ผลของโปรแกรมสนับสนุนการจัดการตนเองต่อการป้องกันการกำเริบของโรคในผู้ป่วยโรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง โรงพยาบาลมหาสารคาม

บทคัดย่อ

วัตถุประสงค์ : เพื่อศึกษาผลของโปรแกรมสนับสนุนการจัดการตนเองต่อพฤติกรรมการจัดการตนเองและอาการของผู้ป่วยโรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง เพื่อป้องกันการกำเริบของโรค

รูปแบบและวิธีวิจัย : การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยแบบกึ่งทดลอง (Quasi-experimental research) ใช้รูปแบบการวิจัยแบบหนึ่งกลุ่มวัดผลก่อนและหลังการทดลอง (One-group pretest-posttest design) กลุ่มตัวอย่าง คัดเลือกแบบเจาะจง (Purposive Sampling) ตามคุณสมบัติที่กำหนด คือ ผู้ป่วยโรคปอดอุดกั้นเรื้อรังที่มารับบริการ ณ คลินิกเฉพาะทาง สาขาอายุรกรรม โรงพยาบาลมหาสารคาม จำนวน 30 คน โดยใช้โปรแกรมสนับสนุนการจัดการตนเอง ประกอบด้วย 3 ระยะ ได้แก่ 1) การประเมินและเตรียมความพร้อม 2) การปฏิบัติการจัดการตนเองที่บ้าน และ 3) การติดตามและประเมินผลการจัดการตนเอง การวิเคราะห์ข้อมูล ใช้สถิติเชิงพรรณนาได้แก่ ความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ยและส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน การเปรียบเทียบค่าเฉลี่คะแนนพฤติกรรมการจัดการตนเองใช้สถิติ Paired T-test และการเปรียบเทียบค่าเฉลี่ยของคะแนนการประเมินอาการของโรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง (CAT Score) ใช้สถิติ Wilcoxon Signed Ranks Test

ผลการศึกษา : ภายหลังการเข้าร่วมโปรแกรมสนับสนุนการจัดการตนเอง พบว่า ผู้ป่วยมีคะแนนพฤติกรรมการจัดการตนเองเพิ่มมากขึ้น อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < 0.001) โดยมีค่าเฉลี่ยเพิ่มขึ้นจาก 50.40 (SD = 7.96) เป็น 90.26 (SD = 5.95) และมีค่าอาการของโรคปอดอุดกั้นเรื้อรังลดลงอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < 0.001) โดยมีค่ามัธยฐานของ CAT Score ก่อนเข้าร่วมโปรแกรม เท่ากับ 1.29 (IQR = 1.25 - 1.52) และภายหลังการเข้าร่วมโปรแกรมมีค่ามัธยฐาน เท่ากับ 1.12 (IQR = 1.01 - 1.16)  

สรุปผลการศึกษา : โปรแกรมสนับสนุนการจัดการตนเองช่วยส่งเสริมพฤติกรรมการจัดการตนเองของผู้ป่วย และช่วยลด CAT Score ซึ่งสะท้อนถึงการควบคุมอาการของโรคที่ดีขึ้น อันนำไปสู่การลดโอกาสการกำเริบของโรคได้