การบริโภคอาหารว่างและความรู้เกี่ยวกับอาหารว่างที่ดีต่อสุขภาพของนักเรียนชั้นประถมศึกษา ปีที่ 4-6 โรงเรียนชุมชนโนนสมบูรณ์ในเขตพื้นที่ชนบท อำเภอเขาสวนกวาง จังหวัดขอนแก่น

บทคัดย่อ

วัตถุประสงค์ : เพื่อศึกษาการบริโภคอาหารว่างและความรู้เกี่ยวกับอาหารว่างที่ดีต่อสุขภาพของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 4-6 โรงเรียนชุมชนโนนสมบูรณ์ ในเขตพื้นที่ชนบท อำเภอเขาสวนกวาง จังหวัดขอนแก่น

วิธีการวิจัย : เป็นการวิจัยเชิงพรรณนา โดยนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 4-6 โรงเรียนชุมชนโนนสมบูรณ์ ทั้งชายและหญิงจำนวน 93 คน เก็บข้อมูลโดยใช้แบบสอบถาม แบบบันทึกการบริโภคอาหารว่าง และแบบสัมภาษณ์การบริโภคอาหารย้อนหลัง 24 ชั่วโมง เก็บข้อมูลระหว่างเดือนพฤศจิกายน-ธันวาคม 2555 วิเคราะห์ข้อมูลจากแบบสอบถามและแบบบันทึกโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา วิเคราะห์ปริมาณสารอาหารด้วยโปรแกรม INMUCAL-Nutrients และวิเคราะห์หาความสัมพันธ์ระหว่างความถี่ของการบริโภคอาหารว่างประเภทที่ดีต่อสุขภาพกับระดับความรู้ของนักเรียนเกี่ยวกับอาหารว่างที่ดีต่อสุขภาพโดยใช้สถิติ Fisher's exact test ที่ระดับนัยสำคัญที่ 0.05

ผลการศึกษา : พบว่าประเภทของอาหารว่างที่นักเรียนในชนบทชอบบริโภค คือ ขนมซองหรือขนมถุง  แหล่งของอาหารว่างที่นักเรียนบริโภคส่วนใหญ่ได้จากสหกรณ์โรงเรียน คิดเป็นร้อยละ 86.0 มื้ออาหารว่างที่นักเรียนมีความถี่ในการบริโภคมากที่สุดคืออาหารว่างเช้า ส่วนประเภทของอาหารว่างที่นักเรียนบริโภคบ่อยครั้ง (4-6 ครั้งต่อสัปดาห์) หรือบ่อยครั้งมาก (≥7ครั้งต่อสัปดาห์) คือ นมและผลิตภัณฑ์, และขนมซองหรือขนมถุง ในด้านปริมาณพลังงานที่ได้รับจากอาหารว่างของนักเรียนมีค่ามัธยฐานเท่ากับ 616.6 กิโลแคลอรี่ต่อวัน (Q₁ – Q₃=484.3 – 871.7) หรือร้อยละ 37.8 ของปริมาณพลังงานอ้างอิงที่เด็กไทยในวัยนี้ควรได้รับ ซึ่งมากกว่าปริมาณที่กำหนดไว้ ส่วนปริมาณพลังงานที่ได้รับจากอาหารว่างที่ดีต่อสุขภาพมีค่ามัธยฐานเท่ากับ 244.3 กิโลแคลอรี่ต่อวัน (Q₁ – Q₃=167.5 – 351.9) นักเรียนส่วนใหญ่ร้อยละ 60.2 มีความรู้เกี่ยวกับอาหารว่างที่ดีต่อสุขภาพ อยู่ในระดับดี  นอกจากนี้ยังพบว่าความถี่ของการบริโภคอาหารว่างที่ดีต่อสุขภาพประเภทผลไม้,ถั่ว พืชหัวและธัญพืช, นมและผลิตภัณฑ์กับระดับความรู้ของนักเรียนเกี่ยวกับอาหารว่างที่ดีต่อสุขภาพมีความสัมพันธ์กัน