การพัฒนาระบบคัดกรองผู้ป่วยนอกแผนกหู คอ จมูก โรงพยาบาลมหาสารคาม

บทคัดย่อ

วัตถุประสงค์ : เพื่อวิเคราะห์สถานการณ์ พัฒนา และประเมินผลระบบคัดกรองผู้ป่วยนอกแผนกหู คอ จมูก โรงพยาบาลมหาสารคาม

รูปแบบวิจัย : การวิจัยและพัฒนาประกอบด้วย 3 ระยะ ได้แก่ ระยะวิเคราะห์สถานการณ์ ระยะพัฒนา และระยะประเมินผล ดำเนินการระหว่างเดือนมีนาคม-ธันวาคม 2568กลุ่มตัวอย่างประกอบด้วยพยาบาลวิชาชีพ 3 คน และผู้ป่วย 370 ราย เครื่องมือวิจัยประกอบด้วย แบบประเมินความพึงพอใจ และประเมินความถูกต้องของการคัดกรอง (Triage Accuracy) เป็นร้อยละของ Correct, Under และ Over Triage วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา และเปรียบเทียบข้อมูลก่อน–หลังการพัฒนา(เชิงพรรณนา)

ผลการศึกษา : ระยะที่ 1 พบว่าการคัดกรองยังเป็นไปในแนวทางเดียวกันและมีอัตรา Under Triage สูงระยะที่ 2 เกิดระบบการคัดกรองเฉพาะแผนกหู คอ จมูก (ENT) ที่เป็นรูปธรรมและชัดเจน สามารถปฏิบัติได้จริง ตั้งชื่อว่า E-N-T Modelประกอบด้วย 3 องค์ประกอบหลัก คือ (1) คู่มือการคัดกรองเฉพาะแผนกหู คอ จมูก (ENT-specific triage manual: E) (2) แบบบันทึกผลการคัดกรอง (Note form: N) (3) ระบบการจำแนกระดับความเร่งด่วนที่ปรับปรุงใหม่ (Triage: T) ระยะที่ 3 พบว่าการคัดกรองมีความแม่นยำ ร้อยละ 96.49 โดยกลุ่มสีขาวถูกต้องร้อยละ 100 และกลุ่มสีเหลืองมี Under Triage ร้อยละ 28.57 และ Over Triage ร้อยละ 8.57 ระยะเวลารอคอยเฉลี่ยของผู้ป่วยกลุ่มสีเหลืองอยู่ที่ 31 นาที ความพึงพอใจของพยาบาลอยู่ในระดับสูงถึงสูงมาก และผู้ป่วยอยู่ในระดับสูงมาก (ค่าเฉลี่ย 4.55–4.85) โดยเฉพาะด้านความเชื่อมั่นในระบบและมารยาทของเจ้าหน้าที่

สรุปผลการศึกษา : การพัฒนาคู่มือคัดกรองเฉพาะทางมีแนวโน้มช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการคัดกรองและความพึงพอใจของผู้รับบริการและผู้ให้บริการ อย่างไรก็ตาม ควรพัฒนาศักยภาพบุคลากรอย่างต่อเนื่องเพื่อลดอัตรา Under Triage ในกลุ่มผู้ป่วยสีเหลือง และปรับปรุงสภาพแวดล้อมบริการให้เหมาะสมยิ่งขึ้น