การพัฒนาระบบบริการสุขภาพปฐมภูมิให้มีคุณภาพมาตรฐานโดยยึดประชาชนเป็นศูนย์กลาง จังหวัดสมุทรสาคร
คำสำคัญ:
มาตรฐานบริการสุขภาพปฐมภูมิ, , ประชาชนเป็นศูนย์กลาง, ระบบบริการสุขภาพปฐมภูมิบทคัดย่อ
วัตถุประสงค์ : เพื่อศึกษาการพัฒนาและประเมินผลระบบบริการสุขภาพปฐมภูมิให้มีคุณภาพมาตรฐานโดยยึดประชาชนเป็นศูนย์กลาง ในหน่วยบริการปฐมภูมิ จังหวัดสมุทรสาคร
รูปแบบและวิธีวิจัย : การวิจัยเชิงปฏิบัติการ กลุ่มตัวอย่าง คือบุคลากร จำนวน 138 คน เครื่องมือการวิจัยเป็นแบบสอบถาม ได้แก่ ความรู้เรื่องการพัฒนาคุณภาพ ปฏิบัติการพัฒนา และการมีส่วนร่วมในการพัฒนา วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา Wilcoxon signed-rank test และ Paired t-test
ผลการศึกษา : ผลการพัฒนาระบบบริการสุขภาพปฐมภูมิให้มีคุณภาพมาตรฐาน โดยใช้กระบวนการพัฒนาคุณภาพแบบบูรณาการ แบ่งตามขั้นตอน PDSA ดังนี้ การจัดทำแผน (Plan) พบปัญหาการดำเนินงานที่ผ่านมา ได้แก่ 1) ผู้ปฏิบัติงานยังขาดองค์ความรู้มาตรฐานการพัฒนาคุณภาพหน่วยบริการปฐมภูมิ 2) ขาดการสร้างเสริมการมีส่วนร่วม 3) ไม่มีระบบบริการสุขภาพปฐมภูมิที่มีคุณภาพมาตรฐาน และ 4) ขาดระบบการประเมินผลที่ชัดเจน การปฏิบัติการ (Do) โดยจัดอบรมการพัฒนาคุณภาพบริการเกี่ยวกับความรู้ความเข้าใจแนวทางการพัฒนาคุณภาพหน่วยบริการปฐมภูมิ จำนวน 10 ด้าน การแลกเปลี่ยนเรียนรู้ (Study) ประสบการณ์ดำเนินงาน และการสะท้อนผล (Action) พบว่าหลังพัฒนาบุคลากร มีคะแนนความรู้เรื่องการพัฒนาคุณภาพหน่วยบริการปฐมภูมิโดยรวม การปฏิบัติการพัฒนาคุณภาพหน่วยบริการปฐมภูมิโดยรวม และ มีส่วนร่วมในการพัฒนาคุณภาพโดยรวม อยู่ในระดับสูงเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.001) และด้านผู้รับบริการมีความพึงพอใจต่อผู้ให้บริการโดยรวมอยู่ในระดับสูง (3.81±1.26)
สรุปผลการศึกษา : ผลที่ได้จากการพัฒนานี้ทำให้หน่วยบริการปฐมภูมิสามารถผ่านเกณฑ์การประเมินคุณภาพและมาตรฐานหน่วยบริการได้เพิ่มขึ้น
เอกสารอ้างอิง
สำนักสนับสนุนระบบสุขภาพปฐมภูมิ. คู่มือคุณภาพมาตรฐานบริการสุขภาพปฐมภูมิ พ.ศ. 2566. นนทบุรีโรงพิมพ์องค์การสงเคราะห์ทหารผ่านศึกในพระบรมราชูปถัมภ์; 2565. 82 หน้า.
ภูริลาภ งามสิมะ. คุณภาพการให้บริการที่ส่งผลต่อความพึงพอใจของผู้ใช้บริการโรงพยาบาลสมเด็จ พระปิ่นเกล้า. [วิทยานิพนธ์บริหารธุรกิจมหาบัณฑิต]. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยรามคำแหง; 2565.
ศุภชัย ศราภัยวานิช. ปัจจัยที่ส่งผลต่อความพึงพอใจในการใช้บริการสุขภาพที่หน่วยบริการปฐมภูมิ และเครือข่ายหน่วยบริการปฐมภูมิ ในจังหวัดประจวบคีรีขันธ์. หัวหินเวชสาร 2568;5(1): 1-20.
เกษร ตาปัญญา. การพัฒนาคุณภาพบริการของโรงพยาบาลพร้าว. สำนักงานสาธารณสุขจังหวัด เชียงใหม่ [อินเตอร์เน็ต]. 2566 [เข้าถึงเมื่อ 14 มิถุนายน 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://www.chiangmaihealth.go.th
สำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ (สปสช.). การบริหารจัดการระบบบริการสุขภาพปฐมภูมิ. กรุงเทพฯ: สำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ [อินเทอร์เน็ต]. 2567 [เข้าถึงเมื่อ 1 กุมภาพันธ์ 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://www.nhso.go.th/th/nhso-payment-service-fees-for-primary- care-for-public-health-services
สำนักสนับสนุนระบบสุขภาพปฐมภูมิ. คู่มือคุณภาพมาตรฐานบริการสุขภาพปฐมภูมิ พ.ศ. 2568. นนทบุรี: โรงพิมพ์องค์การสงเคราะห์ทหารผ่านศึกในพระบรมราชูปถัมภ์; 2568.
ดวงดาว ศรียากูล, บวรศม ลีระพันธ์, เกวลิน ชื่นเจริญสุข. บรรณาธิการ. แนวทางการพัฒนาระบบ สุขภาพ ระบบบริการปฐมภูมิแบบบูรณาการโดยมีประชาชนเป็นศูนย์กลาง. สมุทรสาคร: บอร์น ทู บี พับลิชชิ่ง; 2563. 151 หน้า.
อนุสรณ์ คัฒจรรย์, วัชรินทร์ โสภาพ, โศรดา ปัตถวัลย์. การวิเคราะห์สถานการณ์การให้บริการ สุขภาพของหน่วยบริการสุขภาพปฐมภูมิ. นนทบุรี: กองยุทธศาสตร์และแผนงาน สำนักงาน ปลัดกระทรวงสาธารณสุข [อินเตอร์เน็ต]. 2566 [เข้าถึงเมื่อ 13 มิถุนายน 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://spd.moph.go.th/wp-content/uploads/2023/11/Situation
สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดสมุทรสาคร. รายงานผลงานคุณภาพหน่วยบริการปฐมภูมิ สำนักงาน สาธารณสุขจังหวัดสมุทรสาคร [อินเทอร์เน็ต]. 2567 [เข้าถึงเมื่อ 1 กรกฎาคม 2567]. เข้าถึงได้จาก: https://skno.moph.go.th
Deming WE. Enriching society through the Deming philosophy. The Deming Institute [Internet]. 2025 [Cited 2025 Jun 13]. Available from: https://deming.org/ explore/pdsa/increase
ศิริพร เนตรพุกกณะ, วสิน เทียนกิ่งแก้ว. การพัฒนารูปแบบกระบวนการสนับสนุนกิจกรรมการพัฒนา คุณภาพโรงพยาบาลโดยเครือข่ายขับเคลื่อนการพัฒนาคุณภาพจังหวัดกระบี่. วารสารวิทยาศาสตร์ สุขภาพ มหาวิทยาลัยทักษิณ 2563; 2(3): 80-92.
ปรีดี นุกุลสมปรารถนา. จำนวน Sample Size ที่เหมาะกับการทำ Research [อินเตอร์เน็ต]. 2564 [เข้าถึงเมื่อ 13 มิถุนายน 2568]. เข้าถึงได้จาก: www.qualtrics.com
ปวิน พัวพรพงศ์. Hospital Accreditation การพัฒนาและรับรองคุณภาพโรงพยาบาล [อินเตอร์เน็ต]. 2568 [เข้าถึงเมื่อ 13 มิถุนายน 2568]. เข้าถึงได้จาก: http://www.guruobgyn.com/wp-content/pdf/pdf3.pdf
ฐิชารัศม์ ชัยบรรจงวัฒน์. ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อการมีส่วนร่วมของบุคลากรในการพัฒนาคุณภาพ ของ โรงพยาบาลชุมชนขนาดกลางและขนาดเล็ก จังหวัดศรีสะเกษ. [วิทยานิพนธ์ปริญญาสาธารณสุข ศาสตรมหาบัณฑิต] นนทบุรี: มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช; 2566.
อรณิชา โพธิ์หมื่นทิพย์. พฤติกรรมการดูแลสุขภาพตนเองของประชาชนวัยทำงานเครือข่ายบริการ ปฐมภูมิเมืองย่า 4 หัวทะเล อำเภอเมือง จังหวัดนครราชสีมา. บูรพาเวชสาร 2563;7(2): 65-76.
รัตนวรรณ ตามกลาง และคณะ.การศึกษาความพึงพอใจของผู้รับบริการต่อคุณภาพการให้บริการของ หน่วยบริการปฐมภูมิโรงพยาบาลมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีสุรนารี. วารสารวิจัยและพัฒนาด้านสุขภาพ สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดนครราชสีมา2567; 10(2): 40-54.
กิ่งแก้ว ลิ้มสุวรรณ. การมีส่วนร่วมในการพัฒนาคุณภาพหน่วยบริการปฐมภูมิ (Primary Care Award : PCA) ของเจ้าหน้าที่ โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลและศูนย์สุขภาพชุมชน อำเภอกาญจนดิษฐ์ จังหวัดสุราษฎร์ธานี. วารสารวิชาการแพทย์เขต 11, 2561;32(1): 955-64.
Crisan EL. Reflections on New Service Development in Healthcare Industry. JEL classification 2022; 84(14): 11. DOI: 10.24818/RMCI.2022.1.37
อำพัน วิมลวัฒนา, สันติ ศรีสวนแตง, สุภาภรณ์ สงค์ประชา, อนุวัฒน์ ศุภชุติกุล. โมเดลสมการ โครงสร้างการพัฒนาและรับรองคุณภาพโรงพยาบาลในสังกัดกระทรวงสาธารณสุขอย่างยั่งยืน. วชิรเวชสารและวารสารเวชศาสตร์เขตเมือง 2561;62(3): 179-92.
ดุษณีย์ ยศทอง. แนวทางการพัฒนาคุณภาพการบริหารจัดการสู่องค์กรพยาบาลสมรรถนะสูง: กรณีศึกษา โรงพยาบาลศิริราช. [วิทยานิพนธ์ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต]. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยสยาม; 2561.
สรวัชร์ สุดแก้ว. คุณภาพการให้บริการของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลวังดาล อำเภอกบินทร์บุรี จังหวัดปราจีนบุรี.[งานนิพนธ์ปริญญารัฐประศาสนศาสตรมหาบัณฑิต]. ชลบุรี: วิทยาลัยการบริหาร รัฐกิจ มหาวิทยาลัยบูรพา; 2563. 106 หน้า.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2025 วารสารโรงพยาบาลมหาสารคาม
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
วารสารนี้เป็นลิขสิทธิ์ของโรงพยาบาลมหาสารคาม
