Effectiveness of PRECEDE Model Integrated with Health Belief Model on Household Waste Management Behavior of People in Dong Jen Subdistrict Municipality, Phukamyao District, Phayao Province
Keywords:
Predisposing factors, Enabling factors, Reinforcing factors, Health belief model, Household waste management behaviorAbstract
This quasi-experimental research aimed to study the effectiveness of the PRECEDE model application with health belief model (HBM) on household waste management behavior of people in Dong Jen Sub-district Municipality, Phu Kam Yao District, Phayao Province. The sample group consisted of 82 household representatives in the area under the responsibility of Dong Jen Sub-district Municipality, PhuKamYao District, Phayao Province. They were divided equally into 41 each of an experimental and control group. The research instruments consisted of 1) the PRECEDE model application with HBM, which implemented for 8 weeks. 2) a questionnaire comprised general information, knowledge, attitude, and perception information, and household waste management behavior. The study performed a measurement twice at before joining the program and after the program. The data analysis carried out by using descriptive statistics: Chi-square test, independent sample t-test and Paired t-test. The results of the study achieved after the program where the experimental group had the highest mean score on knowledge of household waste management, including attitude, perception and behavior toward household waste management. These factors were either significantly higher than that before joining the program or higher than that of control group (p<0.05). Therefore, conclusion could be made that the PRECEDE model combination with the HBM was effective in promoting knowledge, attitude, perception and behavior in household waste management. In this circumstance, the relevant agencies can apply the study result to expand it and to develop activities according to the program to extend the operation to promote people for more improving and appropriate waste managing behavior.
References
กองจัดการกากของเสียและสารอันตราย กรมควบคุมมลพิษ. (2566). รายงานสถานการณ์สถานที่กำจัดขยะมูลฝอยชุมชนประเทศไทย ปี พ.ศ. 2565 [ออนไลน์]. [สืบค้นเมื่อ 15 มิถุนายน 2566]; แหล่งข้อมูล: https://www.pcd.go.th/publication/29509/
เทศบาลตำบลดงเจน. (2565). แผนปฏิบัติการบริหารจัดการขยะมูลฝอย เทศบาลตำบลดงเจน ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2565 [ออนไลน์]. [สืบค้นเมื่อ 15 เมษายน 2566]; แหล่งข้อมูล: https://n9.cl/bp2do8
ธีร์ดนัย ชาวป่า และสรัญญา ถี่ป้อม. (2565). ผลของโปรแกรมส่งเสริมสุขภาพโดยประยุกต์ใช้ทฤษฎีแบบแผนความเชื่อด้านสุขภาพต่อพฤติกรรมการคัดแยกขยะติดเชื้อในครัวเรือนของผู้ที่ดูแลผู้ป่วยติดเตียงภายในตำบลบึงกอก อำเภอบางระกำ จังหวัดพิษณุโลก. วารสารควบคุมโรค, 48(4), 912-921. [สืบค้นเมื่อ 15 เมษายน 2566]; แหล่งข้อมูล: https://he01.tci-thaijo.org/index.php/DCJ/article/view/252629/176005
ศศิวิมล จันทร์มาลี, พัชรินทร์ แตงอ่อน, ขวัญยุพา ม่วงงาม, พัณณิตา แขกพงษ์, จิรภาส หอมจิตสุขฤทัย และชนินันท์ ประเสริฐไทย. (2566). ผลของโปรแกรมการให้ความรู้และทัศนคติต่อการจัดการขยะมูลฝอย ในตำบลข้าวงาม อำเภอวังน้อย จังหวัดพระนครศรีอยุธยา. วารสารศูนย์อนามัยที่ 9, 17(1), 150-165. [สืบค้นเมื่อ 15 เมษายน 2566]; แหล่งข้อมูล: https://he02.tci-thaijo.org/index.php/RHPC9Journal/article/view/260059/178285
สำนักงานสิ่งแวดล้อมภาคที่ 2 (ลำปาง). (2565). รายงานสถานการณ์คุณภาพสิ่งแวดล้อม (ลำปาง พะเยา แพร่ น่าน) ปี 2564 [ออนไลน์]. [สืบค้นเมื่อ 15 เมษายน 2566]; แหล่งข้อมูล: https://epo02.pcd.go.th/th/information/list/2239
สุมาลี จันทรินทร์. (2556). ประสิทธิผลของทฤษฎีแบบแผนความเชื่อด้านสุขภาพต่อพฤติกรรมการจัดการ ขยะในครัวเรือนของประชาชนตำบลเมืองเตา อำเภอพยัคฆภูมิพิสัย จังหวัดมหาสารคาม. วิทยาศาสตรมหาบัณฑิต (สุขศึกษา). คณะสาธารณสุขศาสตร์. กรุงเทพมหานคร: มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.
