Development of Prevention and Control Guideline for Leptospirosis in Urban Market, Thap Thiang Sub-district, Muang District, Trang Province
Keywords:
Prevention and control, Leptospirosis, Urban marketAbstract
A participatory action research aimed to develop a guideline for prevention and control of leptospirosis in an urban market at Thap Thiang subdistrict, Muang district, Trang province. A target group in the market comprised 66 stakeholders in the market who were selected by a purposive sampling technique. Collection of data carried out from March to December 2020. The PAR process consisted of 4 steps; 1. problem analysis, 2. planning, 3. action, and 4. evaluation. The study tools included an observation form, an investigation of disease reservoir form, a questionnaire concerning knowledge and behaviors, and an in-meeting idea-exchange form. Content analyses were employed to analyze qualitative data in participation processes. Descriptive statistics explained quantitative data in finding problems and monitoring procedure, and a paired t-test was to analyze outcomes of the guideline. The results showed the stakeholders participated in all processes of developing the guideline for prevention and control of leptospirosis, included sharing an opinion for analysis and defining problems, goal setting, planning and action, evaluation and feedback the data for development. Outcomes of developing prevention and control scheme found the levels of knowledge and preventive behaviors against leptospirosis among the stakeholders increased and the density of rats in the market decreased. Therefore, promoting knowledge, correcting behavior, and giving feedback information to the stakeholders along with mutually review and analyze the current situation, are useful processes in reduction of risk of leptospirosis among people in urban areas.
References
กลุ่มโรคติดต่อระหว่างประเทศ สำนักโรคติดต่อทั่วไป กรมควบคุมโรค. (2557). หนู การสำรวจประชากรและการควบคุม. นนทบุรี: โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย.
กลุ่มโรคติดต่อระหว่างสัตว์และคน สำนักโรคติดต่อทั่วไป กรมควบคุมโรค. (2558). คู่มือวิชาการโรคเลปโตสไปโรสิส. พิมพ์ครั้งที่ 2. นนทบุรี: โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย.
กองระบาดวิทยา กรมควบคุมโรค. (2563). จำนวนและอัตราป่วย ตาย ต่อแสนประชากร แยกรายจังหวัด โรคเลปโตสไปโรสิส พ.ศ. 2558-2562. (เอกสารอัดสำเนา).
กองสาธารณสุขและสิ่งแวดล้อม เทศบาลนครตรัง. (2561). รายงานผลการดำเนินงานประจำปี 2561. (เอกสารอัดสำเนา).
ชมนาด พจนามาตร์, สมบูรณ์ จัยวัฒน์, สงกรานต์ ก้อนแก้ว และนงลักษณ์ จันทร์แก้ว. (2555). การพัฒนาศักยภาพชุมชนในการจัดการหมู่บ้านอาหารปลอดภัย. พยาบาลสาร, 39(1), 35-45.
พัชรา ผาณิบุศย์. (2554). การพัฒนากระบวนการจัดทำแผนชุมชนของเทศบาลเมืองหนองคาย. รัฐประศาสนศาสตรมหาบัณฑิต. สาขาวิชาการปกครองท้องถิ่น วิทยาลัยการปกครองท้องถิ่น. ขอนแก่น: มหาวิทยาลัยขอนแก่น.
วิชชุดา วงศ์พานิชย์. (2565). การถ่ายทอดกระบวนการแก้ไขปัญหาความยากจนอย่างยั่งยืน กรณีศึกษาบ้านหนองแค ตำบลหนองแค อำเภอราศีไศล จังหวัดศรีสะเกษ. Journal of Modern Learning Development, 7(7), 74-92.
รุจา ภู่ไพบูลย์, สุริยพงศ์ วัฒนาศักดิ์, นารีรัตน์ จิตรมนตรี และคณะ. (2555). กระบวนการพัฒนาสุขภาพพอเพียงในชุมชน. วารสารพยาบาลศาสตร์และสุขภาพ, 35(1), 28-38.
