นด้านการเข้าใจ การประเมินและการประยุกต์ใช้ข้อมูลสุขภาพ เพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.001) (2) คะแนนพฤติกรรมสุขภาพโดยรวมก่อนและหลังไม่แตกต่างกัน และ (3) สมรรถภาพทางกายมี
แนวโน้มดีขึ้น โดยเฉพาะการเดินไปและกลับ ระยะ 3 เมตร ผ่านเกณฑ์เพิ่มขึ้นจากร้อยละ 70.27 เป็น 86.49 แต่ไม่พบความแตกต่าง ดังนั้นโปรแกรมความรอบรู้ด้านสุขภาพสามารถเพิ่มความรอบรู้ด้านสุขภาพได้อย่างมีนัยสำคัญแต่ระยะเวลาการเข้าร่วมโปรแกรม 7 สัปดาห์ยังไม่เพียงพอต่อการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมสุขภาพและสมรรถภาพทางกาย ควรขยายโปรแกรมเพิ่มขึ้นเป็นอย่างน้อย 11-12 สัปดาห์และใช้การทดลองแบบสุ่มที่มีกลุ่มควบคุมเพื่อยืนยันประสิทธิผลของโปรแกรม