ผลของสเปรย์น้ำมันจตุไพรต่ออาการปวดหลังส่วนล่างในนักศึกษาพยาบาล

ผู้แต่ง

  • อินทิรา รามศรี วิทยาลัยพยาบาลศรีมหาสารคาม คณะพยาบาลศาสตร์ สถาบันพระบรมราชชนก
  • ศุภรดา วงค์จำปา วิทยาลัยพยาบาลศรีมหาสารคาม คณะพยาบาลศาสตร์ สถาบันพระบรมราชชนก
  • อรกัญญา มีผล วิทยาลัยพยาบาลศรีมหาสารคาม คณะพยาบาลศาสตร์ สถาบันพระบรมราชชนก
  • อรจิรา ชุมเสนา วิทยาลัยพยาบาลศรีมหาสารคาม คณะพยาบาลศาสตร์ สถาบันพระบรมราชชนก
  • อรทัย ใจสูงเนิน วิทยาลัยพยาบาลศรีมหาสารคาม คณะพยาบาลศาสตร์ สถาบันพระบรมราชชนก
  • อริศรา เพชรศรี วิทยาลัยพยาบาลศรีมหาสารคาม คณะพยาบาลศาสตร์ สถาบันพระบรมราชชนก
  • อลิศรา พลล้ำ วิทยาลัยพยาบาลศรีมหาสารคาม คณะพยาบาลศาสตร์ สถาบันพระบรมราชชนก
  • อัจฉรา ค้อจันทา วิทยาลัยพยาบาลศรีมหาสารคาม คณะพยาบาลศาสตร์ สถาบันพระบรมราชชนก
  • อัยรดาร์ อุทัยแพน วิทยาลัยพยาบาลศรีมหาสารคาม คณะพยาบาลศาสตร์ สถาบันพระบรมราชชนก
  • อัษฎาวุธ ผามอินทร์ วิทยาลัยพยาบาลศรีมหาสารคาม คณะพยาบาลศาสตร์ สถาบันพระบรมราชชนก
  • อาภรณ์ มาศเลิง วิทยาลัยพยาบาลศรีมหาสารคาม คณะพยาบาลศาสตร์ สถาบันพระบรมราชชนก
  • อารดา บินไธสง วิทยาลัยพยาบาลศรีมหาสารคาม คณะพยาบาลศาสตร์ สถาบันพระบรมราชชนก
  • อารียา งาสาร วิทยาลัยพยาบาลศรีมหาสารคาม คณะพยาบาลศาสตร์ สถาบันพระบรมราชชนก
  • อารีรัตน์ จันทมาลา วิทยาลัยพยาบาลศรีมหาสารคาม คณะพยาบาลศาสตร์ สถาบันพระบรมราชชนก
  • อุทัยวรรณ ไพรัตน์ วิทยาลัยพยาบาลศรีมหาสารคาม คณะพยาบาลศาสตร์ สถาบันพระบรมราชชนก

คำสำคัญ:

สเปรย์น้ำมัน, จตุไพร, อาการปวดหลังส่วนล่าง, นักศึกษาพยาบาล

บทคัดย่อ

วัตถุประสงค์ : 1) เพื่อศึกษาผลของสเปรย์น้ำมันจตุไพรต่ออาการปวดหลังส่วนล่างในนักศึกษาพยาบาล 2) เพื่อศึกษาความพึงพอใจของนักศึกษาพยาบาลที่ใช้สเปรย์น้ำมันจตุไพร

รูปแบบและวิธีวิจัย :  การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยกึ่งทดลองแบบสองกลุ่มวัดก่อนและหลังการทดลองกลุ่มตัวอย่างได้รับการคัดเลือกมาด้วยวิธีการเลือกแบบเจาะจง (Purposive sampling) เกณฑ์คัดเข้า คือ นักศึกษาพยาบาลชั้นปีที่ 2 ที่มีอาการปวดหลังส่วนล่าง 2 - 6 คะแนน จำนวน 50 คน และสุ่มอย่างง่ายโดยการจับสลากเพื่อแบ่งเป็นกลุ่มทดลอง 25 คน และกลุ่มควบคุม 25 คน เครื่องมือวิจัยประกอบด้วย สเปรย์น้ำมันจตุไพรที่มีส่วนประกอบของน้ำมันเปลือกแค น้ำมันไพล น้ำมันยูคาลิปตัสและน้ำมันระกำ แบบสอบถามข้อมูลส่วนบุคคล แบบประเมินความปวด และแบบประเมินความพึงพอใจต่อการใช้ผลิตภัณฑ์ วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณาและสถิติเชิงอนุมาน

ผลการศึกษา : หลังการทดลอง กลุ่มทดลองมีคะแนนเฉลี่ยความปวดหลังส่วนล่างลดลงกว่ากลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 โดยกลุ่มทดลองมีคะแนนเฉลี่ยลดลงกว่ากลุ่มควบคุม 1.48 คะแนน ความพึงพอใจส่วนใหญ่ของกลุ่มตัวอย่างต่อสเปรย์น้ำมันจตุไพรอยู่ในระดับมากทั้งในด้านความปลอดภัย ด้านเนื้อหา และด้านการออกแบบผลิตภัณฑ์ มีค่าเฉลี่ยเท่ากับ 4.76 4.60 และ 4.56 ตามลำดับ อีกทั้งในด้านความปลอดภัยพบว่าไม่พบอุบัติการณ์ของการแพ้ผลิตภัณฑ์

สรุปผลการศึกษา : การใช้สเปรย์น้ำมันจตุไพร สามารถลดอาการปวดหลังส่วนล่างในนักศึกษาพยาบาลได้

เอกสารอ้างอิง

World Health Organization. Low back pain [Internet]. 2025 [cited 2025 Aug 18]. Available from: [https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/low-back-pain](https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/low-back-pain)

GBD 2021 Low Back Pain Collaborators. Global, regional, and national burden of low back pain, 1990-2020, its attributable risk factors, and projections to 2050: a systematic analysis of the Global Burden of Disease Study 2021. Lancet Rheumatol [Internet]. 2023 [cited 2025 Aug 18];5(6):e316-29. Available from: [https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10234592/](https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10234592/)

Kamper SJ, Yamato TP, Williams CM. The prevalence, risk factors, prognosis and treatment for back pain in children and adolescents: an overview of systematic reviews. Best Pract Res Clin Rheumatol. 2016;30(6):1021-36.

ชลลดา โต๊ะสิงห์, และคณะ. ปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับการปวดหลังส่วนล่าง บ่า ไหล่ และคอของนักศึกษาพยาบาลชั้นปีที่ 2 รุ่นที่ 39 วิทยาลัยพยาบาลศรีมหาสารคาม. วารสารวิจัยนวัตกรรมและหลักฐานเชิงประจักษ์ทางสุขภาพ. 2566;1(1):23-34.

รัญชิดา ภิมาล, วทันยา วงศ์มติกุล. ความชุกและปัจจัยเสี่ยงของอาการปวดหลังส่วนล่างในพยาบาลวิชาชีพโรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์. Chulalongkorn Med J. 2560;61(1):87-102.

Van Wambeke P, Desomer A, Ailliet L, Berquin A, Dumoulin C, Depreitere B, et al. Low back pain and radicular pain: assessment and management [Internet]. Brussels: Belgian Health Care Knowledge Centre (KCE); 2017 [cited 2025 Aug 20]. Available from:[https://biblio.ugent.be/publication/8520932](https://biblio.ugent.be/publication/8520932)

Krenn C, Horvath K, Jeitler K, Zipp C, Siebenhofer-Kroitzsch A, Semlitsch T. Management of non-specific low back pain in primary care–A systematic overview of recommendations from international evidence-based guidelines. Prim Health Care Res Dev. 2022;23:e64.

สิริพร จารุกิตติ์สกุล, บดินทร์ ชาตะเวที, ชลิตา เรืองศักดิ์สิทธิ์, พิชญาณี เบี้ยขาว, เอื้ออารีย์ พัดทอง, บีบีฟาตีลัย อับดุลเลาะ. การศึกษาประสิทธิผลของการกักน้ำมันตรีผลธาตุในผู้ป่วยกลุ่มอาการปวดหลังส่วนล่าง. วารสารมหาวิทยาลัยพะเยา. 2567;17(1):65-80.

