Factors Predicting Safely Motorcycle Driving Behavior Among the Elderly in Wiang Pa Pao District, Chiang Rai Province
Keywords:
Predictive factors, Behavior, Motorcycle riding, ElderlyAbstract
Motorcycle accidents are one of the leading causes of death in Thailand, with an increasing number of fatalities among the elderly. This descriptive cross-sectional study aimed to investigate the predictive factors of safe motorcycle riding behavior among elderly. The sample consisted of 424 elderly motorcycle riders residing in Wiang Pa Pao District, Chiang Rai Province, selected through a multistage sampling method. Data were collected using a validated questionnaire. Descriptive statistics were employed to analyze general data analysis, and multiple regression was conducted to identify predictive factors. The findings revealed that the majority of elderly individuals exhibited a high level of safe motorcycle riding behavior, with 96.23% of the participants demonstrated good practices. Factors significantly associated with safe riding behavior encompassed hearing problems, perceived susceptibility, perceived severity, perceived benefits, perceived barriers, and self-efficacy. The significant predictors were perceived barriers, self-efficacy, and perceived severity, which collectively accounted for 24.5% of the variance in safe motorcycle riding behavior (p < 0.05). The results of this study can be used to develop effective strategies for promoting safe motorcycle riding and to reduce traffic-related injuries and fatalities among the elderly in the local community.
References
กนกอร หลงกลาง และนูรายนา มะสาลี. (2563). การศึกษาความรู้และพฤติกรรมในการขับขี่รถจักรยานยนต์ที่ปลอดภัยของนิสิตมหาวิทยาลัยทักษิณ วิทยาเขตพัทลุง. วิทยาศาสตรบัณฑิต (อาชีวอนามัยและความปลอดภัย). คณะวิทยาการสุขภาพและการกีฬา. พัทลุง: มหาวิทยาลัยทักษิณ วิทยาเขตพัทลุง.
ชัญญากานต์ โกกะพันธ์, ลักษณีย์ บุญขาว, ดวงเดือน ปลดรัมย์ และนลินี เพ็ชรฉกรรจ์. (2565). พฤติกรรมการป้องกันอุบัติเหตุในการขับขี่รถจักรยานยนต์ของผู้ประกอบอาชีพขับรถส่งอาหารในตำบลเมืองศรีไค อำเภอวารินชำราบ จังหวัดอุบลราชธานี. วารสารความปลอดภัยและสุขภาพ, 15(2), 60-72. [สืบค้นเมื่อ 9 กรกฎาคม 2567]; แหล่งข้อมูล: https://he01.tci-thaijo.org/index.php/JSH/article/view/250217
ณัฐชยา พวงทอง และอรวรรณ กีรติสิโรจน์. (2565). ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อพฤติกรรมการป้องกันการหกล้มของผู้สูงอายุ อำเภอทัพทัน จังหวัดอุทัยธานี. วารสารวิจัยสุขภาพและการพยาบาล, 38(1), 73-85. [สืบค้นเมื่อ 9 กรกฎาคม 2567]; แหล่งข้อมูล: https://he01.tci-thaijo.org/index.php/bcnbangkok/article/view/246427
นัพวุฒิ ชื่นบาล, ตรีอมร วิสุทธิศิริ และพรเลขา บรรหารศุภวาท. (2556). การศึกษาปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมสุขภาพของผู้ขับขี่รถจักรยานยนต์รับจ้างในพื้นที่เขตบางเขน กรุงเทพมหานคร [ออนไลน์]. [สืบค้นเมื่อ 9 กรกฎาคม 2567]; แหล่งข้อมูลhttps://trsl.thairoads.org/FileUpLoad/1312/140608001312.pdf
นิธิพงศ์ ศรีเบญจมาศ, ปาริฉัตร เทือกคำซาว และศิรินพร จันทะคุณ. (2564). ปัจจัยทำนายพฤติกรรมการ ป้องกันอุบัติเหตุจากรถจักรยานยนต์ ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนปลาย. วารสารไทยเภสัชศาสตร์และวิทยาการสุขภาพ, 16(1), 16-22. [สืบค้นเมื่อ 9 กรกฎาคม 2567]; แหล่งข้อมูล: https://ejournals.swu.ac.th/index.php/pharm/article/view/13407
ปนัดดา หนูน้อย, มาริษา เพิ่มทองมาก, สุธินี มีอยู่ และคณะ. (2565). ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการเกิดอุบัติเหตุในผู้สูงอายุ ตำบลดอนยาง อำเภอเมือง จังหวัดเพชรบุรี. การประชุมวิชาการระดับชาติ ครั้งที่ 14 มหาวิทยาลัยราชภัฏนครปฐม; 7-8 กรกฎาคม 2565; มหาวิทยาลัยราชภัฏนครปฐม. นครปฐม: สถาบันวิจัยและพัฒนา มหาวิทยาลัยราชภัฏนครปฐม.
