ความสัมพันธ์ระหว่างสมรรถภาพการมองเห็นในงานอาชีวอนามัย และความเข้มแสงสว่างในพนักงานของสถานประกอบกิจการแห่งหนึ่งในจังหวัดลำพูน
คำสำคัญ:
ความเข้มแสงสว่าง, สมรรถภาพการมองเห็นในงานอาชีวอนามัย, สภาพแวดล้อมการทำงานบทคัดย่อ
การศึกษาเชิงวิเคราะห์แบบภาคตัดขวางนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างสมรรถภาพการมองเห็นในงานอาชีวอนามัยและความเข้มแสงสว่างในสถานประกอบกิจการผลิตเครื่องประดับแห่งหนึ่งในจังหวัดลำพูน กลุ่มตัวอย่างคือ พนักงาน จำนวน 2,037 คน ทำการวัดความเข้มแสงสว่างเฉพาะจุด ณ ตำแหน่งปฏิบัติงาน โดยจำแนกระดับความเข้มแสงสว่างเปรียบเทียบกับค่ามาตรฐาน (ระดับ 1-3 เท่าของค่ามาตรฐาน) วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติ Chi-square test และ Multiple logistic regression ผลการศึกษาพบว่า
กลุ่มตัวอย่างเป็นเพศหญิง ร้อยละ 58.50 อายุเฉลี่ย 33.44 ปี (S.D.=5.07) พบผลตรวจสมรรถภาพการมองเห็นโดยรวมมีผลผิดปกติ ร้อยละ 54.69 โดยพบความผิดปกติด้าน
ความคมชัดในการมองเห็นระยะไกล ร้อยละ 36.87 และการกะระยะความลึก ร้อยละ 30.00
ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับสมรรถภาพการมองเห็นโดยรวมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ได้แก่ ความเข้มแสงสว่าง และอายุ โดยระดับความเข้มแสงสว่างสูงกว่ามาตรฐาน 1 เท่า และ 2 เท่า ลดโอกาสเกิดการมองเห็นผิดปกติลงร้อยละ 21.00 และ 23.00 ตามลำดับ และพนักงานที่อายุตั้งแต่ 40 ปีขึ้นไป มีโอกาสเสี่ยงเกิดการมองเห็นผิดปกติเป็น 2.15 เท่า
(95% CI: 1.59 - 2.90) ข้อสรุปความเข้มแสงสว่างที่สูงกว่ามาตรฐาน (1-2 เท่า) ช่วยส่งเสริมสมรรถภาพการมองเห็น โดยเฉพาะด้านความคมชัดในการมองเห็นระยะไกลควรจัดการความเข้มแสงสว่างให้เหมาะสมกับลักษณะงานและตรวจสมรรถภาพการมองเห็นเป็นประจำ โดยเฉพาะกลุ่มพนักงานอายุตั้งแต่ 40 ปี ขึ้นไป
เอกสารอ้างอิง
กรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน. (2568). จำนวนผู้มีงานทำจังหวัดลำพูน จำแนกตามประเภทอุตสาหกรรม จำแนกตามชื่อสถานประกอบกิจการ ไตรมาส 3/2568. (เอกสารอัดสำเนา)
ประกาศกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน เรื่อง กำหนดแบบรายงานผลการตรวจวัดและวิเคราะห์สภาวะการทำงาน เกี่ยวกับความร้อน แสงสว่าง และเสียงภายในสถานประกอบกิจการ (2561, 28 มิถุนายน). ราชกิจจานุเบกษา, เล่มที่135 ตอนพิเศษ 150 ง. หน้า 4.
ประกาศกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน เรื่อง มาตรฐานความเข้มของแสงสว่าง (2561, 21 กุมภาพันธ์). ราชกิจจานุเบกษา. เล่มที่ 135 ตอนพิเศษ 39 ง. หน้า 15.
ประกาศกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน เรื่อง หลักเกณฑ์ วิธีการตรวจวัด และการวิเคราะห์สภาวะการทำงานเกี่ยวกับระดับความร้อน แสงสว่าง หรือเสียง รวมทั้งระยะเวลาและประเภทกิจการที่ต้องดำเนินการ (ฉบับที่ 2) (2565, 11 มกราคม). ราชกิจจานุเบกษา, เล่มที่139 ตอนพิเศษ 7 ง. หน้า 6-8.
ประกาศกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน เรื่อง กำหนดแบบและวิธีการส่งผลการตรวจสุขภาพของลูกจ้างที่ผิดปกติหรือที่มีอาการหรือเจ็บป่วยเนื่องจากการทำงาน การให้การรักษาพยาบาล และการป้องกันแก้ไข (2564, 27 กันยายน). ราชกิจจานุเบกษา. เล่มที่ 138 ตอนพิเศษ 231 ง. หน้า 42-43
มูลนิธิสัมมาอาชีวะ. (2562). แนวทางการตรวจและแปลผลสมรรถภาพการมองเห็นในงานอาชีวอนามัย พ.ศ. 2562 [ออนไลน์]. [สืบค้นเมื่อ 3 มกราคม 2569]; แหล่งข้อมูล: https://drive.google.com/file/d/1uIn8xT0gQme0QOqD16wDH9qOJmh-tlFT/view
สายพิรุณต์ ตั้งยศฐากิจกุล และธีระศิษฏ์ เฉินบำรุง. (2561). ความเหมาะสมในการตรวจสุขภาพตามปัจจัยเสี่ยงทางด้านเคมีและด้านกายภาพในสถานประกอบการในจังหวัดระยองและรายละเอียดในการรายงานผลการตรวจสุขภาพต่อเจ้าพนักงานตรวจแรงงาน.วารสารความปลอดภัยและสุขภาพ, 11(3), 35-46. [สืบค้นเมื่อ 3 มกราคม 2569]; แหล่งข้อมูล: https://he01.tci-thaijo.org/index.php/JSH/article/view/132233
สิริพัชร ช่วงกรุด และสุนิสา ชายเกลี้ยง. (2566). ความล้าสายตาของพนักงานในอุตสาหกรรมผลิตชิ้นส่วนอิเล็กทรอนิกส์.วารสารวิจัย มข. (ฉบับบัณฑิตศึกษา), 24(4), 186-197. [สืบค้นเมื่อ 3 มกราคม 2569]; แหล่งข้อมูล: https://ph02.tci-thaijo.org/index.php/gskku/article/view/252441
สุพาพร แสนศรี, กฤษณ์ พัชนี และณัฏฐาณิชา หมื่นหาวงษ์. (2563). สมรรถภาพการมองเห็นด้านอาชีว อนามัยของแรงงานนอกระบบกลุ่มถักวิกผม. วารสารวิชาการสำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 9 จังหวัดนครราชสีมา, 26(3), 5-14. [สืบค้นเมื่อ 15 มกราคม 2569]; แหล่งข้อมูล: https://he02.tci-thaijo.org/index.php/ODPC9/article/view/246208
Asadi, N., Torabi, G. S., Hosseini, S. S., Hashemi, Z., & Foladi, D. R. (2024). The Correlation Between Lighting Intensity, Eye Fatigue, Occupational Stress, and Sleep Quality in the Control Room Operators of Abadan Refinery. Shiraz E-Medical Journal, 25(8), e141536. [cited 2026 February 15]; Available from: https://doi.org/10.5812/semj-141536
Boyce, P. R. (2016). Human factors in lighting [online]. [cited 2026 February 15]; Available from: https://api.pageplace.de/preview/DT0400.9781439874899_A24452624/preview-9781439874899_A24452624.pdf
Haymes, S. A., & Lee, J. (2016). Effects of task lighting on visual function in age-related macular degeneration. Ophthalmic and Physiological Optics, 26(2), 169-179. [cited 2026 February 15]; Available from: https://doi.org/10.1111/j.1475-1313.2006.00367.x
Holden, B. A., Fricke, T. R., Ho, S. M., et al. (2008). Global vision impairment due to uncorrected presbyopia. Archives of Ophthalmology, 126(12), 1731-1739. [cited 2026 February 15]; Available from: https://doi.org/10.1001/archopht.126.12.1731
Ibrahimi, D., Aviles, M., Rodríguez-Reséndiz, J. (2023). The Impact of the Test Dissociation on the Binocular Balance of Children. Clinics and Practice, 13(4), 977-993. [cited 2026 February 15]; Available from: https://doi.org/10.3390/clinpract13040088
