การพัฒนารูปแบบการบริการพยาบาลแบบผู้ป่วยในที่บ้าน (Home ward) ในการจัดการสุขภาพตนเองของผู้ป่วยโรคความดันโลหิตสูงที่ไม่สามารถควบคุมได้ โรงพยาบาลมหาสารคาม จังหวัดมหาสารคาม
คำสำคัญ:
การพยาบาลแบบผู้ป่วยในที่บ้าน, การจัดการตนเอง, ความดันโลหิตสูงบทคัดย่อ
วัตถุประสงค์ : เพื่อพัฒนารูปแบบการบริการพยาบาลแบบผู้ป่วยในที่บ้าน (Home ward) ในการจัดการสุขภาพตนเองของผู้ป่วยโรคความดันโลหิตสูงที่ไม่สามารถควบคุมได้ โรงพยาบาลมหาสารคาม จังหวัดมหาสารคาม
รูปแบบและวิธีวิจัย : การวิจัยเชิงปฏิบัติการโดยแบ่งการศึกษาออกเป็น 3 ระยะ ได้แก่ 1) เตรียมการวิเคราะห์สถานการณ์ 2) การพัฒนารูปแบบการดูแลรักษาแบบผู้ป่วยในที่บ้าน (Home ward) และ 3) การประเมินผล ในระหว่างเดือนกรกฎาคม 2566 - กันยายน 2567 ผู้ร่วมวิจัยประกอบด้วยผู้ป่วยโรคความดันโลหิตสูงที่ไม่สามารถควบคุมได้ในเขตอำเภอเมืองมหาสารคาม จำนวน 30 คน และผู้ให้การดูแลผู้ป่วยในที่บ้าน (Home ward) โรงพยาบาลมหาสารคาม จำนวน 20 คน คัดเลือกกลุ่มตัวอย่างแบบเจาะจงตามคุณสมบัติที่กำหนด เครื่องมือที่ใช้คือ รูปแบบการบริการพยาบาลแบบผู้ป่วยในที่บ้าน (Home ward) ที่ผู้วิจัยพัฒนาขึ้น แบบบันทึกข้อมูล แบบทดสอบ และแบบสอบถาม วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติ จำนวน ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และสถิติ Paired Sample t-test
ผลการศึกษา : รูปแบบการบริการพยาบาลแบบผู้ป่วยในที่บ้าน (Home ward) ในการจัดการสุขภาพตนเองของผู้ป่วยโรคความดันโลหิตสูงที่ไม่สามารถควบคุมได้ โรงพยาบาลมหาสารคาม จังหวัดมหาสารคาม คือ ติดตามผู้ป่วยด้วย Line Application ให้ความรู้ คำแนะนำ ติดตามพฤติกรรมการจัดการสุขภาพตนเอง และการกินยา โดยเจ้าหน้าที่กลุ่มงานการพยาบาลชุมชนให้การดูแลรักษาแบบผู้ป่วยในที่บ้าน (Home ward) โรงพยาบาลมหาสารคาม หากผู้ป่วยยังไม่สามารถควบคุมระดับความดันได้ พยาบาลช่วยผู้ป่วยทบทวนเพื่อหาสาเหตุและส่งเสริมให้ญาติช่วยดูแล และแพทย์พิจารณาปรับยาให้เหมาะสม เมื่อผู้ป่วยสามารถควบคุมระดับความดันได้ดีขึ้น แพทย์พิจารณาจำหน่ายได้ ภายหลังการดำเนินการผู้ป่วยมีคะแนนความรู้เกี่ยวกับโรคความดันโลหิตสูงเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (t = 27.81, p < 0.001) มีพฤติกรรมการจัดการตนเองดีขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (t = 27.97, p < 0.001) นอกจากนี้ยังพบว่าค่าความดันโลหิตซิสโตลิก และไดแอสโตลิกลดลงอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (t = 10.09, p < 0.001 และ t = 5.37, p < 0.001 ตามลำดับ) โดยผู้ป่วยมีความพึงพอใจต่อรูปแบบการบริการพยาบาลแบบผู้ป่วยในที่บ้าน (Home ward) ในระดับมาก มีค่าเฉลี่ย ( x̄ = 3.93, SD = 0.12)
สรุปผลการศึกษา : รูปแบบการบริการพยาบาลแบบผู้ป่วยในที่บ้าน (Home ward) เป็นแนวทางที่มีประสิทธิภาพในการดูแลผู้ป่วยโรคความดันโลหิตสูงที่ไม่สามารถควบคุมได้ ทั้งในด้านการเพิ่มพูนความรู้การส่งเสริมพฤติกรรมการจัดการตนเอง การควบคุมค่าความดันโลหิต และยังได้รับความพึงพอใจจากผู้ป่วย
ในระดับสูง
เอกสารอ้างอิง
กองโรคไม่ติดต่อ กรมควบคุมโรค. รู้เลขรู้เสี่ยงเลี่ยงความดันโลหิตสูง. คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี มหาวิทยาลัยมหิดล. [อินเทอร์เน็ต]. 2567 [เข้าถึงเมื่อ 10 มิถุนายน 2568] เข้าถึงได้จาก https://www.thaipbs.or.th/now/content/1164
กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข. ข้อมูลโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง. กรุงเทพ. [อินเตอร์เน็ต] [เข้าถึงเมื่อ 4 พ.ค. 2567]. เข้าถึงได้จาก: https://www.thaincd.com/information-statistic/non-communicable-diseasedata.ph
สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดมหาสารคาม. HDC โรคความดันโลหิตสูง มหาสารคาม. [อินเตอร์เน็ต]. [เข้าถึงเมื่อ 4 พ.ค. 2567]. เข้าถึงได้จาก: https://mkhoweb.moph.go.th/hdc/main/index.php
กรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข. แนวทางและมาตรฐานการดูแลผู้ป่วยในที่บ้าน (Home ward) (พิมพ์ครั้งที่ 1). กรุงเทพฯ: กรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข; 2565.
กองการพยาบาล กระทรวงสาธารณสุข. รูปแบบการพยาบาลในการสร้างเสริมการจัดการตนเอง ของกลุ่มผู้ป่วยที่ต้องการดูแลแบบระยะยาวและผู้ดูแล (พิมพ์ครั้งที่ 1). กรุงเทพฯ: ห้างหุ้นส่วนจำกัด เทพเพ็ญวานิสย์; 2564.
Creer LT. Self-management of chronic illness: Handbook of self-regulation. California: Academic Press; 2000.
Kemmis S, McTaggart R. The Action Research Planer. 3rd ed. Victoria : Deakin University Press;1988 World Health organization. Hypertension [Internet]. Switzerland; 2023 [cited 2023 Mar 4]. Available from: https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/hypertension
วิสิทธิ์ ปิ่นประชานันท์. การพัฒนาระบบการดูแลผู้ป่วยโรคความดันโลหิตสูงที่ควบคุมความดันโลหิตไม่ได้ โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล อำเภอบ่อพลอย จังหวัดกาญจนบุรี. วารสารสภาการสาธารณสุขชุมชน. 2564;3(1):23-37.
วิลัยรัตน์ สุวรรณหมัด และบุบผา รักษานาม. การพัฒนารูปแบบการดูแลผู้ป่วยโรคความดันโลหิตสูง ที่บ้าน (Home Ward) เครือข่ายโรงพยาบาลชุมชน จังหวัดตรัง. วารสารการพยาบาลและการศึกษา. 2568;18(1):e275068.
สายใจ บุญศรี. แนวทางการดูแลผู้ป่วยโรคเรื้อรังในชุมชนแบบองค์รวม. วารสารการพยาบาลชุมชน, 2560;25(2),45-58.
บำเพ็ญ พงศ์เพชรดิต. การมีส่วนร่วมของชุมชนในการส่งเสริมการดูแลตนเองของผู้ป่วยโรคเรื้อรัง เพื่อป้องกันโรคหลอดเลือดสมอง. วารสารพยาบาลโรคหัวใจและทรวงอก. 2561;29(2):2 – 11.
ถมญาณี โชติการณ์ และคณะ.การพัฒนารูปแบบระบบการบริการแบบดูแลผู้ป่วยต่อเนื่องที่บ้าน (Home Ward) โดยการมีส่วนร่วมของเครือข่ายบริการสุขภาพในชุมชน จังหวัดกาฬสินธุ์. วารสารอนามัยสิ่งแวดล้อมและสุขภาพชุมชน. 9(4):654 - 664.
ปองไพลิน แก้วโมรา. การพัฒนารูปแบบการดูแลผู้สูงอายุกลุ่มติดบ้านที่มีภาวะความดันโลหิตสูง ด้วยการจัดการสุขภาพตนเองโดยใช้ระบบบริการพยาบาลทางไกล. วารสารวิขาการสาธารณสุขจังหวัดตาก. 2567;4(3):6 - 23.
วลัยรัตน์ สุวรรณหมัด และบุบผา รักษานาม. การพัฒนารูปแบบการดูแลผู้ป่วยโรคเบาหวาน ความดันโลหิตสูงที่บ้าน (Home Ward) เครือข่ายโรงพยาบาลชุมชน จังหวัดตรัง. วารสารการพยาบาลและการศึกษา. 2568;18(1): 1-15.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2025 วารสารโรงพยาบาลมหาสารคาม
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
วารสารนี้เป็นลิขสิทธิ์ของโรงพยาบาลมหาสารคาม