ชลธิชา เทศนอก, และคณะ. ประสิทธิผลของเข็มขัดสมุนไพรประคบร้อนเพื่อลดอาการปวดหลังส่วนล่างของเจ้าหน้าที่สายสนับสนุน วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี อุดรธานี. วารสารวิจัยนวัตกรรมและหลักฐานเชิงประจักษ์ทางสุขภาพ. 2568;4(1):1-12.

Han AR, Kim H, Piao D, Jung CH, Seo EK. Phytochemicals and bioactivities of Zingiber cassumunar Roxb. Molecules. 2021;26(8):2377.

กรมการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก. 4 ยาสมุนไพรบรรเทาอาการปวดกล้ามเนื้อและข้อ [อินเทอร์เน็ต]. 2568 [เข้าถึงเมื่อ 20 ส.ค. 2568]. เข้าถึงได้จาก: [https://www.dtam.moph.go.th/info-p/34189/](https://www.dtam.moph.go.th/info-p/34189/)

Salvatori ES, Morgan LV, Ferrarini S, Zilli GAL, Rosina A, Almeida MOP, et al. Anti-inflammatory and antimicrobial effects of Eucalyptus spp. essential oils: A potential valuable use for an industry by-product. Evid Based Complement Alternat Med. 2023;2023:2582698.

Girsang E, Lister IN, Ginting CN, Khu A, Samin B, Widowati W, et al. Chemical constituents of snake fruit (Salacca zalacca (Gaert.) Voss) peel and in silico anti-aging analysis. Mol Cell Biomed Sci. 2019;3(2):122-8.

Satsue S, Suksai W, Tansriprapasiri K, Pachuen K, Kummeekorn N, Phuttasanbundid W, et al. Determination of Collagen Content and Antioxidant Activity in Sesbania grandiflora (L.) Extracts. Sci Technol Asia. 2019;24(2):158-65.

อนันต์ อธิพรชัย, ธนวัฒน์ แสงจันทร์, ชยานันท์ กาญจนรัตน์. การทดสอบฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระ และคัดกรองสารพฤกษเคมีเบื้องต้นของพืชสมุนไพรในจังหวัดพัทลุง. วารสารวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มมส. 2561;37(2):152-9.

Melzack R, Wall PD. Pain mechanisms: A new theory. Science. 1965;150(3699):971-9.

Uma B, Clement I. Gate Control Theory of Pain. IDC Int J. 2020;7(3):54-7.

Freiwald J, Magni A, Fanlo-Mazas P, Paulino E, Sequeira de Medeiros L, Moretti B, et al. A role for superficial heat therapy in the management of non-specific, mild-to-moderate low back pain in current clinical practice: A narrative review. Life. 2021;11(8):780.

Kruse K. Instructional design [Internet]. [cited 2025 Aug 18]. Available from: [http://www.cognitivedesignsolutions.com/Instruction/LearningTheory.htm](http://www.cognitivedesignsolutions.com/Instruction/LearningTheory.htm)

อาทิตย์ ลีประโคน, สุธีรา อินทเจริญศาสตร์, โชติกา เทียบคำ. การพัฒนาผลิตภัณฑ์เจลสมุนไพรสูตรประยุกต์ที่มีส่วนผสมของสารสกัดหยาบสมุนไพรจากป่าชุมชน เพื่อลดอาการปวดกล้ามเนื้อ. วารสารก้าวทันโลกวิทยาศาสตร์. 2567;24(1):160-80.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-08-28

รูปแบบการอ้างอิง

รามศรี อ., วงค์จำปา ศ., มีผล อ., ชุมเสนา อ., ใจสูงเนิน อ., เพชรศรี อ., พลล้ำ อ., ค้อจันทา อ., อุทัยแพน อ., ผามอินทร์ อ., มาศเลิง อ., บินไธสง อ., งาสาร อ., จันทมาลา อ., & ไพรัตน์ อ. (2026). ผลของสเปรย์น้ำมันจตุไพรต่ออาการปวดหลังส่วนล่างในนักศึกษาพยาบาล. วารสารโรงพยาบาลมหาสารคาม, 23(2), 15–33. สืบค้น จาก https://he02.tci-thaijo.org/index.php/MKHJ/article/view/278480

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย