การเปรียบเทียบประสิทธิภาพของการระงับความรู้สึกด้วย Dexmedetomidine-Fentanyl กับ Midazolam-Fentanyl สำหรับหัตถการสลายนิ่วด้วยคลื่นเสียงความถี่สูงจากภายนอกร่างกาย (ESWL): การทดลองแบบสุ่มมีกลุ่มควบคุมไปข้างหน้า

บทคัดย่อ

วัตถุประสงค์ : เพื่อเปรียบเทียบประสิทธิภาพของ dexmedetomidine ร่วมกับ fentanyl (Dex-Fen) และ midazolam ร่วมกับ fentanyl (MDZ-Fen) สำหรับการระงับความรู้สึกในการสลายนิ่วด้วยคลื่นเสียงความถี่สูงจากภายนอกร่างกาย (ESWL) ในด้านความพึงพอใจของผู้ป่วย คะแนนความปวด ระดับการระงับความรู้สึก การใช้ยาเสริม ผลต่อระบบไหลเวียนโลหิต และภาวะแทรกซ้อน

รูปแบบและวิธีวิจัย : การศึกษาแบบ prospective randomized controlled trial ในผู้ป่วย 90 ราย แบ่งเป็น 2 กลุ่มเท่า ๆ กัน กลุ่ม Dex-Fen ได้รับ dexmedetomidine 1 µg/kg ใน 15 นาที ตามด้วย continuous infusion 0.2–0.7 µg/kg/h ร่วมกับ fentanyl 1 µg/kg ส่วนกลุ่ม MDZ-Fen ได้รับ midazolam 0.05 mg/kg ร่วมกับ fentanyl 1 µg/kg บันทึกค่าความดันโลหิต อัตราการเต้นของหัวใจ ระดับออกซิเจนในเลือด ระดับความรู้สึกตัว และคะแนนความปวดระหว่างหัตถการ วิเคราะห์ข้อมูลแบบวัดซ้ำด้วย mixed-effects models

ผลการศึกษา : สัดส่วนผู้ป่วยที่มีความพึงพอใจสูง (VAS ≥ 8) สูงกว่าในกลุ่ม Dex-Fen อย่างมีนัยสำคัญ (ร้อยละ 88.9 เทียบกับร้อยละ 60.0; adjusted OR 6.87, 95% CI 2.06–22.85; p = 0.002) คะแนนความพึงพอใจโดยรวมก็สูงกว่าเช่นกัน (adjusted OR 3.93, 95% CI 1.69–9.59; p = 0.002) คะแนนความปวดเฉลี่ยโดยรวมไม่แตกต่างกันระหว่างกลุ่ม แต่พบปฏิสัมพันธ์ระหว่างกลุ่มและเวลาอย่างมีนัยสำคัญ(IRR 0.99 ต่อช่วงเวลา 15 นาที, 95% CI 0.98–0.99; p < 0.001) ระดับความรู้สึกตัว และระยะเวลาฟื้นตัวไม่แตกต่างกัน ไม่พบภาวะ hypotension ทั้งสองกลุ่ม ส่วน desaturation พบเฉพาะในกลุ่ม MDZ-Fen และ bradycardia พบมากกว่าในกลุ่ม Dex-Fen แต่ไม่มีนัยสำคัญทางสถิติ

สรุปผลการศึกษา : Dexmedetomidine ร่วมกับ fentanyl ให้ความพึงพอใจของผู้ป่วยสูงกว่า midazolam ร่วมกับ fentanyl และให้รูปแบบการเปลี่ยนแปลงของคะแนนความปวดตามเวลาที่ดีกว่า โดยไม่เพิ่มภาวะแทรกซ้อนที่มีนัยสำคัญทางคลินิกระหว่างการทำ ESWL