การพัฒนาแนวทางการคัดกรองวัณโรคสำหรับกลุ่มเสี่ยงในชุมชน โรงพยาบาลเมยวดี

บทคัดย่อ

วัตถุประสงค์ : 1) เพื่อวิเคราะห์สถานการณ์และสภาพปัญหาในการคัดกรองวัณโรคสำหรับกลุ่มเสี่ยงในชุมชน 2) เพื่อพัฒนาและประเมินผลของการใช้แนวทางการคัดกรองวัณโรคสำหรับกลุ่มเสี่ยงในชุมชน โรงพยาบาลเมยวดี

รูปแบบและวิธีการ : ใช้การวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม (Participatory Action Research: PAR) ประกอบด้วย 3 ระยะ ได้แก่ 1) วิเคราะห์สถานการณ์และสภาพปัญหา 2) พัฒนาแนวทางการคัดกรองโดยดำเนินการ 2 วงรอบ และ 3) ประเมินผลการดำเนินการ การวิจัยดำเนินการระหว่างเดือนธันวาคม 2566 ถึงกันยายน 2567 กลุ่มตัวอย่างได้แก่ ทีมสหวิชาชีพ 22 คน และประชาชนกลุ่มเสี่ยง 7 กลุ่ม รวม 1,699 คน เครื่องมือที่ใช้ ได้แก่ แบบสอบถามความรู้ แบบสอบถามความพึงพอใจ แบบบันทึกผลการคัดกรองและแนวทางการสัมภาษณ์เชิงลึกและการสนทนากลุ่ม วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา สถิติ Paired t-test และ Wilcoxon Signed-Rank Test ข้อมูลเชิงคุณภาพใช้การวิเคราะห์เนื้อหา

ผลการศึกษา : อัตราการคัดกรองกลุ่มเสี่ยงเพิ่มขึ้นจากร้อยละ 58.00 เป็นร้อยละ 91.55 อัตราการค้นพบผู้ป่วยวัณโรครายใหม่เพิ่มขึ้นจาก 16 ราย เป็น 24 ราย ระยะเวลาการเข้าสู่การรักษาลดลงจาก 18.4 วันเป็น 6.8 วัน อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (Z = 5.24, p-value = 0.005) ความพึงพอใจของทีมสหวิชาชีพและกลุ่มเสี่ยงอยู่ในระดับมากที่สุด มีค่าเฉลี่ย 4.73 และ 4.90 ตามลำดับ และคะแนนความรู้เรื่องวัณโรคเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติในทุกองค์ประกอบ (p-value < 0.05)

สรุปผลการศึกษา : แนวทางการคัดกรองวัณโรคที่พัฒนาขึ้นมีประสิทธิภาพในการเพิ่มอัตราการคัดกรองการค้นพบผู้ป่วยรายใหม่ และลดระยะเวลาการเข้าสู่การรักษา