Nylén, P., Favero, F., Glimne, S., Teär Fahnehjelm, K., & Eklund, J. (2014). Vision, light and aging: A literature overview on older-age workers. Work, 47(3), 399-412. [cited 2026 February 15]; Available from: https://doi.org/10.3233/WOR-141832
Sánchez-Lacambra, M., Orduna-Hospital, E., Arcas-Carbonell, M., & Sánchez-Cano, A. (2024). Effects of Light on Visual Function, Alertness, and Cognitive Performance: A Computerized Test Assessment. Applied Sciences, 14(15), 6424. [cited 2026 February 15]; Available from: https://doi.org/10.3390/app14156424
Serikov, Y. A., Nazarenko, L. A., & Serikova, K. S. (2020). Non-Visual Exposure to Light as a Production Factor of the Influence of Lighting of the Working Area on Labor Productivity and Safety of Workers. Metrology and Instruments. 35-39 [cited 2026 February 15]; Available from: https://www.researchgate.net/publication/338964666
Suk, J. Y. (2019). Luminance and vertical eye illuminance thresholds for occupants’ visual comfort in daylit office environments. Building and Environment, 148, 107-115. [cited 2026 February 15]; Available from: https://doi.org/10.1016/j.buildenv.2018.10.058
Sundaravadivel, D., & Shanmugham, D. B. M. (2022). Binocular vision parameters in handloom silk weavers. Medical Hypothesis, Discovery & Innovation in Optometry, 3(2), 57-62. [cited 2026 February 15]; Available from: https://mehdijournal.com/index.php/mehdioptometry/article/view/1038
Teerasantipun, C., Pichetweerachai, W., Theerakul, T., Chaiwong, W., & Kunanusont, C. (2019). Validity of vision screener among workers in a private hospital in the northern part of Thailand. The Bangkok Medical Journal, 15(2), 140-144. [cited 2026 February 15]; Available from: https://doi.org/10.31524/bkkmedj.2019.09.002
Tidbury, L. P., Czanner, G., & Newsham, D. (2016). Fiat Lux: the effect of illuminance on acuity testing. Graefe's Archive for Clinical and Experimental Ophthalmology, 254(6), 1091-1097. [cited 2026 February 15]; Available from: https://doi.org/10.1007/s00417-016-3329-7
Untimanon, O., Pacharatrakul, W., Boonmeepong, K., et al. (2006). Visual Problems among Electronic and Jewelry Workers in Thailand. Journal of Occupational Health, 48(5), 407-412. [cited 2026 February 15]; Available from: https://doi.org/10.1539/joh.48.407
Xu, R., Thibos, L., & Bradley, A. (2016). Effect of target luminance on optimum pupil diameter for presbyopic eyes. Optometry and Vision Science, 93(11), 1409-1419. [cited 2026 February 15]; Available from: https://doi.org/10.1097/OPX.0000000000000963
Yi, J. S., Kim, Y. W., Kim, K. A., & Koo, B. (2012). A suggested color scheme for reducing perception-related accidents on construction work sites. Accident Analysis and Prevention, 48, 185-192. [cited 2026 February 15]; Available from: https://doi.org/10.1016/j.aap.2011.04.022
Zakerian, S. A., Yazdanirad, S., Gharib, S., Azam, K., Zare, A., & Zare, A. (2018). The effect of increasing the illumination on operators’ visual performance in the control-room of a combined cycle power plant. Annals of Occupational and Environment Medicine, 30(1), 56. [cited 2026 February 20]; Available from: https://doi.org/10.1186/s40557-018-0267-3