ภาวิณี เอี่ยมตระกูล และสรารัตน์ ฉายพงษ์. (2564). การศึกษาปัจจัยพฤติกรรมเสี่ยงที่ส่งผลต่อการเกิดอุบัติเหตุทางถนน. วารสารชุมชนวิจัยและพัฒนาสังคม, 15(3), 30-42. [สืบค้นเมื่อ 9 กรกฎาคม 2567]; แหล่งข้อมูล: https://so04.tci-thaijo.org/index.php/NRRU/article/view/244947/172134
รัตน์ดาวรรณ คลังกลาง และขนิษฐา นันทบุตร. (2562). สถานการณ์การเกิดอุบัติเหตุในผู้สูงอายุและการดูแลตนเองเพื่อป้องกันอุบัติเหตุ. วารสารการพยาบาลและการดูแลสุขภาพ, 37(3), 164-172. [สืบค้นเมื่อ 9 กรกฎาคม 2567]; แหล่งข้อมูล: https://he01.tci-thaijo.org/index.php/jnat-ned/article/view/219736
โรงพยาบาลเวียงป่าเป้า. (2567). รายงานอุบัติเหตุทางถนนที่มารักษาที่โรงพยาบาลเวียงป่าเป้า [ออนไลน์]. [สืบค้นเมื่อ 10 มิถุนายน 2567]. แหล่งข้อมูล: https://lookerstudio.google.com/u/0/reporting/11ea72f4-edbf-4947-86fa-8eaaa5adbe5c/page/Hg6bE
ลักษณีย์ บุญขาว, ชลธิชา มะยุรา, ภูวนันท์ มาตรา และวิไลวรรณ โสภา. (2565). ระบบการจัดการความปลอดภัยในการขับขี่และพฤติกรรมการขับขี่รถจักรยานยนต์ของนักเรียนและผู้ปกครองในโรงเรียนเครือข่ายมหาวิทยาลัยอุบลราชธานี. วารสารความปลอดภัยและสิ่งแวดล้อม, 31(2), 75-84. [สืบค้น เมื่อ 10 มิถุนายน 2567]; แหล่งข้อมูล: https://he03.tci-thaijo.org/index.php/OHSWA/article/view/1335
วนิดา ราชมี. (2565). ปัจจัยที่ส่งผลต่อการพลัดตกหกล้มของผู้สูงอายุ เขตสุขภาพที่ 6 [ออนไลน์]. [สืบค้นเมื่อ 10 มิถุนายน 2567]. แหล่งข้อมูล: https://hpc6.anamai.moph.go.th/th/cms-of-15/download/?did=213400&id=91524&reload=
วรรณา อิ่มจิตต์, ณัฐกฤตา ศิริโสภณ, กรัณฑรัตน์ บุญช่วยธนาสิทธิ์, อัจริยะ เอนก และอลิสา นิติธรรม. (2562). ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการป้องกันอุบัติเหตุจากการขับขี่รถจักรยานยนต์ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนปลายโรงเรียนเบญจมราชรังสฤษฎิ์ จังหวัดฉะเชิงเทรา. วารสารสุขศึกษา พลศึกษา และสันทนาการ, 45(2), 115-166. [สืบค้นเมื่อ 9 กรกฎาคม 2567]; แหล่งข้อมูล: https://so03.tci-thaijo.org/index.php/tahper/article/view/243381/164813
วัลลีย์ อาษาไชย. (2566). ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการป้องกันอุบัติเหตุจากการขับขี่รถจักรยานยนต์ของผู้ขับขี่รถจักรยานยนต์ในตำบลหนองหญ้าไซ อำเภอวังสามหมอ จังหวัดอุดรธานี [ออนไลน์]. [สืบค้นเมื่อ 9 กรกฎาคม 2567]; แหล่งข้อมูล: https://backoffice.udpho.org/openaccess/control/download.php?id=MjMy.
ศูนย์ข้อมูลอุบัติเหตุ เพื่อเสริมสร้างวัฒนธรรมความปลอดภัยทางถนน. (2568). การเปรียบเทียบสถิติการเกิดอุบัติเหตุทางถนนในประเทศไทย [ออนไลน์]. [สืบค้นเมื่อ 10 มิถุนายน 2568]; แหล่งข้อมูล: https://www.thairsc.com/data-compare
สำนักงานนโยบายและแผนการขนส่งและจราจร. (2565). รายงานการวิเคราะห์สถานการณ์อุบัติเหตุทางถนนของกระทรวงคมนาคม พ.ศ. 2564 [ออนไลน์]. [สืบค้นเมื่อ 10 มิถุนายน 2567]; แหล่งข้อมูล: https://www.otp.go.th/uploads/tiny_uploads/PDF/2565-09/25650919-ReportExcident-2565.pdf
Roscoe, J. T. (1969). Fundamental Research Statistics for the Behavioral Sciences. NewYork: Holt Rinehart and Winston.
Jalaludin, J., Widyaningsih, N., & Dwiatmoko, H. (2022). Theory of planned behavior application on motorcycle rider safety behavior. Astonjadro: Ceaesj, 11(1), 198-206. [cited 2025 October 20]; Available from: https://ejournal.uika-bogor.ac.id/index.php/ASTONJADRO/article/view/5990/3290.
Leong, L. V., Mohd Shafie, S. A., Gooi, P. K., & Goh, W. C. (2021). Assessing self-reported risky riding behavior of motorcyclists at unsignalized intersections for sustainable transportation. Sustainability, 13(16), 9144. [cited 2025 October 20]; Available from: https://doi.org/10.3390/su13169144
Maiman, L. A. & Becker, M. H. (1974). The health belief model: Origins and correlates in psychological theory. Health Education Monographs, 2(4), 336-353. [cited 2025 October 20]; Available from: https://doi.org/10.1177/109019817400200404
Wali, B., Khattak, A. J., & Khattak, A. J. (2018). A heterogeneity based case-control analysis of motorcyclist’s injury crashes: Evidence from motorcycle crash causation study. Accident Analysis & Prevention, 119, 202-214. [cited 2025 October 20]; Available from: https://doi.org/10.1016/j.aap.2018.07.024
World Health Organization. (2023). Global status report on road safety 2023 [online]. [cited 2024 June 10]; Available from: https://iris.who.int/server/api/core/bitstreams/46275f9f-ef66-4892-8ddd-a496ef8c1b74/content
Cheng, Y. F., Xirasagar, S., Yang, T. H., Kuo, N. W., & Lin, H. C. (2022). Association of hearing loss with land transport accidents: a nationwide population-based study. International Journal of Audiology, 61(9), 731-735. [cited 2025 October 20]. Available from: https://doi.org/10.1080/14992027.2021.1998677
