การพัฒนารูปแบบการจัดการความเสี่ยงด้านสุขภาพจากการทำงานแบบมีส่วนร่วมในบุคลากร งานจ่ายกลาง โรงพยาบาลมหาสารคาม

บทคัดย่อ

วัตถุประสงค์ : เพื่อพัฒนาและประเมินผลรูปแบบการจัดการความเสี่ยงด้านสุขภาพจากการทำงานแบบมีส่วนร่วมในบุคลากรงานจ่ายกลาง โรงพยาบาลมหาสารคาม

รูปแบบวิจัย : เป็นการวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม กลุ่มเป้าหมาย 2 กลุ่ม คือ กลุ่มพัฒนารูปแบบ ได้แก่ บุคลากรงานจ่ายกลาง และกลุ่มใช้รูปแบบ ได้แก่ คณะกรรมการความปลอดภัย อาชีวอนามัยและสภาพแวดล้อมในการทำงาน เลือกแบบเฉพาะเจาะจง รวมจำนวน 66 คน ดำเนินการระหว่างเดือนเมษายน–กันยายน 2568 เครื่องมือที่ใช้ในการศึกษา ได้แก่ แบบประเมินความเสี่ยงทางสุขภาพและสภาพแวดล้อมการทำงาน และแบบสอบถามการรับสัมผัสสิ่งคุกคามสุขภาพจากการทำงาน ตรวจวัดสภาพแวดล้อมการทำงานด้วยเครื่องมืออาชีวสุขศาสตร์ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และวิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติ Wilcoxon signed-rank test

ผลการศึกษา : กลุ่มเป้าหมายจำนวน 46 คน เป็นเพศชายและเพศหญิงเท่ากัน อายุระหว่าง 45–59 ปีร้อยละ 47.8 (X=44.3, SD=8.9) อายุงานในงานจ่ายกลางอยู่ระหว่าง 5–10 ปี ร้อยละ 39.1 (X=9.2, SD=6.1) ผลการประเมินพบสิ่งคุกคามด้านเคมีอยู่ในระดับยอมรับไม่ได้ รูปแบบการจัดการความเสี่ยง MSKH Model ประกอบด้วย การเฝ้าระวังและติดตามความเสี่ยง (Monitoring) การค้นหาและชี้บ่งอันตราย (Survey) การสร้างองค์ความรู้ (Knowledge) และการควบคุมความเสี่ยง (Hazard Control) โดยการมีส่วนร่วมของผู้ปฏิบัติงานในการควบคุมความเสี่ยง ได้แก่ การทบทวนและจัดทำคู่มือการปฏิบัติการทำงานที่ปลอดภัย การปรับปรุงสภาพแวดล้อมการทำงาน และการจัดอบรมด้านความปลอดภัยในการทำงาน ผลการประเมินคะแนนความรู้ก่อนและหลังการอบรมมีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p-value < 0.001) ผลการจัดการความเสี่ยงฯ พบว่าสามารถลดระดับความเสี่ยงด้านเคมีอยู่ในระดับปานกลาง พบปัจจัยแห่งความสำเร็จคือการมีส่วนร่วมในการดำเนินการควบคุมความเสี่ยงด้านสุขภาพจากการทำงานของบุคลากรผู้ปฏิบัติงาน

สรุปผลการศึกษา : รูปแบบการจัดการความเสี่ยงด้านสุขภาพจากการทำงาน ประกอบด้วย การเฝ้าระวังและติดตามความเสี่ยง การค้นหาและชี้บ่งอันตราย การสร้างองค์ความรู้ และการควบคุมความเสี่ยงโดยการมีส่วนร่วมของผู้ปฏิบัติงานในการดำเนินกิจกรรมควบคุมความเสี่ยงฯ ตามสภาพปัญหาที่พบผลการจัดการความเสี่ยงพบว่าระดับความเสี่ยงทางสุขภาพจากการทำงานในบุคลากรงานจ่ายกลาง