สมเกียรติ จินดา และเฉลิมพล ตันสกุล. (2557). ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมป้องกันและควบคุมโรคเลปโตสไปโรซีสของแกนนำสุขภาพประจำครอบครัว โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภพตำบลเก็บงา อำเภอเมืองจันทร์ จังหวัดศรีสะเกษ. วารสารวิชาการเฉลิมกาญจนา, 1(2), 25-37.
สัญญา เคณาภูมิ และเสาวลักษณ์ โกศลกิตติอัมพร. (2560). กรอบแนวคิดการศึกษาการวางแผนและการบริหารแผน. วารสารวิชาการแพรวากาฬสินธุ์ มหาวิทยาลัยกาฬสินธุ์, 4(2), 389-411.
สำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 12 จังหวัดสงขลา. (2562). ผลการเฝ้าระวังเชื้อเลปโตสไปร่า การสำรวจความรู้และพฤติกรรมการป้องกันโรคเลปโตสไปโรสิส พื้นที่เขตเมือง จังหวัดตรัง พ.ศ.2562. (เอกสารอัดสำเนา).
สำนักสุขาภิบาลอาหารและน้ำ กรมอนามัย. (2556). คู่มือ ตลาดสด น่าซื้อ. พิมพ์ครั้งที่ 4. นนทบุรี: โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย.
สุกฤษฏิ์ ใจจำนงค์, สุกัญญา นันทะ, คณิชา แจ่มจิต, บุหงา กาหลง และวิลาสินี บุญเพชร. (2563). ผลของโปรแกรมการให้ความรู้เกี่ยวกับสุขาภิบาลอาหารและผลิตภัณฑ์กำจัดสัตว์และแมลงพาหะนำโรคในชุมชนตลาด จังหวัดพระนครศรีอยุธยา. วารสารวิจัยและพัฒนา วไลยอลงกรณ์ ในพระบรมราชูปถัมภ์ สาขาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี, 15(3), 63-72.
สุนันท์ ขาวประพันธ์, ปรีย์กมล รัชนกุล และสุวรรณา จันทร์ประเสริฐ. (2555). ผลของการดูแลสุขภาพที่บ้านต่อพฤติกรรมของครอบครัวในการดูแลเด็กโรคหืด. วารสารสภาการพยาบาล, 27(2), 108-121.
อนุชา ศิริมาลัยสุวรรณ. (2561). โรคเลปโตสไปโรซิส หรือโรคฉี่หนู (Leptospirosis). เชียงใหม่: สมพรการพิมพ์.
Best, J.W. (1977). Research in Education. (3rd ed.). New Jersey: Prentice Hall.
Bloom, B.S., Hastings, J.T. and Madaus, G.F. (1971). Handbook on formative and summative evaluation of student learning. New York: McGraw–Hill.
Crane, P., & O’Regan, M. (2010). On PAR: Using Participatory Action Research to Improve Early Intervention [online]. [cited 2020 May 2]; Available from: https://eprints.qut.edu.au/34301/1/34301.pdf
Cronbach, L. J. (1990). Essentials of psychological testing. (5th ed.). New York: Harper & Row.
Evangelista, K. V., & Coburn, J. (2010). Leptospira as an emerging pathogen: a review of its biology, pathogenesis and host immune responses. Future Microbiology, 5(9), 1413-1425.
Gibbs, G. (1988). Learning by doing: a guide to teaching and learning methods. Oxford: Further Education Unit.
Kuder, G. F., & Richardson, M. W. (1937). The theory of the estimation of test reliability. Psychometrika, 2(3), 151-160.
Thaipadungpanit, J., Wuthiekanun, V., Chierakul, W. et al. (2007). A Dominant Clone of Leptospira interrogans Associated with an Outbreak of Human Leptospirosis in Thailand. PLOS Neglected Tropical Disease, 1(1), 1-6. [cited 2021 March 30]; Available from: https://journals.plos.org/plosntds/article/file?id=10.1371/journal.pntd.0000056&type=printable