อรอุมา ทองไทย, ปัทมาวดี เทียนผ่องศร, จริยา กุลโทแก้ว, จริญญา เกียรติชูพิพัฒน์, ภัสรียา อุ่นขาว และณฐกร นิลเนตร. (2565). ประสิทธิผลของโปรแกรมการส่งเสริมพฤติกรรมการจัดการมูลฝอยติดเชื้อจากการป้องกันและควบคุมโรคโควิด 19 ในครัวเรือนของประชาชนจังหวัดเพชรบุรี. วารสารพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยสยาม, 23(44), 24-38. [สืบค้นเมื่อ 15 เมษายน 2566]; แหล่งข้อมูล: https://shorturl.asia/z2IDc
Asankha, P., Ajantha, S.K., Jayasena, D.M., & Soysa, R.N.K. (2024). Can interventions improve waste management by the households? lessons from a randomized experiment in Sri Lanka. Waste Management Bulletin, 2(1), 289-298. [cited 2025 April 18]; Available from: https://doi.org/10.1016/j.wmb.2024.02.002
Best, J.W. (1977). Research in Education. (3rd ed.). Englewood Cliffs, New Jersey: Prentice Hall.
Bloom, B.S. (1975). Taxonomy of Education. New York: David McKay.
Green, L.W. (1976). Research method of evaluation of health education under adverse scientific conditions. Chicago: American Medical Association.
Haesti, S. (2018). The Effect of Counseling and Providing Temporary Waste Shelter on Behavior of Household Waste Management. Journal of Medical Science and Clinical Research, 9(2018), 795-800. [cited 2025 June 1]; Available from: https://dx.doi.org/10.18535/jmscr/v6i9.138
Laura, D., & Anna R. D. (2017). Disrupting household food consumption through experimental HomeLabs: Outcomes, connections, contexts. Journal of Consumer Culture, 17(3), 823-844. [cited 2025 June 1]; Available from: https://journals.sagepub.com/doi/pdf/10.1177/1469540516631153
Rosenstock, I. M. (1974). The Health Belief Model and Preventive Health Behavior. Health Education Monographs, 2(4), 354-386. [cite 2023 June 15]; Available from: https://doi.org/10.1177/109019817400200405
Sembiring, E., Fenitra, R. M., Dangkua, A. R., Al Khoeriyah, Z. B., Van Der Laan, A. Z., Fan, Y., & Jobling, S. (2024). Improving household waste management in Indonesia: A mixed-methods approach for waste Sorting. Cleaner Waste Systems, 9, 1-10. [cited 2025 June 1]; Available from: https://bura.brunel.ac.uk/bitstream/2438/30240/5/FullText.pdf
William, Y., Sally, V. R., Cheryl A. R., & Ralf, B. (2017). Can social media be a tool for reducing consumers’ food waste? A behaviour change experiment by a UK retailer. Resources, Conservation and Recycling, 117, 195-203. [cited 2025 June 1]; Available from: https://eprints.whiterose.ac.uk/id/eprint/106961/8/1-s2.0-S0921344916303160-main.pdf
